• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bitwa pod Gettysburgiem



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Daniel Edgar Sickles (ur. 20 października 1819, zm. 3 maja 1914) – barwny i kontrowersyjny amerykański polityk, generał Armii Unii podczas wojny secesyjnej, zabójca i dyplomata. Popularny magazyn Harper’s Weekly pisał o nim, że był to „bezwzględny łajdak, kochany szczerzej i nienawidzony serdeczniej niż jakikolwiek człowiek jego czasów”.Proklamacja Emancypacji (ang. Emancipation Proclamation) to akt prawny wydany 22 września 1862 roku przez prezydenta Stanów Zjednoczonych Abrahama Lincolna znoszący niewolnictwo na obszarach Skonfederowanych Stanów Ameryki.

    Bitwa pod Gettysburgiem – najkrwawsza bitwa wojny secesyjnej, stoczona w dniach 1−3 lipca 1863 roku pod miastem Gettysburg w stanie Pensylwania. Armia Północnej Wirginii generała Roberta E. Lee została pokonana przez Armię Potomaku, ponosząc przy tym ogromne straty w ludziach; straty, które – przy ograniczonych możliwościach naboru rekruta – okazały się nie do odrobienia. Trzeciego, decydującego dnia, Lee popełnił błąd, nakazując atak na dobrze przygotowane centrum wojsk Unii. Ten manewr odebrał mu zwycięstwo i kosztował tysiące ofiar.

    Prezydent Stanów Zjednoczonych – głowa państwa, szef administracji federalnej, naczelny dowódca sił zbrojnych, szef rządu, a także lider swojej partii. Konstytucja nadała mu wiele prerogatyw, co sprawia iż zajmuje on kluczowe miejsce w systemie politycznym Stanów Zjednoczonych.Przemowa gettysburska (również adres gettysburski) – krótka przemowa prezydenta USA Abrahama Lincolna wygłoszona 19 listopada 1863 roku, podczas uroczystości na Narodowym Cmentarzu Gettysburskim. Przemowę dedykował żołnierzom Unii, poległym w bitwie pod Gettysburgiem; przedstawiała cele, w imię których jego rząd prowadził wojnę o przywrócenie jedności państwa. Nacisk położył głównie na zgodność tych celów z podstawowymi założeniami konstytucji z 1787 r. Wystąpienie to uważane jest za wzór amerykańskiej retoryki politycznej, czyli zwięzłej i zawierającej ważne treści.

    Konfederacka armia, nieatakowana przez wojska Unii, wycofała się wprawdzie w dobrym porządku, ale nigdy już nie miała podjąć większej ofensywy. Wraz z upadkiem 4 lipca oblężonego Vicksburga, bitwa ta – choć nie decydująca sama w sobie – wyznaczyła punkt zwrotny, od którego Konfederacja systematycznie chyliła się ku upadkowi, a wojna secesyjna zbliżała się do końca, mimo że miała trwać jeszcze prawie dwa lata.

    Wojna amerykańsko-meksykańska – regularna wojna lądowa oraz morska pomiędzy USA i Meksykiem toczona w latach 1846-1848, której teatrem działań były obszary od Kalifornii i Teksasu aż po tereny na południe od meksykańskiej metropolii, oraz wybrzeża obu oceanów. Bezpośrednią przyczyną wojny było przyłączenie w 1845 r. zbuntowanej meksykańskiej prowincji – Teksasu jako 28. stanu USA, prowincji, która od dziesięciu lat funkcjonowała już jako niezależne państwo. Efektem wojny była utrata przez Meksyk połowy swojego terytorium oraz ustalenie granic na kontynencie.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    Tło historyczne[ | edytuj kod]

    Generałowie George Meade i Robert E. Lee

    Od chwili, gdy Robert E. Lee przejął w czerwcu 1862 roku (po bitwie pod siedmioma sosnami) dowodzenie Armią Północnej Wirginii, wiódł ją od zwycięstwa do zwycięstwa w szeregu bitew o charakterze obronnym. Gdy jednak podczas pierwszej w wojnie secesyjnej inwazji na Północ został odparty w bitwie nad Antietam Creek (wrzesień 1862 roku), nie udało mu się przeprowadzić zwycięskiej ofensywy na terytorium wroga, co mogłoby przekonać mocarstwa europejskie do udzielenia Konfederacji potrzebnej jej pomocy.

    Abraham Lincoln (ur. 12 lutego 1809 w hrabstwie Hardin, Kentucky, zm. 15 kwietnia 1865 w Waszyngtonie) – szesnasty prezydent Stanów Zjednoczonych.Awers i rewers (łac.) to dwie strony jakiegoś zdobionego przedmiotu płaskiego, pokrytego jedno- lub dwustronnie malowidłem, grafiką lub drukiem, zawierającego płaskorzeźbę, wizerunek wykonany metodą rycia, kucia lub zdobionego w jeszcze inny sposób. Oba pojęcia funkcjonują wyłącznie razem, gdy w danym przedmiocie występuje swobodny dostęp do obu jego powierzchni, przy czym jedna z nich jest wyłączną lub główną stroną zawierającą przedstawiane treści.

    Niemniej sława Lee nieustannie rosła, do czego przyczyniali się kolejni nieudolni lub zbyt ostrożni dowódcy sił Unii, którzy nie potrafili go pokonać. Wygrane bitwy na własnym terytorium nie zmieniały jednak pogarszającej się sytuacji konfederackich armii, odczuwających coraz poważniejsze braki w zaopatrzeniu.

    W tej sytuacji, po zwycięstwie nad unijną Armią Potomaku pod Chancellorsville (1−3 maja 1863 roku), Lee zdecydował się na drugą inwazję na stany Północy. Taki też plan przedłożył prezydentowi Konfederacji Jeffersonowi Davisowi oraz wiceprezydentowi Alexandrowi Stephensowi i otrzymał ich pełne poparcie. Lee pojął wreszcie, że wojen nie wygrywa się w defensywie, a ponadto liczył na to, że zwycięski marsz przez terytorium Unii będzie ważnym sukcesem propagandowym konfederatów i wzmocni stronnictwo pokojowe na Północy. Chciał przenieść wojnę na terytorium unijnej Pensylwanii, dotychczas nietkniętej działaniami wojennymi i dać odpocząć ludności konfederackiego stanu Wirginia, do tego czasu głównego teatru walk. Bogata Pensylwania byłaby też doskonałym źródłem darmowego zaopatrzenia dla armii konfederackiej.

    Oblężenie Vicksburga – starcie zbrojne, które było jednym z ostatnich większych epizodów kampanii na Missisipi będącej częścią wojny secesyjnej. W serii manewrów generał Ulysses Grant wraz z Armią Tennessee przekroczył rzekę Missisipi i pokonał armię konfederatów broniącą się wokół Vicksburga.Filadelfia (ang. Philadelphia wymowa: /ˌfɪləˈdɛlfiə/) – miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania, u ujścia rzeki Delaware do Atlantyku. Największe pod względem liczby ludności miasto w Pensylwanii i szóste w kraju.

    W najbardziej optymistycznym wariancie wydarzeń Lee miał nadzieję na zmuszenie Armii Potomaku do bitwy na korzystnych dla siebie warunkach, zniszczenie jej (i być może zagrożenie potem Waszyngtonowi, Filadelfii i Baltimore), a przez to zmuszenie Unii do rozpoczęcia rokowań pokojowych. Kolejne sukcesy militarne mogły również (na co liczono w Richmond) doprowadzić do uznania przez Wielką Brytanię i Francję państwowości Południa. Były to jednak tylko mrzonki: Proklamacja Emancypacji prezydenta Abrahama Lincolna, opublikowana 1 stycznia 1863 roku, znosiła niewolnictwo na terytorium Konfederacji; społeczeństwa mocarstw europejskich nie pozwoliłyby swoim rządom na nawiązanie stosunków dyplomatycznych z krajem, który otwarcie utrzymywał się z niewolniczej siły roboczej.

    George Gordon Meade (ur. 31 grudnia 1815 w Kadyksie, zm. 6 listopada 1872 w Filadelfii) – amerykański generał i inżynier, budowniczy m.in. kilku latarni morskich.Shenandoah (ang. Shenandoah River) – rzeka w amerykańskich stanach Wirginia i Wirginia Zachodnia, dopływ Potomaku. Shenandoah ma ponad 240 km długości, a jej dorzecze powierzchnię 7876 km². Rzeka ma swój początek w pobliżu miejscowości Front Royal w Wirginii, gdzie łączą się rzeki North Fork i South Fork, a kończy się ujściem do Potomaku w miejscowości Harpers Ferry w Wirginii Zachodniej. Średni przepływ rzeki w miejscowości Millville w Wirginii Zachodniej, w pobliżu jej ujścia do Potomaku wynosi około 78 m³/s.

    Na Południu powstała wprawdzie idea, której głosicielem już w roku 1861 był gen. bryg. Richard Ewell, by ogłosić zaciąg do wojska dla Murzynów, którzy w ten sposób zyskiwaliby wolność, ale spotkało się to ze sprzeciwem konserwatystów, więc Kongres CSA przegłosował ją dopiero w kwietniu 1865 roku, na kilka tygodni przed kapitulacją pod Appomattox Court House, czyli zdecydowanie za późno.

    Henry "Harry" Heth (ur. 16 grudnia 1825, zm. 27 września 1899) – zawodowy oficer armii Armii Stanów Zjednoczonych, walczył w wojnie secesyjnej w stopniu generała majora po stronie wojsk Skonfederowanych Stanów Ameryki w Armii Północnej Wirginii.Wojny seminolskie zwane też wojnami florydzkimi – seria trzech konfliktów na Florydzie pomiędzy zbieraniną różnych plemion indiańskich, jak również zbiegłych murzyńskich niewolników, zwanych Seminolami, a Stanami Zjednoczonymi.

    Organizacja i uzbrojenie stron[ | edytuj kod]

    12-funtowe działo „Napoleon 1857”

    W obu armiach regiment (pułk) piechoty składał się z dziesięciu kompanii numerowanych od A do K (nie było kompanii J) i liczących od 64 do 100 żołnierzy. Kompanią dowodził kapitan mający pod sobą trzech poruczników, trzech podporuczników, czterech sierżantów i czterech kaprali. Podoficerowie w bitwie zajmowali miejsce z tyłu szyku (by pilnować ustawienia żołnierzy w linii).

    Joseph Hooker (ur. 13 listopada 1814, zm. 31 października 1879) – generał amerykański, dowódca wojsk Unii w wojnie secesyjnej, znany pod przydomkiem „Fighting Joe”. Obwiniany za porażkę wojsk Unii poniesioną w bitwie pod Chancellorsville w 1863 z wojskami Konfederacji generała Roberta E. Lee.Abner Doubleday (ur. 26 czerwca 1819 zm. 26 stycznia 1893) – amerykański oficer i generał. Jego imieniem został nazwany statek transportowy typu Liberty SS „Abner Doubleday”.

    Obie armie różniły się w systemie rekrutacji. Na południu, gdy regiment odnosił poważne straty, otrzymywał uzupełnienia. Na północy taki regiment rozwiązywano, tworząc w jego miejsce nowy. Skutkowało to tym, że konfederaci łatwo uzupełniali swe siły, bowiem rekruci dołączali do weteranów, podczas gdy unioniści musieli od początku szkolić nowych rekrutów.

    Bitwa pod Shiloh (znana też w historiografii jako Pittsburg Landing) – starcie zbrojne, które miało miejsce w czasie wojny secesyjnej. Bitwa odbyła się między 6 a 7 kwietnia 1862, pod miastem Shiloh w stanie Tennessee, 30 kilometrów na północ od miasta Corinth w stanie Missisipi.Solomon Meredith (ur. 29 maja 1810, zm. 2 października 1875) − rolnik, polityk i stróż prawa z Indiany, a także generał Armii Unii w czasie wojny secesyjnej. Zdobył sławę jako jeden z dowódców „Żelaznej Brygady” Armii Potomaku, dowodząc nią w bitwie pod Gettysburgiem.

    Artyleria obu stron zorganizowana była nieco inaczej. W Armii Unii regiment artylerii składał się z dwóch batalionów, te zaś z pięciu 4-6-działowych baterii. Połowa artylerii korpuśnej stanowiła rezerwę operacyjną, zaś rezerwa armijna składała się z około stu dział. W Armii Konfederacji dywizja piechoty posiadała batalion artyleryjski składający się z 4 baterii, a w każdym korpusie były dwa bataliony rezerwy.

    Karabin Enfield model 1853 (znany również jako Pattern 1853 Enfield, P53 Enfield, oraz Enfield Rifled-Musket) był ładowanym odprzodowo karabinem, używanym przez wojska Imperium brytyjskiego od 1853 do 1867 r., kiedy został zastąpiony przez karabin typu Enfield-Snider na amunicję scaloną.Nagroda Pulitzera (ang. The Pulitzer Prize) – coroczna amerykańska nagroda przyznawana za wybitne dokonania w dziedzinie dziennikarstwa, literatury i muzyki.

    Artyleria polowa używała wielu różnych armat, haubic i moździerzy. Oto kilka wybranych typów:

  • 12-funtowa gładkolufowa armata typu „Napoleon 1857”
  • gładkolufowe haubice 6-, 12-, 24- i 32-funtowe
  • gwintowane armaty Parrota 10-, 20- i 30-funtowe
  • 10-funtowe gwintowane armaty Rodman i Ordnance
  • Kawaleria zorganizowana była w 5-szwadronowe regimenty, przy czym każdy szwadron składał się z dwóch kompanii (półszwadronów) rzadko przekraczających stan 250 szabel. W Armii Potomaku były trzy dywizje kawalerii i dwie brygady artylerii konnej. W Armii Północnej Wirginii była jedna duża dywizja (3 brygady + 6 baterii artylerii konnej).

    Richard Stoddert Ewell (ur. 8 lutego 1817 – zm. 25 stycznia 1872) − zawodowy oficer US Army i generał CS Army w czasie wojny secesyjnej. Zdobył sławę podczas tej wojny, walcząc jako podwładny Stonewalla Jacksona i Roberta E. Lee, ale kontrowsje wzbudziły jego działania w bitwach pod Gettysburgiem i Spotsylvanią.Alexander Hamilton Stephens (ur. 11 lutego 1812 w Crawfordville, Georgia, zm. 4 marca 1883 w Atlancie) – polityk amerykański, który pełnił wiele funkcji. Chronologicznie:

    Podstawową bronią piechoty był odprzodowy karabin Springfield wzór 1861(Unia) i odprzodowy karabin Enfield wzór 1853 strzelający pociskami Minié (Konfederacja). Kawaleria unijna posługiwała się chętnie powtarzalnymi karabinkami karabinkami Spencera lub Henry’ego, podczas gdy kawalerzyści konfederaccy używali różnej, często przypadkowej broni.

    Bitwa w dziczy (ang. Battle of the Wilderness) – starcie zbrojne, które miało miejsce w dniach 5–6 maja 1864 roku. Była to pierwsza bitwa kampanii lądowej w Wirginii w trakcie wojny secesyjnej. Naprzeciwko siebie stanęły Armia Potomaku pod dowództwem generała George’a Meade’a oraz Armia Północnej Wirginii generała Roberta E. Lee. Bitwa nie przyniosła zwycięstwa żadnej ze stron. James Samuel Wadsworth (ur. 30 października 1807 – zm. 8 maja 1864) − amerykański filantrop, polityk i generał Armii Uni podczas wojny secesyjnej. Poległ w czasie bitwy w puszczy w 1864 roku.

    Pierwowzór broni maszynowej, czyli kartaczownica Gatlinga, była ciężka, nieporęczna i dlatego stosowano ją głównie na okrętach obu stron. W bitwie pod Gettysburgiem nie została użyta.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]




    Warto wiedzieć że... beta

    Iced Earth – amerykański zespół powermetalowy założony w Tampie na Florydzie w 1984 roku. Jego liderem jest Jon Schaffer. Zespół łączy style heavy metalu, metalu progresywnego, opery i speed metalu z power metalem. Teksty Iced Earth dotyczą szerokiego zakresu moralności, egzystencji, przemiany, a także religii, filozofii czy fantastyki. Dodatkowo album The Glorious Burden zawierał utwory mówiące o historii, przeżyciach i odczuciach bohaterów historycznych, oraz o wydarzeniach, które wpłynęły na świat i ludzi.
    Wirginia (ang. Virginia) – stan w Stanach Zjednoczonych na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Prawie dwie trzecie Wirginii jest zalesione, a branże związane z lasami zapewniają 17 mld dolarów rocznego przychodu dla gospodarki Wirginii (2% PKB), oraz ponad 100 tys. miejsc pracy.
    United States Postal Service (USPS) - niezależna agencja Rządu Stanów Zjednoczonych, utworzona w 1971 r. , jako "niezależna placówka działu wykonawczego" . Jest jedną z niewielu agencji, której upoważnienie wynika bezpośrednio z Konstytucji Stanów Zjednoczonych. Faktycznie, powstała w 1775 r., jako United States Post Office (U.S.P.O.), w wyniku postanowień Drugiego Kongresu Kontynentalnego.
    Wojna brytyjsko-amerykańska, zwana też wojną Jamesa Madisona lub wojną roku 1812 (ang. War of 1812) – wojna pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Wielką Brytanią rozpoczęta amerykańską deklaracją wypowiedzenia wojny 18 czerwca 1812 i formalnie zakończona traktatem gandawskim zawartym 24 grudnia 1814. Mimo to znaczące działania wojenne trwały jeszcze w 1815 roku, kiedy miały miejsce: bitwa pod Nowym Orleanem i bitwa pod Fort Bowyer. Głównym teatrem wojny było pogranicze między Stanami Zjednoczonymi i brytyjską Kanadą.
    Karabin Springfield model 1861 - zmodyfikowana wersja modelu 1855. Kominek został przystosowany do ładowania miedzianym kapiszonem, zamiast taśmy kapiszonowej Maynarda, która okazała się być zawodna (zwłaszcza podczas deszczu) i droga w produkcji. Kolejną różnicą był fakt, iż model 1861 nigdy nie był produkowany z dwiema taśmami, oplatającymi lufę.
    Włodzimierz Bonawentura Krzyżanowski herbu Świnka (ur. 8 lipca 1824, zm. 31 stycznia 1887) – amerykański generał, polityk.
    Waszyngton, D.C., formalnie Dystrykt Kolumbii (ang. Washington, D.C. /ˈwɒʃɪŋtən ˌdiːˈsiː/, District of Columbia), potocznie nazywany Waszyngtonem lub D.C. – założona 16 lipca 1790 stolica Stanów Zjednoczonych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.079 sek.