• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bitwa pod Amba Alagi - 1941

    Przeczytaj także...
    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Włosi – naród zamieszkujący Włochy. We Włoszech jest ich około 56 mln, z czego prawie połowa wszystkich osób pochodzenia włoskiego mieszka poza Włochami, a najwięcej w Brazylii, Argentynie i w USA. Mówią językiem włoskim. Religią większości Włochów jest katolicyzm.
    Bitwa pod Keren (wł. Cheren) stoczona została w ramach kampanii wschodnio-afrykańskiej II wojny światowej. Walki toczyły się od 5 lutego do 1 kwietnia 1941 roku, a naprzeciw siebie stanęły regularne i kolonialne (złożone z tubylców) wojska włoskie z jednej i siły brytyjsko-hindusko-francuskie z drugiej strony. Miasteczko Keren, położone w sercu włoskiej kolonii Erytrea, miało w 1941 roku strategiczne znaczenie zarówno dla Włochów jak i Brytyjczyków. Szlaki drogowe i kolejowe przebiegające przez Keren były kluczem do Asmary, stolicy Erytrei oraz do położonego nad Morzem Czerwonym portu w Massawie − oba te miasta po bitwie skapitulowały.

    Bitwa pod Amba Alagi – bitwa II wojny światowej stoczona pomiędzy wojskami włoskimi a brytyjskimi i sprzymierzonymi w paśmie górskim Amba Alagi w dniach od 4 do 19 maja 1941 roku, zakończona zwycięstwem Brytyjczyków. Była to druga i ostania bitwa pod Amba Alagi, stoczona po tej w 1895 roku.

    Wojna włosko-abisyńska 1935-1936 (tzw. druga wojna włosko-abisyńska) – jeden z największych w historii konfliktów o podłożu kolonialnym. Był wynikiem włoskich dążeń do stworzenia jednolitej kolonii, obejmującej Abisynię i wcześniej już należące do Włochów – Erytreę i Somalię Włoską, opanowania źródeł Nilu Błękitnego i licznych, eksploatowanych dotychczas w minimalnym stopniu bogactw naturalnych oraz pomszczenia klęski doznanej podczas najazdu w 1896 roku pod Aduą.Kryzys abisyński – trwający od 5 grudnia 1934 do 3 października 1935 kryzys polityczny w Afryce Wschodniej. Jego przyczyną były roszczenia terytorialne faszystowskich Włoch względem Abisynii. Kryzys rozpoczął się od zastrzelenia przez Etiopczyków kilku włoskich żołnierzy w oazie Ueluel. Premierzy brytyjski (Samuel Hoare) i francuski (Pierre Laval) stworzyli własny plan rozstrzygnięcia problemu. Abisynia miała oddać Włochom 40% swojego terytorium oraz dać im prawo do nieograniczonej ekspansji ekonomicznej na resztę swojego terytorium. Ta propozycja nie zadowoliła Włoch i oburzyła cesarza abisyńskiego. Mediacje zostały przerwane 3 października 1935 w momencie wkroczenia włoskich wojsk do Abisynii. Kryzys abisyński doprowadził do dymisji ówczesnych premierów Francji i Wielkiej Brytanii.

    Po wydarzeniach I wojny włosko-abisyńskiej, Włosi powrócili do Etiopii w roku 1930, reinterpretując ustalenia terytorialne traktatu granicznego z Somalią na swoją korzyść. Po serii utarczek militarnych i politycznych (m.in. słynny kryzys abisyński w Lidze Narodów), w maju 1936 roku, po II wojnie włosko-abisyńskiej, Włosi zajęli Addis Abebę, zmuszając cesarza Haile Selassie I do ucieczki z kraju, i stworzyli Włoską Afrykę Wschodnią (wł. Africa Orientale Italiana), obejmującą tereny Erytrei, Etiopii oraz południowej Somalii.

    Addis Abeba (po amharsku አዲስ አበባ, „Nowy Kwiat”) – największe miasto i stolica Etiopii. Położone jest w centrum kraju, na wysokości ok. 2400 m n.p.m. na Wyżynie Abisyńskiej, u podnóża wygasłego wulkanu Entoto.Etiopia (Federalna Demokratyczna Republika Etiopii – w języku amharskim ኢትዮጵያ, ye-Ītyōṗṗyā Fēdēralāwī Dīmōkrāsīyāwī Rīpeblīk), dawniej Abisynia – państwo położone we wschodniej Afryce. Od południa graniczy z Kenią, na zachodzie z Sudanem i Sudanem Południowym, na wschodzie z Dżibuti i Somalią, a na północnym wschodzie z Erytreą.

    10 czerwca 1940 roku Włosi wypowiedzieli wojnę Wielkiej Brytanii i Francji, a w lipcu i sierpniu zajęli część terytorium Sudanu i odebrali Brytyjczykom Somaliland (obecnie północna Somalia). Brytyjska kontrofensywa rozpoczęła się już w październiku. W styczniu 1941 roku indyjsko-brytyjskie dywizje uderzyły na Erytreę z terytorium Sudanu, a po klęsce Włochów w krwawym starciu pod Keren w kwietniu 1941 roku, głównodowodzący − książę Amedeo d’Aosta − wycofał resztki swych wojsk w górskie bezdroża Amba Alagi w Etiopii.

    Sudan – państwo, położone w północno-wschodniej części Afryki nad Morzem Czerwonym. Do 9 lipca 2011 roku, był największym państwem w Afryce. Po secesji południowej części, spadł na trzecie miejsce ustępując miejsca Algierii i DRK.British Army (Armia Brytyjska) – wojska lądowe Brytyjskich Sił Zbrojnych, powstałe w 1707 roku po zjednoczeniu Anglii i Szkocji w Królestwo Wielkiej Brytanii.

    W skalistych stokach górskich wyżłobiono sieć tuneli, które miały służyć obrońcom jako schrony bojowe, a jednocześnie być magazynami amunicji i żywności. Włoscy żołnierze uważali tę pozycję za praktycznie nie do zdobycia.

    Pierwszy atak na podejścia do Amba Alagi przypuściły 4 maja nadciągające z północy wojska brytyjskie generała-porucznika Williama Platta, który zastosował kleszczowy manewr uderzając jednocześnie ze wschodu i z zachodu.

    Walka, prowadzona w trudnym górskim terenie, była niezwykle trudna, ale 12 maja Brytyjczykom przyszła z pomocą 1 Brygada Południowoafrykańska dowodzona przez brygadiera Dana Pienaara (która 20 kwietnia zmusiła do kapitulacji włoski garnizon w Dessie, około 320 km na południe od Amba Alagi) i do 14 maja kompleks górski Algi został całkowicie otoczony. Ostateczny szturm planowano na dzień następny, ale przypadkiem pocisk artyleryjski trafił włoski zbiornik paliwa i strumień ropy wypełnił ostatni zbiornik wody pitnej, zmuszając obrońców do zaprzestania oporu.

    Amedeo d’Aosta, Amadeusz Sabaudzki, książę Aosty (ur. 21 października 1898, zmarł w niewoli brytyjskiej w Nairobi 3 marca 1942) – książę i generał włoski, generalny gubernator Włoskiej Afryki Wschodniej, wicekról Etiopii od 1937, wódz naczelny wojsk włoskich w Afryce w latach 1939-1941. Skapitulował przed Brytyjczykami pod Amba Alagi.Liga Narodów (ang. League of Nations, fr. Société des Nations) – nieistniejąca już organizacja międzynarodowa powstała z inicjatywy prezydenta Stanów Zjednoczonych Woodrowa Wilsona. Statut Ligi został przyjęty przez konferencję pokojową w Wersalu 28 czerwca 1919 r. Stał się on częścią traktatu wersalskiego i wszedł w życie po ratyfikacji 10 stycznia 1920 roku.

    16 maja włoskie dowództwo rozpoczęło negocjować zawieszenie broni i ostatecznie książę Aosty kapitulował wraz za swym sztabem przed naczelnym dowódcą brytyjskim, sir Alanem Cunninghamem 19 maja 1941 roku. Kapitulacja ta oznaczała koniec zorganizowanego oporu Włochów w Afryce Wschodniej, chociaż niektóre odcięte garnizony walczyły aż do listopada.

    Somalia (som. Soomaaliya; arab. الصومال, As-Sumal, Aş-Şūmāl), Federalna Republika Somalii – państwo w północno-wschodniej części Afryki położone na Półwyspie Somalijskim (zwanym „Rogiem Afryki”). Przylega do Oceanu Indyjskiego i Zatoki Adeńskiej. Na północnym zachodzie graniczy z Dżibuti, na zachodzie z Etiopią, zaś na południowym zachodzie z Kenią.William Platt GBE, KCB, DSO (ur. 1885 − zm. 1975) − oficer zawodowy Armii Brytyjskiej, a także australijskiej i nowozelandzkiej w czasie I i II wojny światowej.

    Film „La Pattuglia dell'Amba Alagi” z roku 1953 w reżyserii Flavio Calzavara, gloryfikuje włoskich obrońców.

    Przypisy

    1. Jaques 2007 ↓, s. 1796.
    2. Mackenzie 1951 ↓, s. 67.
    3. Mackenzie 1951 ↓, s. 67-70.
    4. Shinn i inni 2004 ↓, s. 109.

    Bibliografia[]

  • Mackenzie: Eastern Epic. London: Chatto & Windus, 1951.
  • Tony Jaques: Dictionary of Battles and Sieges. Westport, Connecticut: Greenwood, 2007.
  • David Hamilton Shinn, Thomas P. Ofcansky, Chris Prouty: Historical Dictionary of Ethiopia. Lanham, MD: Scarecrow, 2004.

  • Wojna włosko-abisyńska 1894-1896 (tzw. I wojna włosko-abisyńska lub II wojna erytrejska) – konflikt zbrojny między Włochami a Abisynią trwający w latach 1894-1896.Włoska Afryka Wschodnia (wł: Africa Orientale Italiana, AOI) – krótkotrwałe włoskie posiadłości w Afryce składające się z Etiopii, zajętej po wojnie abisyńskiej oraz z Somali Włoskiego i Erytrei. Niekiedy Libia (inna włoska kolonia) była uważana za część włoskiej Afryki Wschodniej, co jest bardzo mylące i niestosowne.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Somaliland (Republika Somalilandu, som. Soomaaliland, arab.Ard as-Sūmāl, ang. Somaliland) – islamska republika, nieuznawana przez społeczność międzynarodową, leżąca we wschodniej Afryce nad Zatoką Adeńską. Somaliland ogłosił secesję od Somalii w 1991 roku i od tamtej pory zdołał zbudować funkcjonujący organizm państwowy z demokratycznie wybieranym prezydentem i parlamentem. Graniczy z Dżibuti, Etiopią i Puntlandem - inną częścią Somalii.
    Sir Alan Gordon Cunningham (ur. 1 maja 1887, zm. 30 stycznia 1983), GCMG, KCB, DSO, MC – brytyjski generał (General) i administrator kolonialny.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.041 sek.