• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bitwa pod Adrianopolem



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Legion albo legia (łac. legio) – podstawowa i największa jednostka taktyczna armii rzymskiej złożona przede wszystkim z ciężkozbrojnej piechoty. Odpowiednik współczesnej dywizji. W pierwszych trzech wiekach imperium armia rzymska liczyła od 25 do 34 legionów. W wyprawach legionów uczestniczyli również kamieniarze, cieśle, inżynierowie i inni rzemieślnicy.Synaj (arab. شبه جزيرة سيناء Shibh Jazīrat Sīnā, hebr. סיני Sinai) – półwysep w kształcie trójkąta, otoczony Morzem Śródziemnym od północy, Zatoką Sueską i kanałem Sueskim od zachodu, Morzem Czerwonym od południa i Zatoką Akaba od wschodu. Półwysep Synaj leży w Azji Zachodniej i jest częścią Egiptu, którego większa część leży w Afryce Północnej. Administracyjnie podzielony jest na dwie prowincje gubernatorskie (muhafazy): Synaj Północny i Synaj Południowy.

    Bitwa pod Adrianopolem – miała miejsce 9 sierpnia 378 roku, na północ od rzymskiego miasta Adrianopol (obecnie Edirne w europejskiej części Turcji). Spotkały się w niej siły wodza wizygockiego Fritigerna i cesarza wschodniorzymskiego Walensa, który zginął w czasie bitwy, zaś jego wojska zostały w niej rozgromione. Starcie to było jedną z największych klęsk w historii Rzymu i ostatnią bitwą, w której Rzymianie zastosowali swoją klasyczną taktykę walki legionami. Od tego czasu bowiem większy nacisk położono na wykorzystanie jazdy i niewielkich mobilnych oddziałów zwanych comitatenses.

    Status quo (łac.) – termin prawniczy oznaczający obecny, niezmieniony stan rzeczy. Przeciwieństwo Status quo ante – dawniejszego stanu rzeczy.Cesarstwo zachodniorzymskie – zachodnia część cesarstwa rzymskiego, rządzona przez osobnego cesarza (lub cesarzy) od czasu utworzenia tetrarchii w 285 roku, formalnie niezależna od cześci wschodniej po śmierci cesarza Teodozjusza I w 395. Obejmowała Italię, Galię, Hiszpanię, Brytanię, Dalmację i część Afryki Północnej na zachód od Cyrenajki. W V wieku cesarstwo zachodniorzymskie przeżywało trudności związane z najazdami ludów barbarzyńskich i rozkładem struktur państwowych, co doprowadziło do upadku państwa w 476 roku.

    Przebieg bitwy znany jest głównie dzięki relacjom ówczesnych historyków rzymskich – Ammianusa Marcellinusa i Orozjusza.

    Geneza[ | edytuj kod]

    Goci wywodzili się z południowej Skandynawii, ale na początku I wieku wyemigrowali na południowy wschód i dwa wieki później osiedlili się na wielkich stepach na północ od Morza Czarnego. Po pewnym czasie podzielili się na dwa odłamy osiadłe po obu stronach Dniestru: Ostrogotów (w goc. Ost Goths – „Goci ze wschodu”) i Wizygotów (goc. Wiss Goths – „Goci z zachodu”). Wizygoci szybko przemieścili się na południowy zachód; często przekraczając granicę Cesarstwa rzymskiego dokonywali licznych rabunków. W końcu za panowania cesarza Aureliana (270–275) doszło do porozumienia, zgodnie z którym, w zamian za gwarancję pokoju, Rzymianie odstąpili Wizygotom prowincję Dację (zachodnia część obecnej Rumunii). Konstantyn I Wielki nadał im status sprzymierzeńców (foederati) i powierzył im obronę granicy na Dunaju w zamian za znaczne sumy pieniężne. Wkrótce pojawiły się jednak problemy. Obrońcy wschodnich kresów imperium zaczęli zdawać sobie sprawę ze swojej siły militarnej. Pomimo kryzysu ekonomicznego w wiekach III i IV, mieszkańcy wschodniej części Imperium w dalszym ciągu dysponowali sporym bogactwem, które było w zasięgu barbarzyńców. Ci dla realizacji swoich celów przekraczali w pełnym uzbrojeniu Dunaj, łupili kilka miast, po czym powracali na swoje ziemie, skąd komunikowali rzymskim władcom o konieczności zwiększenia dotacji. Takie działania trwały do roku 370, gdy przyłączyli się do nich rzymscy żołnierze, którzy zbuntowali się przeciwko cesarzowi Walensowi i zostali pokonani.

    Magister militum (liczba mnoga magistri militum) pełna nazwa comes et magister utriusque militiae (utriusque, czyli "obu" - gdyż łączył w sobie dwa dawniejsze tytuły: magister equitum i magister peditum, stąd oboczna nazwa magister equitum et peditum - "mistrz konnicy i piechoty") – głównodowodzący rzymskiej armii polowej. Magistri militum praesentales dowodzili armią wewnętrzna, natomiast magistri militum per Gallias, per Thraciam, per Orientem oraz per Illyricum wojskami w tych prowincjach. W Cesarstwie Wschodniorzymskim funkcję tę oddawano terminem strategos.Ostrogoci, Goci wschodni lub Greutungowie (dosł. "ludzie stepu") – jedno z plemion germańskich. W 378 r. n.e. Ostrogoci wspomogli Wizygotów w bitwie pod Adrianopolem, w wyniku której zginął cesarz rzymski Walens. Nowy cesarz zgodził się na zamieszkanie przez Ostrogotów Dacji i Mezji pod warunkiem, że nie będą nękać Konstantynopola.

    W tym samym roku Goci starli się na swoich tyłach z nieoczekiwanym wrogiem, Hunami. Ten wywodzący się z Azji lud koczowników rozgromił Alanów znad Wołgi i szybko przemieszczał się przez stepy nadczarnomorskie. W roku 370 Hunowie starli się z Ostrogotami, pokonali ich i zmusili do służenia w swoim wojsku razem z innymi ludami germańskimi. Wieści przekazywane przez zbiegłych Ostrogotów postawiły ich braci z zachodu w gotowości bojowej, jednak gdy w 376 roku Hunowie przekroczyli Dniestr, żeby się z nimi zmierzyć, Goci z zachodu również zostali rozgromieni. W przeciwieństwie jednak do Ostrogotów, Wizygoci mieli możliwość odwrotu, którą wykorzystali prosząc Rzymian o zezwolenie na przekroczenie Dunaju i osiedlenie się tym razem w Mezji, na dzisiejszych terenach Bułgarii i Serbii. Rzymianie nie odrzucili takiej prośby, odpowiadało im bowiem, żeby Goci bronili Bałkanów przed dającą się przewidzieć inwazją Hunów: od 200 do 300 tysięcy ludzi, z których prawie 100 tys. zdolnych było do walki, zgłosiło się dobrowolnie do uprawiania i obrony słabo zaludnionej strefy granicznej, gdzie już wcześniej nieliczne legiony i najemnicy frankońscy okazały się niewystarczające do odpierania najazdów samych Wizygotów i innych ludów barbarzyńskich. Wizygoci uzyskali w Mezji praktycznie całkowitą niezależność, musieli jedynie płacić ustalone podatki i służyć w armii, gdy to było konieczne, dzięki czemu uzyskali dostęp do nowego uzbrojenia i mogli zapoznać się z rzymskimi sposobami prowadzenia wojen. Również od tego momentu uzyskali status obywateli rzymskich.

    Wołga (ros. Волга, mar. Jul, tat. Idel, łac. Rha) – wielka rzeka w Rosji przeduralskiej. Długość – 3531 km, powierzchnia zlewni – 1380 tys. km², średni roczny przepływ u ujścia 8060 m³/s (254,35 km³ rocznie). Największa i najdłuższa rzeka Europy i Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa na świecie rzeka uchodząca do jeziora. Płynie wyłącznie przez Rosję, tylko skrajne wschodnie ramię delty – Kigacz wyznacza granicę z Kazachstanem. W wyniku prowadzonej w czasach radzieckich budowy licznych zbiorników retencyjnych i regulacji koryta, bieg Wołgi został skrócony o ponad 160 km.Kolczuga, pancerz kolczy, zbroja kolcza – rodzaj zbroi wykonanej z gęstej plecionki z drobnych kółek (najczęściej stalowych).

    Trudne sąsiedztwo[ | edytuj kod]

    Solid rzymski z podobizną cesarza Walensa

    Przybycie Wizygotów do Mezji spotkało się ze sprzeciwem znacznej części społeczeństwa rzymskiego. Wielu polityków i wojskowych sądziło, że obecność Wizygotów wewnątrz Cesarstwa na prawach autonomicznej grupy nieuchronnie stanie się zagrożeniem; niemniej dowódcy pretorianów Modest i Tacjan zarekomendowali zgodę na osiedlenie się foederatorum, dochodząc do wniosku, że korzyści z nawiązką przewyższą ewentualne kłopoty. Z drugiej jednak strony, zamieszkująca ten obszar ludność i Kościół nie byli zadowoleni z tego, że ich sąsiadami zostaną barbarzyńcy z licznymi pogańskimi zwyczajami, w większości wyznający arianizm, który dla innych chrześcijan był herezją. Walens nie zwracał jednak uwagi na te skargi, w końcu przecież i on sam był arianinem, dzięki czemu zyskiwał większe zaufanie Gotów. Jeżeli zaś chodzi o niebezpieczeństwo rebelii, Walens uważał, że jest ono niewielkie, w końcu Wizygoci ostatnimi czasy wielokrotnie dawali dowód na to, że chcą służyć Cesarstwu i przyjąć wiele zdobyczy jego cywilizacji i kultury. W najgorszym wypadku, gdyby Wizygoci powrócili do swoich dawnych występków, będą musieli opuścić tereny Mezji i znajdą się pomiędzy hordami Hunów a wojskami Cesarstwa Zachodniego i Wschodniego, bez żadnej możliwości ucieczki.

    Wizygoci, Goci zachodni lub Terwingowie (dosł. "leśni ludzie") – lud germański, odłam Gotów. W IV wieku przyjęli arianizm (dzięki Biblii przetłumaczonej przez Wulfilę na język gocki).Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.

    Wszystko wskazuje na to, że Goci tym razem dotrzymali warunków umowy i to Rzymianie stali się przyczyną załamania się dwa lata później delikatnej równowagi. Bałkany były biednym regionem i żeby się wzbogacić urzędujący tam funkcjonariusze rzymscy dopuszczali się różnorakich działań korupcyjnych. Spośród wszystkich urzędników, którzy zaczęli ponad miarę zwiększać wysokość daniny i nękać Gotów, aż do pozbawienia ich ostatniego owocu ich pracy, szczególnie wyróżniali się chciwy komes (comes, gubernator i poborca podatków) Mezji, Lupicinus, i jego pomocnik Maximus. Lucipinus czerpał również olbrzymie korzyści sprzedając po niesłychanie wygórowanych cenach materiały i żywność, które Cesarstwo przekazywało w celu tworzenia nowych osad. Chociaż z początku najwyższy dostojnik i przywódca większej części Wizygotów w Mezji, Fritigern (w jęz. gockim Frithugarnis, „pragnący pokoju”) podporządkował się sposobowi sprawowania władzy przez Lucipinusa, ale wkrótce, w obliczu kolejnych wizyt poborców danin, zaczął przejawiać niechęć. Miał po temu kilka powodów: śmierć wybitnego Gota Alavivusa, który dotychczas doradzał Fritigernowi przyjmowanie postawy bardziej uległej; samodzielne przybycie do Mezji Atanaryka i jego zwolenników, wcześniej sprzeciwiających się Fritigernowi i jego polityce współpracy z Rzymianami, którym Walens odmówił schronienia na terenie Cesarstwa i zostali opuszczeni w Dacji, wystawieni na natarcia Hunów; czy też w końcu zwyczajne wyczerpanie się cierpliwości Fritigerna, szczególnie w roku 377, w którym zebrano słabe plony i głód zaczął zaglądać w oczy jego ludziom. Tak czy inaczej, Lucipinus zaczął uważać Fritigerna za przeszkodę w realizacji swoich planów i postanowił go zgładzić. W tym celu, pod pretekstem chęci poprawy wzajemnych relacji, zaprosił przywódcę Wizygotów na ucztę, w trakcie której miał nadzieję pojmać go wykorzystując zaskoczenie. Podejrzewając prawdziwe intencje Lucipinusa, a może przez kogoś ostrzeżony, Fritigern stawił się w pełnym uzbrojeniu, w towarzystwie świty swoich najlepszych ludzi i to on zabił na miejscu Lucipiusa i innych swoich niedoszłych zabójców. Poczuwszy się zwolnieni z umowy z Rzymianami, Wizygoci postanowili odzyskać swoje dobra łupiąc rzymskie osady w Mezji i najbogatszej sąsiedniej prowincji – Tracji. Gotom przeciwstawiły się kolejno dwa niewielkie oddziały rzymskie, ale zostały pokonane.

    Mila rzymska (od łacińskiego mille passus, czyli 1000 kroków) – miara rzymska, równowartość dzisiejszych 1478,5 metrów, albo 5000 rzymskich stóp.Pretorianie (łac. praetoriani, Praetoriae Cohortes) – kohorty pretoriańskie. Nazwa oddziałów pochodzi od słowa praetorium, oznaczającego namiot dowódcy w obozie.

    Rzymskie przygotowania do kontrataku[ | edytuj kod]

    Typowe uzbrojenie żołnierza rzymskiego w epoce inwazji barbarzyńców

    Powstanie Gotów zaskoczyło Walensa w Antiochii, w Syrii, gdzie przygotowywał kampanię przeciw Imperium Perskiemu. Od stuleci stanowiło ono stałego przeciwnika Rzymu na wschodniej granicy i wspierało bunty miejscowych plemion przeciwko Konstantynopolowi, takie jak powstanie w Cylicji, stłumione w 375 roku, czy bunt Saracenów w Palestynie, Fenicji i na Synaju, który udało się częściowo opanować pod koniec 377 roku. Korzystając z krótkiego wytchnienia, Walens rozkazał przerzucić oddziały weteranów ze wschodniej granicy na Bałkany.

    Iliria (łac. Illyria, Illyricum) – starożytna kraina nad Adriatykiem, obejmująca mniej więcej tereny obecnej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Czarnogóry, Serbii, Albanii i Macedonii. Appian ludy Ilirii umiejscawia powyżej Macedonii i Tracji, aż po Dunaj, Morze Jońskie i podnóże Alp. Kraj swoją nazwę wziął od Iliriusza, syna Polifema.Tracja (gr. Θρᾴκη, Thraki, łac. Thracia, bułg. Тракия, Trakija, tur. Trakya). Historycznie: starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon (Struma). Obecnie region geograficzny na pograniczu Bułgarii (Tracja Północna), Grecji (Tracja Zachodnia) i Turcji (Tracja Wschodnia).

    W Adrianopolu, gdzie założono bazę armii i przechowywano skarb cesarski przeznaczony na pokrycie kosztów kampanii, zgromadzono aż 7 legionów, których trzon tworzyło 5 tys. weteranów legiones palatinae, ówczesnej elity armii rzymskiej, wspieranych przez auxilia palatinae i inne typy jednostek wspomagających, w sumie osiągając siłę 12 tys. żołnierzy. Dodatkowo, do tej grupy dołączyło kolejne 28 tys. lekkiego wsparcia, z niewielkim uzbrojeniem.

    Serbia, Republika Serbii (serb. Република Србија/ Republika Srbija – państwo w południowej Europie, powstałe 5 czerwca 2006 roku po rozpadzie federacji Serbii i Czarnogóry. Stolicą jest Belgrad. Serbia graniczy z Węgrami na północy, Rumunią i Bułgarią na wschodzie, Macedonią i Albanią na południu oraz z Czarnogórą, Chorwacją i Bośnią i Hercegowiną na zachodzie. De facto na południu Serbia graniczy z Kosowem, którego jednostronnie ogłoszoną niepodległość uznała część państw świata. Od 29 lutego 2012 r. kraj ten posiada status oficjalnego kandydata do Unii Europejskiej, a w czerwcu 2013 UE wyraziła zgodę na rozpoczęcie rozmów akcesyjnych w styczniu 2014.Ekwici (łac. equites, l.poj. eques) – średnio zamożna rzymska klasa społeczna, w skład której wchodzili kupcy, przedsiębiorcy, bankierzy, posiadający majątki o wartości minimum 400 000 sestercji (III w. p.n.e.). Symbolami przynależności do stanu ekwickiego było posiadanie konia (stąd nazwa ekwitów: łac. equus oznacza konia), noszenie stroju wojskowego zwanego trabea, złotego pierścienia oraz wąskiego purpurowego szlaku zdobiącego tunikę (szeroki nosili senatorowie).

    Podobnie jak przy innych okazjach, ciężar walki miał spocząć na rzymskiej piechocie, natomiast kawaleria miała odegrać rolę drugorzędną jednostki wspierającej. Tym niemniej, oddział kawalerii, który kierował się do Adrianopola również był znaczący: składał się z 1,5 tys. jeźdźców stanowiących elitę gwardii cesarskiej (Schola palatinae) wspieranych przez około 1 tys. equites palatinae i 5 tys. equites comitatenses. W tej ostatniej grupie znalazły się oddziały najemne kawalerii arabskiej i łuczników konnych.

    Gladius (łac., plur. gladii – miecz) – krótki miecz rzymski. Jego żelazna głownia była obosieczna z ością przez środek i ostro zarysowanym szczytem. Rękojeść, często o kwadratowym lub ośmiokątnym przekroju, posiadała kulistą (popularny kształt obok owalnych i innych) głowicę z drewna lub kości (zdarzały się nawet kamienne czy z okładzinami metalowymi), z mało wydatnym pudełkowatym jelcem.Iberia (zwana także Iberią kaukaską) – państwo istniejące na terenach wschodniej Gruzji między V wiekiem p.n.e. a VI wiekiem n.e. kiedy to zostało podbite przez Persję.

    Tak liczna armia różniła się jednak pod jednym, istotnym względem od potężnych legionów rzymskich z przeszłości: miała gorsze wyposażenie. Lata kryzysu ekonomicznego odcisnęły swoje piętno na armii, która obecnie musiała wyruszać do boju gorzej przygotowana. Oddziały piechoty ciężkiej zastąpiły zbroję folgową (lorica segmentata) mniej skuteczną kolczugą (lorica hamata), dotychczas noszoną przez żołnierzy oddziałów wspierających (którzy tym razem często szli do boju bez żadnej zbroi, a w niektórych przypadkach nawet bez hełmu). Gladius, tradycyjny miecz rzymski, zastąpiła spatha, znacznie od niego dłuższa, a pilum w wielu przypadkach zostało wycofane, chociaż niektóre jednostki piechoty i kawalerii zostały wyposażone w długą lancę (w tym ostatnim przypadku, na wzór kawalerii barbarzyńców). Pozbyto się również scutum, tradycyjnej i bardzo skutecznej prostokątnej tarczy rzymskiej, skutkiem czego jednostki wyposażone do boju w tarczę używały modeli okrągłych lub owalnych, podobnie jak barbarzyńcy. Pogorszyły się również wyszkolenie i dyscyplina wojska i choć zgromadzona przez Walensa armia była bardzo liczna, i tak stanowiła połowę wielkości armii Gotów. Aby zgromadzić porównywalną liczbę żołnierzy, Walens skontaktował się z bratankiem Gracjanem, cesarzem rzymskim na zachodzie, któremu udało się skutecznie odeprzeć liczne inwazje barbarzyńców. Gracjan zgodził się przyjść z pomocą i razem ze swoimi oddziałami wyruszył, żeby dołączyć do swojego stryja.

    Paweł Orozjusz (ok. 385 – przed 423) – teolog chrześcijański i historyk pochodzący z terenów dzisiejszej Hiszpanii. W roku 414 uciekając przed Wandalami przeprawił się do północnej Afryki, następnie przez Egipt udał się do Palestyny, gdzie polemizował z Pelagiuszem. Powrócił do Afryki w roku 416. W dorobku ma wiele pism teologicznych, ale najważniejszym dziełem jest jednak Siedem ksiąg historii przeciwko poganom (łac.: Historiarum libri VII adversus paganos) w których dowodzi, że czasy pogańskie obfitowały w więcej nieszczęść niż czasy jemu współczesne. Dzieło to było wykorzystywane w średniowieczu jako podręcznik historii powszechnej.Cylicja (gr. Κιλικία, Kilikia) – historyczna kraina w południowo-wschodniej Azji Mniejszej, obecnie terytorium Turcji (prowincje: Mersin, Adana, Osmaniye i Hatay). Cylicja dzieliła się na dwie części: Cilicia Trachea i Cilicia Pedias. Cilicia Trachea (asyryjskie Khillaku, od którego pochodzi nazwa Cylicji) była surowym rejonem górskim uformowanym przez góry Taurus. Skaliste przylądki nadawały się znakomicie do budowy naturalnych portów, w których często znajdowali schronienie piraci. W starożytności pokryta gęstym lasem, który dostarczał budulca dla stoczni. Cilicia Pedias leżała we wschodniej części Cylicji i prócz terenów górskich kształtowały ją nadmorskie równiny. Przez Cylicję biegł perski szlak królewski, który łączył Anatolię z Syrią i wybrzeżem cylicyjskim.

    Goci i ich sprzymierzeńcy[ | edytuj kod]

    Po odniesionych w okolicy łatwych zwycięstwach nad niewielkimi oddziałami gwardii rzymskiej należało się spodziewać przybycia jednostek elitarnych. Pomimo tego, że wyposażenie i wyszkolenie żołnierzy rzymskich nie było już takie, jak w przeszłości, a Wizygoci przeszli szkolenie podobne do stosowanego w armii rzymskiej, Fritigern wiedział, że prawdopodobnie było lepsze od ich własnego i ciągle jeszcze Rzymianie mogli zadać mu dotkliwe straty, próbował więc zniwelować tę przewagę jeszcze bardziej zwiększając liczbę swych i tak już licznych wojsk.

    Mezja (łac. Moesia) – prowincja rzymska istniejąca w latach 12-86 n.e., położona na południe od dolnego odcinka rzeki Dunaj, na terenie współczesnych państw Bułgarii i Serbii; północno-wschodni fragment Mezji (Delta Dunaju) znajduje się na terytorium Rumunii. Bałkany – region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego. Jednak nazwa ta mniej odnosi się do geografii, a bardziej do wspólnoty historyczno-kulturowej. Przy takim podejściu o przynależności danego kraju do Bałkanów decydują cechy kulturowe (np. język należący do ligi bałkańskiej, pewne elementy kultury ludowej), społeczne (np. wieloetniczność, współwystępowanie katolicyzmu, prawosławia i islamu) oraz historyczne (np. dawna przynależność do Cesarstwa Bizantyjskiego, zasiedlenie przez Słowian w VI wieku naszej ery, a przede wszystkim doświadczenie panowania tureckiego).

    Emisariusze Wizygotów przemierzali okolice, a nawet ponownie przekraczali Dunaj, by spotkać się z zamieszkującymi tam plemionami, między innymi ze swoimi wrogami, Hunami. Poczynione w ten sposób ustalenia zakończyły się znaczącym sukcesem: uzyskali poparcie Alanów, Ostrogotów i innych pomniejszych plemion barbarzyńskich. Do armii przyłączyło się nawet z własnej inicjatywy kilkuset Hunów i zbiegłych Rzymian (niewolników, dezerterów itp.). W ten sposób armia złożona na początku z Wizygotów i zbiegłych Ostrogotów, licząca około 110 tys. żołnierzy, urosła do imponujących rozmiarów 155 tys. wojowników (w tym 11,5 tys. konnicy), czego Rzymianie nie byli świadomi. Przy takiej sile armia Walensa wydawała się jeszcze mniejsza.

    Ariergarda - oddział, pododdział maszerujący z tyłu za głównymi siłami związku taktycznego (oddziału). Zadaniem ariergardy jest ubezpieczanie maszerującej kolumny przed uderzeniem od tyłu i zapewnienie jej swobodnego wykonywania marszu. Zależnie od sytuacji i wielkości maszerującej kolumny ariergarda może stanowić od 1/4 do 1/3 sił głównych. Ariergarda stanowi element ubezpieczenia ugrupowania marszowego.Step (z ukr. степ) – równina pozbawiona drzew, rzek i jezior. Step przypomina pod tym względem prerię, z tą różnicą, że preria jest z reguły zdominowana przez wysokie trawy, a step może być obszarem półpustynnym lub pokrytym trawą i krzewami (czasem w zależności od pór roku). Występuje w warunkach klimatu umiarkowanego z gorącym, suchym latem.

    Barbarzyńcy nie specjalizowali się w posługiwaniu jakimś jednym, szczególnym typem broni, dlatego do boju ruszali z różnym rodzajem oręża, zarówno do rażenia na odległość (oszczepy, łuki, proce, topory do miotania francisca) jak i do walki wręcz. W czasie starcia potrafili walczyć zarówno na koniu, jak i pieszo, często bez żadnych problemów zmieniając jeden sposób walki na drugi. Jednostki nie były zbyt dokładnie ustalone, być może z jedynym wyjątkiem oddziału kawalerii ciężkiej opancerzonej na wzór rzymsko-sarmacki. Znaczna liczba wojowników gockich wyposażona była również w rzymskie kolczugi i hełmy, a także w charakterystyczne, duże, okrągłe tarcze.

    Lucjusz Domicjusz Aurelian, Lucius Domitius Aurelianus (ur. 9 września 214 w Mezji lub Sirmium, zm. jesienią 275 w okolicach Byzantion, obecnie Stambuł) - cesarz rzymski w latach 270-275. Był jednym z wybitniejszych władców drugiej połowy III wieku. Po długich latach wewnętrznych zamieszek, niepokojów i nieustannych rebelii, twardą ręką zaczął wyprowadzać cesarstwo z kryzysu.Język gocki – wymarły język wschodniogermański, który był używany przez germańskie plemię Gotów. Jest on znany głównie dzięki tłumaczeniu Biblii dokonanego przez biskupa Wulfilę w IV wieku n.e.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Nomada – koczownik, wędrowiec, członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce, np. w związku ze zmianami pogody lub w poszukiwaniu żywności, wody, opału albo pastwisk dla zwierząt hodowlanych. Osoba prowadząca koczowniczy, wędrowny tryb życia, także podróżująca stale lub sezonowo z powodów handlowych, kulturowych lub religijnych.
    Safraks (zm. ok. 400) - alański (lub o imieniu alańskim) wódz Ostrogotów. Wraz Alatheusem sprawował rządy w imieniu małoletniego Wideryka (syna Winitara) nad częścią Ostrogotów i Alanów, którzy chcąc uniknąć zwierzchności Hunów wycofali się na zachód (do rzeki Dniestr) w pobliże Wizygotów, których naczelnikowi Atanarykowi pośpieszyli z pomocą w walkach z Hunami. Dotarłszy do Dunaju Safraks i Alatheus prosili o zgodę cesarza Walensa na przyjęcie ich na obszar Cesarstwa, jednak spotkali się z odmową i uczynili to samowolnie rozbijając obozy w pobliżu siedzib Fritigerna, wtedy jeszcze rzymskiego sprzymierzeńca. 9 sierpnia 378 jazda ostrogocko-alańska pod wodzą Safraksa i Alatheusa przyszła z odsieczą Wizygotom Fridigerna w bitwie pod Adrianopolem.
    Alaryk I (ur. ok. 370, zm. 410) – od 395 król Wizygotów z rodu Baltów, którym cesarz Walens zezwolił osiedlić się na terenie Cesarstwa rzymskiego w Mezji. Pierwszy wódz plemion germańskich, który zdobył Rzym.
    Ostatni Rzymianin – potoczny termin stosowany w publicystyce historycznej na określenie postaci, która uważana jest za ostatniego reprezentanta kultury antycznej i starorzymskich cnót w obliczu końca epoki i postępującej barbaryzacji. Określenie pochodzi z dzieła Cremutiusa Cordiusa (zm. 25), rzymskiego historyka, który będąc piewcą systemu republikańskiego nazwał „ostatnimi Rzymianami” (ultimus Romanorum) Marka Brutusa i Kasjusza – zabójców Cezara.
    Wielka wędrówka ludów – okres masowych migracji plemion barbarzyńskich, w szczególności Hunów i Germanów, na ziemie Cesarstwa rzymskiego u schyłku starożytności i w początkach średniowiecza (IV-VI wiek). Proces ten radykalnie odmienił obraz kontynentu europejskiego – doprowadził do zmian etnicznych na dużych obszarach, wyznaczył koniec starożytności i pociągnął za sobą upadek cesarstwa. Większość powstałych na jego gruzach nowych państw sama podzieliła jego los, jednak niektóre (jak państwo Franków) stały się podwalinami nowożytnych państw europejskich.
    Dniestr (ukr. Дністер, rum. Nistru, w starożytności gr. Tyras lub Nester), rzeka płynąca przez Ukrainę i Mołdawię (a w praktyce będąc granicą mołdawsko-naddniestrzańską). Rzeka należy do zlewiska Morza Czarnego. Długość - 1352 km, powierzchnia zlewni - ok. 68 tys. km².
    Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.059 sek.