• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bitwa pod Falkirk - 1746

    Przeczytaj także...
    Dragoni – żołnierze formacji wojskowej zwanej dragonią, „wynalezionej” przez Henryka IV, króla Francji w końcu XVI wieku. Walczyli pieszo (rodzaj piechoty), a poruszali się wierzchem (konno). Używali zarówno broni palnej, jak i białej. Od XVIII w. regimenty dragonii coraz częściej walczyły również konno. W Rzeczypospolitej Obojga Narodów byli żołnierzami autoramentu cudzoziemskiego.Bitwa pod Prestonpans (zwana także Bitwą pod Gladsmuir) – starcie zbrojne pomiędzy Jakobitami Karola Edwarda Stuarta a siłami wiernymi Jerzemu II pod wodzą Johna Cope. Zwycięstwo w niej odniesione podbudowało znacznie morale Jakobitów i umożliwiło im marsz na Anglię.
    Bitwa pod Clifton Moor – starcie zbrojne, które miało miejsce 19 grudnia 1745 podczas odwrotu księcia Karola Stuarta do Szkocji. Z wojskowego punktu widzenia była to jedynie potyczka, a nie bitwa, choć była zdecydowanie większa od starcia pod Highbridge. Wycofujące się siły Jakobitów 17 grudnia rozpoczęły marsz do miejscowości Clifton w Cumbrii. 18 grudnia pierwsze oddziały natknęły się na kilkuset brytyjskich kawalerzystów (200–300 ludzi). Rozciągnięte siły buntowników, w przekonaniu że to główne siły rządowe, zatrzymały się na odpoczynek i dla ściągnięcia dział oraz posiłków.

    Bitwa pod Falkirk – starcie zbrojne, które miało miejsce 17 stycznia 1746 roku podczas powstania jakobickiego 1745 roku.

    Wstęp[]

    Po porażce pod Prestonpans, generał Cope został zastąpiony przez generała-porucznika Henry’ego Hawley’a na stanowisku dowódcy królewskich sił zbrojnych w Szkocji. W tym czasie, w ostatnich miesiącach 1745 roku armia jakobicka ruszyła na południe w kierunku Londynu. Dotarła ona do Derby po czym, po otrzymaniu wieści o przeważających siłach królewskich zagradzających jej drogę – zawróciła na północ do Szkocji gdzie połączyła się z siłami Jakobitów oblegającymi królewskiego generała Blakeney’a na zamku Stirling. W trakcie odwrotu – 18 grudnia 1745 roku armia jakobicka stoczyła zwycięską potyczkę pod Clifton Moor (zginęło 10 żołnierzy królewskich, zaś 21 zostało rannych, podczas gdy buntownicy stracili 5 zabitych).

    Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.Derby – miasto w Wielkiej Brytanii (Anglia), w hrabstwie ceremonialnym Derbyshire, nad rzeką Derwent (dopływ Trentu).

    Hawley poprowadził swą armię z okolic Edynburga w celu uwolnienia Blakeney’a i ostatecznie osiągnął Falkirk. 17 stycznia 1746 buntownicy maszerowali przez wrzosowiska Falkirk na południowy zachód od miasta.

    Bitwa[]

    Królewska armia formowała szeregi, gdy Hawley w swojej kwaterze otrzymał wiadomość o pojawieniu się buntowników. Hawley początkowo nie uwierzył, iż buntownicy ośmielą się go zaatakować. Ostatecznie jednak pogalopował do obozu, z serwetką wciąż zawiązaną pod podbródkiem.

    Powstanie jakobickie 1745 roku również Druga Wielka Rebelia, powstanie 45 roku – powstanie zorganizowane przez „Młodego Pretendenta”, księcia Karola Edwarda Stuarta, syna Jakuba III. Jako jedyne z powstań szkockich miało pełne szanse na powodzenie.MacKintosh (Mackintosh, McKintosh, MacIntosh) – szkocki klan góralski, wraz z klanem Macpherson i kilkoma mniejszymi klanami tworzyli federację klanów zwaną klanem Chattan. Nazwisko Mackintosh (gael. – Mac-an-Toiseach – syn wodza). Według klanowej tradycji pierwszy wódz Mackintoshów pochodził z rodu Shaw i był młodszym synem Duncana MacDuff, hrabiego Fife z rodu władców Dalriady.

    Hawley rozkazał armii marsz na wrzosowiska. Pogoda załamała się i zaczęło intensywnie padać. Było także prawie ciemno.

    Królewski generał ukształtował swą opinię o buntownikach na podstawie doświadczeń z powstania z 1715 roku. Uważał on, iż górale nie są w stanie przeciwstawić się kawalerii. Królewska armia stanęła na małym wzgórzu frontem wobec buntowników na wrzosowisku z trzema pułkami dragonów uszykowanymi w pierwszej linii na lewym skrzydle. Artyleria królewska utknęła w błocie u stóp wzgórza.

    Klan Macpherson (MacPherson, McPherson) - szkocki klan góralski, wraz z klanem Mackintosh i kilkoma mniejszymi klanami tworzyli federację klanów zwaną klanem Chattan.Cameron (gael. cam-shron, krzywonosy) – szkockie nazwisko i nazwa jednego z większych i sławniejszych szkockich klanów góralskich.

    Hawley nakazał swym dragonom szarżę. Dragoni ruszyli na górali, którzy przywitali ich salwami z muszkietów. Szarża załamała się, zaś dragoni rzucili się do ucieczki w dół wzgórza do Falkirk. Wtedy górale uderzyli na dwie linie królewskiej piechoty. Większa część królewskich regimentów rzuciła się do ucieczki, tylko trzy regimenty utrzymały linię. Zdołały one osłonić drogę odwrotu armii do obozu, a następnie w kierunku Edynburga. Królewscy grenadierzy walczyli w obronie opuszczonych dział, które zdołali dociągnąć do obozu. Górale znacznie rozproszyli się w trakcie walk i wielu z nich miało wątpliwości, kto zwyciężył w bitwie, która trwała tylko około 20 minut.

    Charles Edward Louis John Casimir Silvester Severino Maria Stuart, nazywany Bonnie Prince Charlie (ang. Śliczny Książę Karolek) lub Młodszym Pretendentem (ur. 31 grudnia 1720 w Rzymie, zm. 31 stycznia 1788 w Rzymie) – pretendent do tronu brytyjskiego jako Karol III.Henry Hawley (ok. 1679–1759), brytyjski generał-porucznik, służył w armii od 1694. Brał udział w wojnie o sukcesję hiszpańską. Po bitwie pod Almansą w 1707 roku powrócił do Anglii i niebawem został oficerem w 19. Pułku Piechoty.

    Mówi się, iż generał Cope postawił 10 000 funtów na to, iż jego następca zostanie przez górali pobity.

    Ordre de Bataille[]

    Wielka Brytania Generał- porucznik Henry Hawley

    Lewe Skrzydło

  • Pułkownik Ligonier
  • trzy pułki dragonów
  • 2 pułki piechoty (milicja z Glasgow, ochotnicy z Edynburga)
  • Centrum

  • Generał brygady Cholmondeley
  • sześć pułków piechoty (Pulteney, Howard, Cholmondeley, Munro, Wolfe, Blakeney)
  • Prawe skrzydło

  • Generał- major Huske
  • sześć pułków piechoty (Ligonier, Price, Royal, Fleming, Battereau, Barrell)
  • Jakobici Książę Karol Edward Stuart

  • pułk kawalerii (gwardziści)
  • pułk piechoty (irlandzcy pikinierzy)
  • Lewe skrzydło

  • Generał John O'Sullivan
  • piechota (Stewartowie, Cameronowie, Fraserowie, Macphersononowie, Drummondowie)
  • Centrum

  • Lord John Drummond
  • piechota (Macintoshowie, klan MacKenzie, Farquarsonowie, Maclachlanowie, Gordonowie)
  • Prawe skrzydło

  • Lord George Murray
  • piechota (Macdonaldowie, klan Ogilvie, ochotnicy z Atholl)



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.