• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bitwa pod Mühldorf

    Przeczytaj także...
    Fryderyk III Piękny (ur. 1289, zm. 13 stycznia 1330) – książę Austrii i Styrii 1306-1330 (jako Fryderyk I), antykról niemiecki 1314-1325, koregent Ludwika IV Bawarskiego 1325-1330.Jan XXII (łac. Ioannes XXII, właśc. Jacques Duèse; ur. ok. 1244 w Cahors, zm. 4 grudnia 1334 w Awinionie) – papież w okresie od 7 sierpnia 1316 do 4 grudnia 1334.
    Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, przeprawa przez rzekę; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – Jastrzębi Zamek) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.

    Bitwa pod Mühldorf (także bitwa pod Ampfing) – starcie zbrojne, które miało miejsce niedaleko miasta Mühldorf am Inn 28 września 1322 roku, między Księstwem (Górnej) Bawarii a Księstwem Austriackim. Bawarczyków prowadził niemiecki król Ludwik IV Bawarski a Austriaków jego kuzyn, Fryderyk III Piękny.

    Święte Cesarstwo Rzymskie (łac. Sacrum Romanum Imperium lub Sacrum Imperium Romanum (S.I.R.) od 1254, niem. Heiliges Römisches Reich, potocznie (od 1441) łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicae, niem. Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation) – nazwa państwa stanowiącego kontynuację cesarstwa zachodniorzymskiego, odwołująca się zarówno do idei jak i kształtu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy. Składało się formalnie z rdzenia którym było Królestwo Niemieckie oraz z równoprawnych mu formalnie Królestwa Włoch (de facto do 1648) i Królestwa Burgundii (od 1032, de facto do 1378).Pasawa (niem. Passau, łac. Castra Batavia, czes. Pasov) – miasto na prawach powiatu w południowo wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Dolna Bawaria, w regionie Donau-Wald, siedziba powiatu Pasawa. Leży bezpośrednio przy granicy z Austrią. Liczy 50 548 mieszkańców (31 grudnia 2011) i jest ważnym ośrodkiem gospodarczym, kulturalnym, administracyjnym i turystycznym, węzłem komunikacyjnym oraz siedzibą uniwersytetu.

    Tło historyczne[]

    Na początku XIV wieku trzy potężne dynastie: Habsburgowie, Wittelsbachowie, Luksemburgowie rywalizowały o władzę w Świętym Cesarstwie Rzymskim, elektorzy Rzeszy starali się nie dopuścić do tego, by jedna z tych rodzin utworzyła monarchię dziedziczną, dlatego po śmierci cesarza Henryka VII Luksemburskiego w 1313 nie zgodzili się na objęcie tronu przez jego syna:Jana Luksemburskiego, podzielili się więc na zwolenników Fryderyka III Pięknego i Ludwika IV Bawarskiego.

    Królestwo Czech (czes. České království) – historyczne państwo istniejące od momentu koronacji Wratysława II na króla Czech. Po jego śmierci Czechy znów stały się księstwem. Ponownie istniało królestwo w czasie panowania Władysława II. Od czasów Przemysła Ottokara I tytuł królewski był dziedziczny. Po wygaśnięciu dynastii Przemyślidów w 1306 r. Czechy przeszły pod panowanie Luksemburgów. Od 1356 r. król Czech był jednym z elektorów Rzeszy. Po bezpotomnej śmierci Ludwika II Jagiellończyka w 1526 r. Czechy dostały się pod panowanie Habsburgów. Od 1849 r. kraj koronny Cesarstwa Austrii, obejmujący obszar Czech właściwych. W wyniku rozpadu Austro-Węgier po I wojnie światowej Królestwo Czech weszło w skład Czechosłowacji.Fryderyk IV Hohenzollern (ur. około 1287, zm. 1332) - burgrabia Norymbergi w latach 1300-1332, młodszy syn Fryderyka III i Heleny Saksońskiej.

    W związku z tym w 1334 roku odbyły się dwa głosowania we Frankfurcie. Fryderyka popierali: Arcybiskupstwo Kolonii, Królestwo Czech i Księstwo Saksonii-Wittenberg, Ludwika natomiast: Arcybiskupstwo Moguncji, Arcybiskupstwo Trewiru, Marchia Brandenburska oraz książę Saksonii-Lauenburg, Jan II (jednak jego prawo głosu było kwestionowane przez jego kuzynów z Saksonii-Wittenberg).

    Księstwo Austriackie (niem. Herzogtum Österreich) – jedno z państw tworzących Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego, centrum monarchii Habsburgów i rdzeń tworzonego przez nich później imperium.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Ludwik IV Bawarski był uwikłany w wojnę domową ze swoim bratem Rudolfem I Wittelsbachem, która zakończyła się dopiero w 1319 roku, śmiercią Rudolfa. Tymczasem Fryderyk III Piękny prowadził kampanie na terenie Bawarii, pustosząc księstwo wielokrotnie nie napotykając znacznego oporu.

    Wittelsbachowie – jedna z najstarszych dynastii niemieckich. Jej przedstawiciele panowali w krajach niemieckich: Bawarii, Palatynacie Reńskim oraz przejściowo w Brandenburgii. Trzykrotnie zdobywali tron władców Niemiec, jednak nie zdołali go utrzymać w swej rodzinie. Zasiadali także przejściowo na tronach kilku państw europejskich: Szwecji, Danii, Węgier, Czech, Holandii, Grecji. Współcześnie, od 1919 roku uznawani przez jakobitów za prawowitych królów Anglii, Szkocji i Irlandii.Według różnych spisów, jak podaje źródło, razem z Reinhardem Marxem jest 99 lub 102 biskupów Trewiru (niem. Trier). Lista zawiera jego 98 poprzedników.
    Pojmanie Fryderyka III Pieknego, obraz z 1839

    Przebieg bitwy[]

    W 1322 Fryderyk, zachęcony dotychczasowymi sukcesami, sprzymierzył się z biskupstwem Pasawy i arcybiskupstwem Salzburg. Ich armie spotkały się pod Mühldorf nad rzeką Inn 24 września 1322 roku, gdzie oczekiwali na przybycie wspierających ich oddziałów austriackich pod dowództwem brata Fryderyka, Leopolda I Sławnego .

    Elektorat Kolonii (również: Arcybiskupstwo Kolonii, nie mylić z dzisiejszą archidiecezją kolońską) (niem. Kurfürstentum Köln lub Kurköln, pełna nazwa: Erzstift und Kurfürstentum Köln) był jednym z najważniejszych kościelnych księstw Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, istniejącym od X w. do początków XIX w. Jego terytorium składało się z dóbr arcybiskupów Kolonii; był to pas ziem ciągnących się wzdłuż lewego brzegu Renu na wschód od księstwa Jülich, poza tym pod władzą arcybiskupstwa znajdowało się również księstwo Westfalii, leżące za Renem, na wschód od Berg, a także Mark. Arcybiskup Kolonii tradycyjnie należał do grona elektorów Cesarstwa, był także arcykanclerzem Włoch i Burgundii; prawa elektorskie posiadał okresami od 1238 roku oraz nieprzerwanie od roku 1263 do roku 1803. Gdy stare rzymskie miasto Kolonia stało się w 1288 roku wolnym miastem, arcybiskupi kolońscy przenieśli swą siedzibę z katedry kolońskiej do Bonn.Elektorzy Rzeszy, Książęta Elektorzy Świętego Cesarstwa Rzymskiego (łac. electores - wyborcy; niem. Kurfürsten - od staroniemieckiego słowa kuri - wybór) – książęta Rzeszy uprawnieni do udziału w elekcji cesarskiej, podczas której wybierano Świętego Cesarza Rzymskiego. Każdy elektor stał na czele feudalnego państwa - Elektoratu.

    28 września Ludwik dotarł pod Mühldorf, a dzięki sfałszowaniu sojuszu z Janem Luksemburskim i burgrabią Norymbergi,Fryderykiem IV jego armia była silna i liczna. Leopold nie zdążył z odsieczą na czas, co znacząco wpłynęło na wynik bitwy. Fryderyk został pokonany i wraz z ok. 1 000 austriackich szlachciców dostał się do niewoli.

    Jan II (ur. ok. 1275, zm. 22 kwietnia 1322) – książę Saksonii-Lauenburg wraz z braćmi w latach 1285–1305, książę Saksonii-Mölln-Bergedorf od 1305, z dynastii askańskiej.Ludwik IV Bawarski (Ludwik IV Wittelsbach) (ur. 1 kwietnia 1282 w Monachium, zm. 11 października 1347 w Puch k. Fürstenfeldbruck) – książę Bawarii od 1294, hrabia Palatynatu od 1329, król niemiecki od 1314, Święty Cesarz Rzymski od 1328. Był pierwszym królem i cesarzem Niemiec z rodu Wittelsbachów.

    Skutki[]

    Mimo wygranej bitwy, tytuł cesarski Ludwika wciąż był kwestionowany przez papieża Jana XXII i Leopolda I Sławnego, który starał się o uwolnienie brata. Po trzech latach Fryderyk III Piękny odzyskał wolność i został uznany za współregenta w zamian za wsparcie w utrzymaniu korony cesarskiej. Po śmierci Ludwika w 1347 roku tron powrócił do dynastii Luksemburgów.

    Leopold I Sławny niem. Otto der Glorwürdige, Otto das Schwert Habsburg (ur. 4 sierpnia 1290 w Wiedniu, zm. 28 lutego 1326 w Strasburgu) – książę z dynastii Habsburgów.Rudolf I Wittelsbach (ur. 4 października 1274 Bazylea - zm. 12 sierpnia 1319) - książę Górnej Bawarii, hrabia Palatynatu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Arcybiskupstwo Moguncji (Erzbistum Mainz) – powszechnie nazywane Elektoratem Moguncji (Kurfürstentum Mainz or Kurmainz) po staniu sie elektoratem w XIII wieku – było kościelnym księstwem wchodzącym w skład Świętego Cesarstwa Rzymskiego.
    Luksemburgowie (czes. Lucemburkové) – dynastia panująca od 1070 w hrabstwie Limburgii a od 1247 w hrabstwie Luksemburga.
    Ampfing – miejscowość i gmina w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Górna Bawaria, w regionie Südostoberbayern, w powiecie Mühldorf am Inn. Leży około 9 km na zachód od Mühldorf am Inn, nad rzeką Isen, przy drodze B12 i linii kolejowej Monachium – Wels.
    Inn (Inna, retorom. En) - rzeka w Szwajcarii, Austrii i Niemczech, prawy alpejski dopływ Dunaju (łączy się z nim w Pasawie).
    Mühldorf am Inn, Mühldorf a.Inn – miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Górna Bawaria, w regionie Südostoberbayern, siedziba powiatu Mühldorf am Inn. Leży około 70 km na wschód od Monachium, nad Innem, przy drodze B12 i liniach kolejowych: Monachium – Wels; Rosenheim – Landshut; Monachium – Tittmoning – Salzburg.
    Henryk VII Luksemburski (ur. 1278/79 w Valenciennes; zm. 24 sierpnia 1313 w Buonconvento koło Sieny) – hrabia Luksemburga i Laroche, margrabia Arlon, od 1308 do 1313 król niemiecki, od 1312 cesarz.
    Jan I Luksemburski, Jan Ślepy (czes. Jan Lucemburský, niem. Johann von Luxemburg) (ur. 10 sierpnia 1296, zm. 26 sierpnia 1346 pod Crécy) – syn cesarza rzymsko-niemieckiego Henryka VII, od 1309 hrabia Luksemburga, od 1310 król Czech, w latach 1310-1335 tytularny król Polski.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.