• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bitwa pod Issos

    Przeczytaj także...
    Bitwa nad Granikiem – starcie zbrojne, które miało miejsce w maju roku 334 p.n.e. podczas wyprawy Aleksandra Macedońskiego przeciwko Persji. Bitwa została wygrana przez Aleksandra i zapoczątkowała jego pasmo sukcesów w Azji.Greckie wojska najemne w starożytności – siły zbrojne, podobnie jak i w innych czasach, biorące udział w konfliktach wojennych w celu zarobkowym. Żołnierze do nich należący rekrutowali się z szeroko rozumianego świata greckiego, czyli zarówno spośród Greków zamieszkujących Grecję kontynentalną (głównie z Arkadii i Attyki), jak również Azję Mniejszą (m.in. Jonię). Pod pojęciem greckich najemników rozumie się także siły innych nacji (np. Karyjczycy), niemniej przeważał w nich element grecki i grecka sztuka wojenna. W okresie od VII, a szczególnie od V w. p.n.e. aż do II w. p.n.e., ich rola w basenie Morza Śródziemnego znacznie wzrosła, gdyż ich miecze i włócznie były znaczącym elementem toczących się wojen i rozstrzygnięć politycznych. Epokę greckich najemników zakończyła ekspansja republiki rzymskiej, która nie korzystała z najemnych żołnierzy.
    Macedonia (maced. Македонија, alb. Maqedonia), Republika Macedonii (maced. Република Македонија, alb. Republika e Maqedonisë), na forum międzynarodowym państwo określane jest tymczasową nazwą Była Jugosłowiańska Republika Macedonii – BJRM, (ang. Former Yugoslav Republic of Macedonia – FYROM, mac. Поранешна Југословенска Република Македонија – ПЈРМ, transliteracja Poranešna Jugoslovenska Republika Makedonija – PJRM, alb. Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë – IRJM) – państwo powstałe po rozpadzie Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii, leżące na Półwyspie Bałkańskim i zajmujące ok. 38% regionu historycznego i geograficznego Macedonia.

    Bitwa pod Issos – starcie zbrojne, które miało miejsce w listopadzie 333 p.n.e. podczas wyprawy Aleksandra Macedońskiego przeciwko Persji.

    Przed bitwą[]

    Po zwycięstwie nad rzeką Granik nastąpiły kolejne ataki Aleksandra na perskie miasta w Azji Mniejszej. Rozproszone po półwyspie oddziały macedońskie ponownie zebrały się w roku 333 p.n.e. w pobliżu Gordion. Przeciwko nim wyruszył król perski Dariusz III.

    Aleksander pomaszerował w kierunku południowym, zamierzając zaatakować straż przednią króla perskiego. Jednak Dariusz skierował się na północ, odcinając Macedończykom drogi zaopatrzeniowe.

    Gordion – starożytne miasto i stolica Frygii w Azji Mniejszej na prawym brzegu rzeki Senioras, założone przez legendarnego króla Gordiasa.Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.

    W końcu w listopadzie 333 roku p.n.e. doszło do rozstrzygającej bitwy. Persowie kierowali się w kierunku rzeki Pinaros w zatoce Issos. Tam na jednym z brzegów rzeki zamierzali oczekiwać na nadejście przeciwnika. Lewe skrzydło perskie osłaniały wzgórza, prawe natomiast chroniły wody rzeki. Wysoki brzeg rzeki, stromy na całej długości, a w niektórych miejscach wręcz urwisty, Persowie umocnili palisadą. Pozycje wydawały się nie do wzięcia. Na lewym skrzydle ustawieni byli kardakes – Persowie uzbrojeni na sposób greckich hoplitów, a w centrum najemni greccy hoplici.

    Drypteis (zm. 323 p.n.e.) – księżniczka perska, z dynastii Achemidzkiej. Córka Dariusza III i jego siostry-żony Statejry I, wnuczka Sysygambis. Razem z całą rodziną została wzięta do niewoli w 333 r. p.n.e., po bitwie pod Issos przez Aleksandra Macedońskiego.Przez starożytny Iran należy rozumieć nie terytorium tożsame z dzisiejszym Iranem, ale tzw. Wielki Iran, wyodrębniany ze względu na wspólnotę kulturową i historyczną, a w starożytności przede wszystkim językową. W tej epoce obejmował on oprócz dzisiejszego Iranu także Azję Środkową po Syr-Darię, stepy dzisiejszej południowej Rosji i Ukrainy zamieszkane od VIII/VII wieku p.n.e. przez irańskich koczowników oraz zachodni i środkowy Afganistan łącznie z pakistańską częścią Beludżystanu. Należy jednak tutaj zauważyć że mieszkający na terenie Ukrainy Scytowie i Sarmaci znaleźli się już w V wieku p.n.e. pod silnym wpływem kultury greckiej i zaangażowani w sprawy europejskie zaczęli mieć odrębną od reszty Irańczyków historię.

    Bitwa[]

    Aleksander podobnie jak pod Granikiem i tutaj zaatakował na czele swoich doborowych konnych hetajrów, rozbijając kompletnie lewe skrzydło Persów. Macedończycy przedarli się przez lewy kraniec oddziałów kardakes, a ich jazda wpadła w lukę w perskim szyku. W tym czasie macedońska falanga ustawiona na lewo od Aleksandra wkroczyła przez rzekę do akcji. Oddziały ustawione naprzeciw kardakes pokonały nieprzyjaciela przy wsparciu hypaspistów Aleksandra, którzy zaatakowali Persów z flanki od tyłu. W pewnym momencie w szeregach macedońskich powstała luka, w którą wdarli się greccy najemnicy. W zażartej walce górę wzięli żołnierze macedońscy.

    Albrecht Altdorfer (ur. ok. 1480 w Ratyzbonie, zm. 12 lutego 1538 tamże) – niemiecki malarz, grafik i architekt. Zyskał sławę szczególnie jako malarz krajobrazów i scen bitewnych, ale tworzył też freski (pałac arcybiskupi w Ratyzbonie) i sceny rodzajowe.Hypaspiści w starożytnej Grecji byli giermkami-niewolnikami noszącymi oporządzenie i broń hoplitów. W czasach Filipa II Macedońskiego stali się piechotą.

    Równocześnie Aleksander ze skrzydła runął ze swoją jazdą na stojącą w centrum straż przyboczną Dariusza i walczących w jego armii greckich najemników. Wokół perskiego króla rozgorzała zawzięta walka, w której został niegroźnie raniony sam Aleksander. W końcu, obawiając się pojmania przez Macedończyków, Dariusz rzucił się do ucieczki.

    Hetajrowie (stgr. εταιροι, hetairoi) - tzw. towarzysze - ciężkozbrojna jazda macedońska rekrutująca się z przedstawicieli arystokracji, stanowiąca królewską gwardię przyboczną, dowodzoną podczas bitwy bezpośrednio przez króla.Bitwa Aleksandra z Dariuszem – starożytna mozaika przedstawiająca starcie Aleksandra Macedońskiego z perskim królem Dariuszem III.

    Aleksander skierował wtedy hetajrów na pomoc swojemu lewemu skrzydłu. Mając macedońskich jeźdźców na swoich tyłach oraz nie widząc króla, armia perska rzuciła się do ucieczki. Podczas pogoni Macedończycy zajęli perski obóz, gdzie zdobyli bogate łupy i pojmali Sysygambis - matkę, Statejrę I - żonę króla Persów oraz jego córki: Statejrę II i Drypetis.

    Hoplici (stgr. ὁπλῖται hoplitai, l.poj. ὁπλίτης hoplites) – ciężkozbrojni piechurzy walczący w zwartym szyku, zwanym falangą.Dariusz III Kodoman, łac. Darius – ostatni król perski z dynastii Achemenidów, rządził jako Król Królów w latach 336-330 p.n.e. W języku perskim jego imię było wymawiane Darajawausz, w języku greckim Dareios Kodomanos, w języku egipskim Inczriusza.

    Według macedońskich kronikarzy armia perska straciła 110 tysięcy ludzi, a Macedończycy jedynie 302. Historycy jednak zazwyczaj nie wierzą w podane przez nich liczby (zwłaszcza w tę pierwszą).

    Ocenia się, że siły macedońskie liczyły około 35 tysięcy żołnierzy, a wojska perskie były prawdopodobnie trochę liczniejsze (choć na pewno nie liczyły 600 tysięcy, jak podawały niektóre antyczne źródła). Często można spotkać informację, że w armii perskiej było 30 tysięcy greckich najemników. Ta liczba również jest przyjmowana sceptycznie przez wielu historyków, aczkolwiek panuje zgoda, że greccy najemnicy stanowili istotną część armii perskiej.

    Internetowa encyklopedia PWN - encyklopedia internetowa, oferowana bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysięce haseł i 5 tysięcy ilustracji.Stateira I – córka Arsamesa (jej dziadkiem był Ostanes - jeden z braci Artakserksesa II) i Sysygambis - córki Artakserksesa II. Była siostrą i żoną Dariusza III, króla Persji z dynastia Achemidzkiej, miała z nim co najmniej dwie córki: Statejrę II i Drypetis.
  • Manewry wojsk przed bitwą:
    Na niebiesko zaznaczeni Macedończycy, na czerwono - Persowie

  • Uszykowanie wojsk przed bitwą

  • Decydujące, przełamujące uderzenie wojsk Aleksandra

  • Bitwa pod Issos w sztuce[]

  • Bitwa Aleksandra z Dariuszem – mozaika z II w. p.n.e., odnaleziona w Pompejach
  • Bitwa Aleksandra Wielkiego z Dariuszem III pod Issos – obraz Albrechta Altdorfera z 1529
  • Przypisy




    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Stateira II – córka Statejry I i jej brata-męża Dariusza III, króla perskiego z dynastii Achemenidów. Była siostrą Drypetis i wnuczką Sysygambis. W młodości była zaręczona z Mazaeusem, który zmarł w 328 p.n.e.
    Sisygambis lub Sisigambis – córka Artakserksesa II, siostra Artakserksesa III. Matka Dariusza III, który został pokonany przez Aleksandra III Macedońskiego.
    Aleksander III Macedoński (stgr. Ἀλέξανδρος ὁ Τρίτος ὁ Μακεδών Aleksandros ho Tritos ho Makedon) zwany też Aleksandrem Wielkim (Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας Aleksandros ho Megas) i niezwyciężonym (άνίχητος); ur. 19-20 lipca 356 p.n.e. w Pelli, zm. 10 czerwca 323 p.n.e. w Babilonie – król Macedonii z dynastii Argeadów w latach 336-323 p.n.e. Jest powszechnie uznawany za wybitnego stratega i jednego z największych zdobywców w historii ludzkości. Okres panowania Aleksandra wyznacza granicę między dwiema epokami historii starożytnej: okresem klasycznym i epoką hellenistyczną.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.