• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bitwa pod Legnano - 1176

    Przeczytaj także...
    Fryderyk I Barbarossa (Rudobrody) (ur. ok. 1125, zm. 10 czerwca 1190) – z dynastii Hohenstaufów, syn księcia Szwabii - Fryderyka II i księżniczki Judyty, córki księcia Bawarii Henryka IX Czarnego (zm. 1126) z rodu Welfów, konkurencyjnego w tamtym okresie wobec Hohenstaufów. Po śmierci ojca (1147) przyjął tytuł księcia Szwabii (jako Fryderyk III), 4 marca 1152 został wybrany na króla niemieckiego, a 18 czerwca 1155 został koronowany na Świętego Cesarza Rzymskiego. W latach 1154–1186 był również królem Włoch. W swych rządach wzorował się na najważniejszych cesarzach, między innymi Justynianie I Wielkim i Karolu Wielkim.Pawia (wł. Pavia, łac. Ticinum) – miasto i gmina we Włoszech (Lombardia), położone w zachodniej części Niziny Padańskiej nad rzeką Ticino, ok. 30 km na południe od Mediolanu. Ośrodek administracyjny prowincji Pawia. Pawia liczy 71 tys. mieszkańców (2004). Rozwinięty przemysł metalurgiczny (hutnictwo żelaza), maszynowy, elektrotechniczny (produkcja maszyn do szycia) i metalowy. Nadto zakłady przemysłu chemicznego (fabryka włókien sztucznych), włókienniczego i spożywczego (produkcja wina). Węzeł komunikacyjny. Uniwersytet (założony w 1361). Ośrodek turystyczny.
    Legnano – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Mediolan. W 1176 Fryderyk I Barbarossa został pokonany pod Legnano przez miasta Ligi Lombardzkiej.

    Bitwa pod Legnano – starcie zbrojne, które miało miejsce 29 maja 1176 w trakcie piątej wyprawy italskiej Fryderyka Barbarossy (11741177).

    Chcąc opanować miasta północnych Włoch Fryderyk Barbarossa na czele 4 000 jazdy wyruszył w maju 1176 znad jeziora Como, by połączyć się z siłami włoskich sprzymierzeńców. Z Mediolanu ruszyła przeciwko niemu armia Ligi Lombardzkiej licząca 12 000 żołnierzy, którą dowodził Alberto da Giussano.

    Liga Lombardzka – związek państw północnowłoskich zawarty w marcu 1167 roku przez 22 wielkie municypia, między innymi: Mediolan, Cremonę, Piacenzę, Mantuę, Bergamo, Brescię, Bolonię, Padwę, Treviso, Vicenzę, Weronę, Lodi i Parmę, a także przez niektórych właścicieli ziemskich, jak Markiz Malaspina czy Ezzellino da Romano. Została zawarta przeciwko Fryderykowi I Barbarossie dążącemu do zniszczenia ich autonomii. Ubiegał się o zyskanie nad nimi całkowitej kontroli na sejmie w Roncaliga (1158). Liga zyskała poparcie papieża Aleksandra III, który również życzył sobie upadku imperializmu we Włoszech. 29 maja 1176 zjednoczone siły Ligi pokonały pod Legnano wojska Fryderyka I, który przez pokój wenecki zawarł sześcioletni rozejm (1177-1183), do czasu zawarcia umowy w Konstancji, gdzie włoskie miasta zgodziły się pozostać lojalnymi wobec Imperium, ale zatrzymały jurysdykcję ponad ich terenami.Aleksander III (łac. Alexander III, właśc. Rolando Bandinelli; ur. ok. 1100 w Sienie, zm. 30 sierpnia 1181 w Civita Castellana) – papież od 7 września 1159 do 30 sierpnia 1181.

    Mimo iż pod Legnano przewaga przeciwnika była przytłaczająca, Fryderyk zdecydował się na atak. Liczący 300 rycerzy niemiecki oddział wpadł na liczącą 700 jezdnych szpicę Lombardczyków. Wtedy na pomoc swoim ruszył cesarz. Niemieckie rycerstwo z całą siłą uderzyło na lombardzką jazdę, która w trakcie ucieczki stratowała szeregi własnych wojsk. Niemieccy rycerze prowadzeni przez cesarza dotarli do głównego sztandaru Lombardczyków, którzy uznali bitwę za przegraną i wycofali się do Mediolanu. Rycerze Barbarossy uderzyli wówczas na mediolańską piechotę opartą o carroccio, ale fala ich uderzenia załamała się na włóczniach Mediolańczyków. Wówczas do boju powróciła jazda mediolańska, która wspólnie z rycerstwem Brescii uderzyła na skrzydło rycerzy niemieckich, związanych czołową walką z piechotą. Podczas ataku doszło do upadku konia cesarza, który przygniótł Fryderyka. Widząc to Niemcy, myśląc że cesarz zginął, rzucili się do ucieczki. Podczas odwrotu wielu rycerzy niemieckich zostało zabitych, inni utonęli w rzece Ticino. Dopiero po trzech dniach Fryderyk niespodziewanie pojawił się w Pawii cały i zdrowy (kroniki milczą o tym, co się z nim działo od momentu upadku z konia).

    Lombardia – kraina historyczna i region administracyjny w północnych Włoszech, między Szwajcarią na północy a rzekami: Pad na południu, Ticino na zachodzie, Mincio na wschodzie. Jej nazwa pochodzi od germańskiego plemienia Longobardów, którzy w VI wieku podbili północne Włochy i założyli swoje królestwo z ośrodkiem w lombardzkim mieście Pawia – początkowo słowo „Lombardia” oznaczało wszystkie części Italii pod panowaniem Longobardów, następnie znaczenie słowa zostało zawężone się do obszarów wokół ich stolicy (zob. Romania). Od północy graniczy ze Szwajcarią, od wschodu z regionami Trydent-Górna Adyga i Wenecja Euganejska, od południa z Emilią-Romanią a od zachodu z Piemontem.Alberto da Giussano - żył w XII wieku. Był kondotierem włoskim, dowodził wojskiem Ligi Lombardzkiej, słynie z pokonania Fryderyka I Barbarossę w bitwie pod Legnano (1176). Uważany jest również za symbol partii politycznej Ligi Północnej.

    Porażka pod Legnano stała się powodem do podjęcia rokowań pokojowych z papieżem Aleksandrem III.

    Przypisy

    1. Mała Encyklopedia Wojskowa.
    2. Mała Encyklopedia Wojskowa; niektóre źródła przesadnie oceniały armię miast lombardzkich na kilkadziesiąt tysięcy żołnierzy.

    Literatura[]

  • Mała Encyklopedia Wojskowa, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1967, Wydanie I, Tom 2.
  • Mediolan (wł. Milano, łac. Mediolanum, lomb. Milan lub Milà) – miasto i gmina w północnych Włoszech, stolica prowincji Mediolan i regionu Lombardia. Położone na północno-zachodnim skraju Niziny Padańskiej pomiędzy rzekami Ticino, Adda, Po i Alpami. Mediolan położony jest na wysokości 122 m n.p.m. Drugie co do wielkości po Rzymie miasto Włoch. Według danych na koniec 2005 roku gminę zamieszkuje 1 308 735 osób, 7191 os./km². Zajmuje powierzchnię 182 km².Carroccio – prymitywny rydwan, wóz bojowy zaprzężony w woły, używany przez armie średniowiecznych republik i księstw włoskich. Była to prostokątna platforma na pełnych, drewnianych kołach, na której umieszczano sztandar miasta i ołtarz polowy, gdzie kapłan odprawiał mszę przed bitwą, i z której trębacze zagrzewali wojsko do boju.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.