• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bitwa pod Moskwą

    Przeczytaj także...
    Bitwa - zbrojne starcie sił zbrojnych stron prowadzących wojnę, mające zwykle duży lub decydujący wpływ na przebieg lub wynik operacji, kampanii a nawet wojny. We współczesnej terminologii wojskowej bitwa to kilka jednoczesnych lub kolejnych operacji prowadzonych siłami kilku współdziałających ze sobą frontów lub grup armii przy udziale lotnictwa i ewentualnie marynarki wojennej. Potocznie bitwą określa się każde większe starcie zbrojne.Hermann Hoth (ur. 12 kwietnia 1885 w Neuruppin, zm. 26 stycznia 1971 w Goslar) – niemiecki wojskowy, Generaloberst wojsk pancernych. Odpowiedzialny za zbrodnie wojenne w podległych mu jednostkach Wehrmachtu w czasie II wojny światowej.
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

    Bitwa pod Moskwą (bitwa o Moskwę, obronna operacja moskiewska, operacja „Tajfun”) – główna bitwa początkowego okresu wojny między Niemcami a ZSRR, trwająca od października 1941 do stycznia 1942 r., która zakładała zdobycie stolicy ZSRR. Uważana jest za jedną z najważniejszych operacji strategicznych II wojny światowej.

    Wiaźma (ros. Вязьма) – miasto w Rosji, w obwodzie smoleńskim, nad rzeką Wiaźmą (dopływ Dniepru). Około 57,5 tys. mieszkańców.Günther Hans von Kluge (ur. 30 października 1882 w Poznaniu, zm. 19 sierpnia 1944 na autostradzie w okolicach Metzu) – feldmarszałek Wehrmachtu.

    Przebieg[]

    Niemcy skoncentrowali 77 dywizji, w tym 22 pancerne i zmotoryzowane. W skład armii niemieckiej wchodziły 2 Grupa Pancerna (dowódca: generał pułkownik Guderian), 3 Grupa Pancerna (dowódca: generał pułkownik Hoth), 4 Grupa Pancerna (dowódca: generał pułkownik Höpner), oraz armie ogólnowojskowe: 2 Armia (dowódca: generał pułkownik baron von Weichs), 4 Armia (dowódca: feldmarszałek generał von Kluge), 9 Armia (dowódca: generał pułkownik Strauss) wspierała je 2 flota powietrzna (dowódca: feldmarszałek generał Kesselring), oraz część 4 Floty powietrznej (dowódca: generał pułkownik Löhr).

    2 Armia (niemiecka), niem. 2. Armee – jedna z niemieckich armii z czasów II wojny światowej. Utworzona 26 sierpnia 1939, z początkiem kampanii wrześniowej przekształcona w Grupę Armii Północ.Chimki – miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, port rzeczny nad Kanałem im. Moskwy. Około 188,5 tys. mieszkańców (2010). Jedno z najbardziej rozwiniętych pod względem przemysłowym miast obwodu moskiewkiego. Ważny ośrodek przemysłu zbrojeniowego i kosmicznego.

    W wyniku koncentrycznego uderzenia niemieckiego Grupy Armii „Środek”, wojska sowieckie zostały rozbite w podwójnej bitwie pod Wiaźmą i Briańskiem. Straty radzieckie to: 673 000 jeńców, 5 412 dział i 1 242 czołgi. Tak zakończył się pierwszy etap bitwy. 26 listopada 1941 roku ofensywa zbliżyła się na odległość 30 km od Moskwy. Ewakuowano władze cywilne, natomiast Stalin ze sztabem pozostali w wolnym od bomb (w przeciwieństwie do bombardowanych przedmieść), centrum Moskwy pracując normalnie (przyjmowali gości itp.). W tej sytuacji Wehrmacht uznał, że chodzi już tylko o pościg za resztą wojsk nieprzyjaciela do bram Moskwy.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Albert Kesselring (ur. 30 listopada 1885 w Marktsteft, zm. 16 lipca 1960 w Bad Nauheim) – marszałek polny (niem. Generalfeldmarschall) Luftwaffe, podczas II wojny światowej dowódca wojsk niemieckich na froncie śródziemnomorskim oraz − pod koniec konfliktu − zachodnim. Przez aliantów zwany był "uśmiechniętym Albertem" lub "uśmiechniętym Kesselringiem".

    Pod koniec listopada Niemcy dotarli do pętli autobusowej pod Chimkami, skąd do Kremla jest zaledwie 20 kilometrów. Jednak w tym momencie siła ofensywna armii niemieckiej była już na wyczerpaniu. Dodatkowo temperatura spadła poniżej -25 stopni, a śnieg uniemożliwił starty samolotów, zaczął też zawodzić sprzęt. Dodatkowo wielu żołnierzy nie posiadających odpowiednich mundurów i ciepłych kurtek musiało być ewakuowanych z powodu odmrożeń.

    Armia Czerwona, ros. Красная Армия, pełna nazwa Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od 23 lutego 1946 roku Armia Radziecka (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – wojska lądowe Sił Zbrojnych ZSRR, istniejące do grudnia 1991 (przemianowane m.in. na Wojska Lądowe Republiki Białoruś, Wojska Lądowe Federacji Rosyjskiej oraz wojska lądowe każdej z pozostałych dawnych republik ZSRR).4. Armia, niem. 4. Armee – jedna z niemieckich armii z czasów II wojny światowej. Utworzona w sierpniu 1939 roku w Hanowerze. Armia ta brała udział w kampanii wrześniowej, atakując z Pomorza Słupskiego (jej pododdziały walczyły także o Hel i Westerplatte). Po zakończeniu działań w Polsce przerzucona na front zachodni. W maju 1940 roku przedarła się przez umocnienia na południu Belgii i atakowała na Abbeville. Kampanię zakończyła bitwą na polach Flandrii, oraz natarciem przez Sommę na Brest. Szlak bojowy 4 Armii na froncie wschodnim sięga od Białegostoku przez Mińsk, Smoleńsk aż na przedmieścia Moskwy. Następnie armia bierze udział w walkach obronnych w składzie Grupy Armii Północ. W kwietniu 1945 roku po ewakuacji z Prus Wschodnich przemianowana w 21 Armię.

    Tymczasem Armia Czerwona w oparciu o warunki pogodowe przeprowadziła bardzo udane walki odwrotowe, pod których osłoną przygotowano dużą masę świeżych armii do spodziewanego przeciwnatarcia. Z sowieckiego punktu widzenia ten okres walk zwany jest jako tzw. obronna operacja moskiewska, trwająca od 30 sierpnia do 5 grudnia 1941 roku (ros. Московская Oборонительная Oперация). Ostatnim niemieckim sukcesem w tej ofensywie było zdobycie 4 grudnia miasta Jelec, leżącego na wschód od Orła.

    9 Armia (niemiecka), niem. 9. Armee – jedna z niemieckich armii z czasów II wojny światowej. Utworzona w maju 1940 roku z Naczelnego Dowództwa Wschód. Brała udział w kampanii francuskiej (Grupa Armii B i A), po jej zakończeniu przerzucona na wschód. Walczy na froncie wschodnim aż do końca wojny, głównie w składzie Grupy Armii „Środek”.2 Armia Pancerna (2 APanc) (inne nazwy: Grupa Pancerna Guderian, 2 Wyższe Dowództwo Pancerne, 2 Grupa Pancerna) – armia pancerna Wehrmachtu.

    Kontrofensywa radziecka nastąpiła w dniach 5-6 grudnia 1941 roku. Na niemieckie siły uderzył Front Kaliniński (dowódca: generał pułkownik Koniew), przez co generał von Bock wydał rozkaz wstrzymania ofensywy. Dzięki temu wojska niemieckie zostały odrzucone o 100-250 km od Moskwy. W regionie rozbito 58 dywizji niemieckich, w tym 11 pancernych. Ofensywa radziecka trwała do kwietnia 1942 roku. (por. kontrofensywy sowieckie 1941/1942). Wściekły Hitler odwołał ze stanowiska Guderiana, musiał również odejść feldmarszałek von Brauchitsch, naczelny dowódca sił lądowych.

    Bomba – broń w postaci ładunku materiału wybuchowego, zazwyczaj w specjalnej obudowie, wyposażonego w mechanizm detonujący (zapalnik). Służy przede wszystkim do niszczenia obiektów siłą energii wybuchu, rażąc odłamkami lub wywołując pożar. Bomby zaliczane do broni masowego rażenia zamiast materiału wybuchowego posiadają atomowy, biologiczny lub chemiczny ładunek bojowy.Alexander Löhr (ur. 20 maja 1885 w Turnu-Severin, stracony 26 lutego 1947 w Belgradzie) – niemiecki generał lotnictwa.

    Skutki bitwy[]

    Sztab niemiecki uświadomił sobie, że idea blitzkriegu nie powiodła się. Po trzech miesiącach walk ZSRR nie został rozbity, a sytuacja na froncie komplikowała się. Marsz armii niemieckiej zablokowała jesienna pogoda i błoto (rasputica), z którym niemiecka technika nie mogła sobie poradzić oraz uporczywe walki zdobywającej coraz większe doświadczenie bojowe Armii Czerwonej.

    Heinz Wilhelm Guderian (ur. 17 czerwca 1888 w Chełmnie, zm. 14 maja 1954 w Schwangau) – generał pułkownik Wehrmachtu, Generalny Inspektor Wojsk Pancernych, szef sztabu Naczelnego Dowództwa Wojsk Lądowych, teoretyk wojskowości, autor książki Achtung – Panzer!, w której przedstawił koncepcję „blitzkriegu” - prowadzenia wojny metodą błyskawicznych ataków dużych związków pancernych wspieranych natarciem z powietrza.Walther Heinrich Alfred Hermann von Brauchitsch (ur. 4 października 1881 w Berlinie, zm 18 października 1948 w Hamburgu) – niemiecki feldmarszałek, naczelny dowódca niemieckich wojsk lądowych w okresie 1938-1942.

    Upór i niekompetencja Hitlera, który cały czas ingerował w dowództwo doprowadziły do krytycznej sytuacji Wermachtu. Dowódcom niemieckim z trudem udało się po tej bitwie utrzymać front i uzupełnić straty w ludziach i sprzęcie. Tymczasem Hitler snuł w swoim sztabie kolejną wielką ofensywę.

    Stolica - inaczej kapitol to miasto, w którym znajduje się siedziba centralnych organów państwa lub główne miasto okręgu, rejonu, województwa, powiatu, krainy historycznej itp.Briańsk (ros. Брянск) – miasto w zachodniej części Rosji, nad Desną, w pobliżu granicy z Białorusią i Ukrainą.

    Bibliografia[]

  • Rodric Braithwaite: Moskwa 1941 Największa bitwa II wojny światowej. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2008. ISBN 978-83-240-1030-1.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Erich Hoepner (ur. 14 września 1886 we Frankfurcie nad Odrą, zm. 8 sierpnia 1944 w Berlinie) – niemiecki wojskowy, generał.
    Wehrmacht – całość sił zbrojnych III Rzeszy Niemieckiej z wyłączeniem Waffen-SS, utworzona 16 marca 1935 ustawą o powszechnym obowiązku służby wojskowej, która stanowiła jednostronne zerwanie klauzul militarnych traktatu wersalskiego (1919).
    Iwan Stiepanowicz Koniew, ros. Иван Степанович Конев (ur. 28 grudnia 1897 we wsi Łodejno, zm. 21 maja 1973 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, Marszałek Związku Radzieckiego (1944), pierwszy dowódca Zjednoczonych Sił Zbrojnych Państw Stron Układu Warszawskiego (1955–1960), dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego (1944, 1945), Bohater Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej (1970) oraz Bohater Mongolii (1971), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7. i 8. kadencji.
    Blitzkrieg (niem. wojna błyskawiczna) – termin oznaczający błyskawiczne uderzenie wojskowymi siłami zbrojnymi (powietrznymi, morskimi i lądowymi) na dany kraj.
    Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.