• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bitwa pod Bergisel

    Przeczytaj także...
    Innsbruck – miasto w Austrii, stolica kraju związkowego Tyrol. Położone jest na wysokości 574 m n.p.m. w dolinie rzeki Inn. Liczy około 120 tys. mieszkańców. Około 30 km na południe od miasta znajduje się przełęcz Brenner (1370 metrów n.p.m.).Pokój w Schönbrunn – podpisany 14 października 1809 pomiędzy Cesarstwem Francuskim a Cesarstwem Austriackim w pałacu Schönbrunn w Wiedniu. Kończył wojnę Francji z V koalicją i będącą jej częścią wojnę polsko-austriacką. Do jego postanowień należało uznanie przez Austrię wszystkich poprzednich podbojów Napoleona. Austria zrzekała się Nowej Galicji (swych ziem zabranych w III rozbiorze Polski) i cyrkułu zamojskiego na rzecz Księstwa Warszawskiego, przekazywała Tyrol i Salzburg Bawarii, Triest i Dalmację na południe od rzeki Sawy oddała Francji (Prowincje Iliryjskie). Austria zmuszona została ponadto do przekazania Rosji okręgu tarnopolskiego. Cesarstwo austriackie uznało też tytuł króla Hiszpanii Józefa Bonaparte. W stanie wojny z Francją pozostała jedynie Wielka Brytania.
    Bitwa pod Wagram – jedna z największych bitew w kampaniach napoleońskich, która miała miejsce w dniach 5-6 lipca 1809 r. wokół wyspy Lobau na Dunaju i w pobliżu wsi Wagram, 15 km na północny wschód od Wiednia.

    Bitwa pod Bergisel (także: Berg Isel, Mount Isel) – seria czterech bitew stoczonych w 1809 r. i stanowiących część walk Tyrolczyków pod przywództwem Andreasa Hofera przeciwko Francuzom i sprzymierzonym z nimi Bawarczykom w okolicach Innsbrucka. Tzw. powstanie w Tyrolu (powstanie tyrolskie) miało miejsce w latach 18091810.

    Bitwa pod Aspern znana też jako Bitwa pod Essling – starcie zbrojne, które miało miejsce w dniach 21–22 maja 1809 r. pomiędzy wojskami napoleońskimi a oddziałami austriackimi w rejonie miejscowości Aspern i Essling (dzielnice dzisiejszego Wiednia).Andreas Hofer (ur. 22 listopada 1767 k. San Leonardo in Passiria we Włoszech w Południowym Tyrolu, zm. 20 lutego 1810 w Mantui we Włoszech) – tyrolski bohater narodowy, przywódca powstania przeciwko Francuzom i Bawarczykom w czasie wojen napoleońskich. Z zawodu był właścicielem gospody i handlarzem bydła.

    Sytuacja wyjściowa[ | edytuj kod]

    Przyczyną powstania w Tyrolu było podporządkowanie kraju w czasie wojen napoleońskich sprzymierzonej z Bonapartem Bawarii, w wyniku czego nastąpiło zniesienie praw tyrolskich z 1511 r. i brutalna ingerencja w tradycyjne życie religijne mieszkańców. Punktem zapalnym była przymusowa rekrutacja młodych Tyrolczyków do armii bawarskiej. Na początku kwietnia 1809 r. w całym Tyrolu doszło do wybuchu niepokojów. Walki o Innsbruck rozpoczęły się 12 kwietnia 1809 r.

    François Joseph Lefebvre (ur. 25 października 1755 w Rouffach, zm. 14 września 1820 w Paryżu) – książę Gdańska, marszałek francuskiFrancja (fr. France, IPA: /fʁɑ̃s/), Republika Francuska (fr. République française /ʁe.py.blik fʁɑ̃.sɛz/) – państwo, którego część metropolitalna znajduje się w Europie Zachodniej, posiadające także zamorskie terytoria na innych kontynentach. Francja metropolitalna rozciąga się od Morza Śródziemnego na południu do kanału La Manche i Morza Północnego na północy, oraz od Renu na wschodzie do Zatoki Biskajskiej na zachodzie. Francuzi często nazywają swój kraj l’Hexagone (sześciokąt) – pochodzi to od kształtu Francji metropolitalnej.

    Bitwy[ | edytuj kod]

    Pierwsza bitwa pod Bergisel (25 maja 1809 roku)[ | edytuj kod]

    Rankiem 25 maja siły chłopskie w sile 5000 ludzi wyruszyły do Matrei i rozpoczęły obsadzanie wzgórz na południe od Innsbrucka. Z kierunku Unterinntalu nadciągnęły siły 1000 strzelców pod dowództwem Josefa Speckbachera, dodatkowo powstańców wzmocniło 1200 żołnierzy piechoty austriackiej wyposażonych w 5 dział. Doszło wkrótce do gwałtownych walk na szerokim froncie przeciwko 5000 Bawarczykom, dowodzonym przez generała Deroya. Tyrolczycy pod wodzą Andreasa Hofera bronili się dzielnie, a zapadająca deszczowa noc przerwała walki. Bawarczycy pozostali w dolinie, Tyrolczycy umocnili się na wzgórzach.

    Tyrol (niem. Tirol, wł. Tirolo) – region geograficzny, historyczny i etnograficzny w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii, graniczący z Niemcami i Szwajcarią. Rozciąga się w Alpach Wschodnich, w dolinie górnego Innu, górnej Adygi i górnej Drawy. Główny region turystyczny Austrii. Liczne uzdrowiska, ośrodki wypoczynkowe i sportów zimowych. Rozwinięte energetyka wodna i przemysł drzewny.

    Druga bitwa pod Bergisel (29 maja 1809 roku)[ | edytuj kod]

    Po nadejściu wzmocnień Andreas Hofer zdecydował się na ponowny atak. Bawarczycy odnieśli znaczne straty i zmuszeni zostali do wycofania się z doliny Unterinntal. Ogólna sytuacja na froncie była jednak dla Austriaków nie najlepsza. Wcześniej, bo 21 i 22 maja Napoleon poniósł co prawda porażkę w starciu z armią austriacką pod wodzą arcyksięcia Karola pod Aspern koło Wiednia, po zwycięstwie jednak pod Wagram 5 i 6 lipca zmusił przeciwnika do podpisania zawieszenia broni w Znojmie 12 lipca.

    Trzecia bitwa pod Bergisel (13 sierpnia 1809 roku)[ | edytuj kod]

    W drugiej połowie lipca armia francuska w sile 25 000 ludzi na rozkaz Napoleona wtargnęła do Tyrolu. Poniosła jednak duże straty w kilku bitwach o przełęcze Lienzer Klause, Ehrenberger Klause, Pontlatzer Bruecke oraz pod Eisackschlucht.

    Do decydującego starcia doszło 13 sierpnia pod Bergisel. 15 000 bawarskich, saskich i francuskich żołnierzy pod dowództwem generała Lefebvre stanęło naprzeciwko tak samo licznej armii strzelców tyrolskich pod wodzą Andreasa Hofera. Centrum Tyrolczyków tworzyły kompanie dowodzone przez Petera Mayra z południa i północy Tyrolu. Krótka walka nie przyniosła Francuzom żadnych korzyści, wobec czego Lefebvre 15 sierpnia zarządził odwrót w kierunku Unterinntal. Andreas Hofer został komendantem głównym Tyrolu.

    Podpisany w październiku 1809 r. pokój w Schönbrunn ostatecznie podporządkował tereny Tyrolu Bawarii.

    Czwarta bitwa pod Bergisel (1 listopada 1809 roku)[ | edytuj kod]

    Jeszcze w dniu podpisania pokoju Napoleon wydał rozkaz zdobycia Tyrolu. W połowie października oddziały bawarskie ponownie ruszyły do Tyrolu i 24 października stanęły w okolicach Innsbrucka. Hofer już uprzednio opuścił swoją kwaterę w mieście i przygotowywał nowy atak.

    Po niewielkich starciach rankiem 1 listopada Bawarczycy ruszyli do szturmu na Bergisel i po około dwugodzinnych walkach wzgórze zostało zdobyte.

    Kilka pojedynczych sukcesów w bitwach pod Meranem i St. Leonhard w połowie listopada nie było już w stanie odwrócić sytuacji na froncie. W wyniku zdrady 28 stycznia 1810 Andreas Hofer został aresztowany i rozstrzelany w Mantui we Włoszech 20 lutego.

    Podsumowanie[ | edytuj kod]

    Włoskojęzyczne obszary oraz południowa część niemieckojęzycznego Tyrolu przypadły królestwu Włoch. Tyrol wschodni z Lienzem, Sillian i Matrei stał się częścią iliryjskiej prowincji francuskiej. Po porażce Napoleona w roku 1814, Tyrol powrócił ponownie do Austrii powiększony o obszary Zillertall, Brixentall i Matrei.




    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.