• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Big Bro

    Przeczytaj także...
    Friend – mimośrodowy przyrząd służący do zakładania punktów asekuracyjnych w szczelinach o różnej szerokości – w zakresie od 1 do 30 cm. W przeciwieństwie do haków ich zakładanie i zdejmowanie nie niszczy skały, co jest obecnie jednym z priorytetów we wspinaczce.Punkt asekuracyjny – element układu asekuracyjnego instalowany na stałe lub tymczasowo w ścianie, umożliwiający wspinaczowi zabezpieczanie się przed skutkami odpadnięcia podczas pokonywania drogi wspinaczkowej.
    Karabinek – podłużny, zbliżony rozmiarem do dłoni, metalowy pierścień z otwieranym zamkiem na jednym boku, służący do szybkiego i skutecznego połączenia elementów. Jeden z podstawowych składników sprzętu wspinaczkowego i speleologicznego, najczęściej fragment układu asekuracyjnego. Karabinek z technicznego punktu widzenia jest łącznikiem.

    Big Bro – jest to wyspecjalizowana odmiana kostki mechanicznej służącej do tworzenia punktów asekuracyjnych w szerokich rysach. Wynalazcą Big Bro jest Craig Luebben, zaś obecnym producentem – firma Trango.

    Zasada działania[ | edytuj kod]

    Big Bro, pod względem zasady działania, przypomina drążek rozporowy. Składa się z dwóch teleskopowo połączonych rurek, z których wewnętrzna, zaopatrzona w gwint, jest wysuwana na zadaną długość i blokowana nakrętką. Przez koniec jednej z rur przewleczona jest pętla, do której wpina się karabinek lub ekspres. Dzięki właściwemu umieszczeniu przyrządu (nie prostopadle, lecz lekko ukośnie względem ścian szczeliny) uzyskuje się jego mimośrodowe zaklinowanie między ścianami rysy przy obciążaniu pętli. Efekt mimośrodowy sprawia, że siła docisku do ścianek jest wprost proporcjonalna do siły obciążającej pętlę. Pomiędzy rurami znajduje się dodatkowa sprężyna wyzwalana spustem – jej odblokowanie pozwala na wstępne rozparcie przyrządu na całą szerokość szczeliny w bardzo krótkim czasie.

    Komin – pionowa formacja skalna posiadająca formę zagłębienia ograniczonego z trzech stron ścianami skalnymi (dwie ściany po bokach i jedna w głębi). Komin jest formacją na tyle dużą (szeroką), aby do jej wnętrza mógł wejść wspinacz. Podstawową techniką wspinaczki w kominie jest zapieraczka.Kostka – element sprzętu wspinaczkowego, używany do tworzenia punktów asekuracyjnych demontowanych po zakończeniu wspinaczki. Osadzenie kostki jest możliwe dzięki odpowiedniemu układowi rzeźby skalnej, poprzez klinowanie w rysach, szczelinach lub dziurkach.

    Sposób użycia[ | edytuj kod]

    Osadzanie Big Bro w rysie jest proste i szybkie – wymaga dwóch kroków, z których każdy można wykonać jedną ręką.
    Krok pierwszy polega na przysunięciu jednego z końców przyrządu do ściany rysy i naciśnięciu spustu. Spust zwalnia sprężynę, powodującą wysunięcie się wewnętrznej rury aż do przeciwległej ściany szczeliny.
    Krok drugi polega na zafiksowaniu wysuniętej części wewnętrznej rury gwintowanym pierścieniem (nakrętką). Dzięki dużemu skokowi gwintu, a także dość dużemu momentowi bezwładności nakrętki, możliwe jest jej przemieszczenie o pełną długość gwintu w ciągu kilku sekund.

    Moment bezwładności – miara bezwładności ciała w ruchu obrotowym względem określonej, ustalonej osi obrotu. Im większy moment, tym trudniej zmienić ruch obrotowy ciała, np. rozkręcić dane ciało lub zmniejszyć jego prędkość kątową. Moment bezwładności odgrywa prawie taką samą rolę w dynamice ruchu obrotowego jak masa w dynamice ruchu postępowego, opisując relacje między momentem pędu, energią kinetyczną a prędkością kątową jak masa między pędem, energią kinetyczną a prędkością. Moment bezwładności zależy od osi obrotu ciała, a w ogólnym przypadku jest tensorem.Ekspres – dwa karabinki połączone krótką, usztywnioną pętlą z taśmy. Ekspresy są stosowane do mocowania liny do punktów asekuracyjnych. Użycie ekspresu zamiast pojedynczego karabinka zmniejsza tzw. przesztywnienie przelotów, czyli niekorzystnie skierowane siły utrudniające asekurację oraz tarcie utrudniające wspinaczkę. Dzięki zastosowaniu ekspresów lina w układzie asekuracyjnym porusza sie swobodniej i z mniejszymi oporami.

    Aby przyrząd miał szansę wytrzymać kierunkowy udar związany z ewentualnym odpadnięciem wspinacza, należy zadbać o prawidłową pozycję rur względem ścian szczeliny. W szczególności, umieszczając przyrząd w pionowej rysie o dwóch równoległych ścianach, należy zadbać, by był on ustawiony względem tych ścian nie prostopadle, lecz ukośnie – koniec wyposażony w pętlę powinien znajdować się wyżej, umożliwiając wystąpienie efektu mimośrodowego po przyłożeniu do pętli siły udaru skierowanej w dół.

    Drążek – metalowy pręt, mocowany do sufitu, ściany lub do futryny drzwiowej. Stosowany do treningu mięśni najszerszych grzbietu oraz bicepsów.Rysa – jako formacja skalna jest to tak wąska szczelina w skałach, że człowiek nie może do niej wejść. Ma szerokość od takiej, że można w nią włożyć palce, do szerokości takiej, że prawie wchodzą do niej biodra, czyli od około centymetra do około 30 centymetrów. Szersze szczeliny, w które można wejść całym ciałem, nazywamy kominami.

    Zalety[ | edytuj kod]

    W stosunku do innych odmian kostek mimośrodowych, zarówno biernych, jak i mechanicznych, Big Bro objawia swoją przewagę w rysach o dużej szerokości, a także wąskich kominach (w praktyce rzadko się jednak zdarza, by tego typu formacje miały całkowicie gładkie ściany, pozbawione innych, wygodniejszych możliwości asekuracji). Podstawową zaletą Big Bro jest niska masa w stosunku do oferowanego zakresu szerokości. Przykładowo, gdyby istniał friend lub jakakolwiek inna kostka umożliwiająca rozstaw krzywek na szerokość 45 cm, to byłaby ona bardzo ciężka i nieporęczna w porównaniu z analogicznym urządzeniem Big Bro, ważącym około 500 gramów.

    Craig Luebben wspinacz, fotograf i przewodnik wysokogórski z Colorado (USA), autor podręczników wspinaczki, redaktor magazynów górskich, wynalazca sprzętu wspinaczkowego.

    Big Bro produkowane są w kilku rozmiarach, przy czym każdy z rozmiarów obejmuje zakres szerokości szczelin w przybliżeniu od 100 do 190% długości rury w stanie złożenia.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Sprzęt wspinaczkowy
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Craig Luebben: Wspinaczka w skale. tłumaczenie: Tomasz Kliś. Łódź: "Galaktyka", 2006. ISBN 83-89896-51-6.
  • Allen Fyffe, Iain Peter: Podręcznik wspinaczki. Łódź: "Galaktyka", 2003. ISBN 83-87914-09-6.




  • Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.