• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bieszczady Zachodnie



    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Głuchy – potok w Górach Sanocko-Turczańskich, lewobrzeżny dopływ rzeki Czarnej. Jego dolina leży pomiędzy Ostrym a Otrytem, zaliczanym często do Bieszczadów Zachodnich.Bieszczadzki Park Narodowy – jeden z 23 polskich parków narodowych położony w Bieszczadach Zachodnich. Utworzony w 1973 r.
    Fauna[]
    Żubry sprowadzone w Bieszczady w latach 60. XX wieku

    Fauna polskiej części Bieszczadów to przede wszystkim fauna typowej puszczy wschodniokarpackiej, która nie jest dobrze poznana i ogranicza się właściwie do niektórych grup systematycznych. Stosunkowo dobrze poznane są wszystkie gromady kręgowców, a w tym:

    Połonina – nazwa zbiorowisk muraw alpejskich i subalpejskich wykształconych ponad górną granicą lasu w Karpatach Wschodnich, w Polsce najczęściej wiązana z Bieszczadami. Połonina jest wyrazem wschodniosłowiańskim (zachodniosłowiańska forma brzmiałaby płonina), i oznacza miejsce płone – puste, nieużyteczne, tj. nienadające się do uprawy roli. W językach południowosłowiańskich (m.in. słoweńskim i bułgarskim) słowo planina oznacza góry.Gleby brunatne kwaśne (dystroficzne) zawierają największe ilości ogólnych form fosforu, potasu, wapnia i magnezu. Są one bardzo mało żyzne. Występują w całej Polsce, jednak najliczniej w województwach: zachodniopomorskim, pomorskim, warmińsko-mazurskim.
  • ryby – 25 gatunków,
  • płazy – 10 gatunków,
  • gady – 7 gatunków,
  • ptaki – ok. 150 gatunków,
  • ssaki – 51 gatunków.
  • O wiele lepiej rozpoznano i opracowano królestwo zwierząt bezkręgowych, w tym szczególnie gromadę owadów z czego stosunkowo najlepiej owady siedlisk łąkowych, dżdżownice, pająki, owady ziemnowodne, chrząszcze, motyle. Przez dziesięciolecia góry te nie wzbudzały większego zainteresowania ze strony zoologów i dopiero ostatnia dekada XX i pierwsze lata XXI wieku przyniosły większe zainteresowanie naukowców tym regionem Polski.

    Wołosate (w latach 1977-1981 Roztoka) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Lutowiska na obszarze Bieszczadzkiego Parku Narodowego przy drodze wojewódzkiej nr 897.Schronisko studenckie "Koliba" (777 m n.p.m.) – schronisko studenckie pod przełęczą Przysłup Caryński (785 m n.p.m.) w Bieszczadach pomiędzy szczytem Połoniny Caryńskiej i Magury Stuposiańskiej.

    W Bieszczadach spotyka się zarówno zwierzęta lasów górskich i wysokogórskich (alpejskich) związanych głównie ze strefą połonin jak: ryjówka aksamitna, darniówka zwyczajna, pierwiosnek, kruk, żmija zygzakowata, żaba trawna, a z motylirusałka admirał, bielinek bytomkowiec, górówka meduza i wiele innych oraz zwierzęta lasów niżowych jak: bocian czarny, pustułka czy kruk.

    Fauna (od łac. Faunus – bóg trzód i pasterzy) – ogólne określenie na wszystkie gatunki zwierząt na danym obszarze (np. fauna Polski) lub w danym środowisku (fauna sawannowa), a także okresie geologicznym (np. fauna kambryjska). Badanie fauny pozostaje w gestii faunistyki, ale korzystają z niego również inne dziedziny biologii, np. ekologia i etologia, natomiast odkrycia faunistyki są systematyzowane przez systematykę.Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) – organ bezpieczeństwa wewnętrznego o statusie ministerialnym, zorganizowany w czasie budowy dyktatury komunistycznej w powojennej Polsce na polecenie i pod dyktando władz radzieckich. Obok tzw. Informacji Wojskowej, odpowiedzialne za masowe krwawe represje na obywatelach w okresie stalinizmu. W terenie Ministerstwo reprezentowały podległe mu Urzędy Bezpieczeństwa Publicznego, dlatego potocznie te instytucje były określane skrótem UB.

    Bieszczady pozostają ostoją zwierzyny grubej – niedźwiedzia brunatnego, wilka, rysia, żbika, ponownie introdukowanego żubra oraz konika polskiego (na razie w specjalnej zagrodzie adaptacyjnej na terenie dawnej wsi Radziejowa – docelowo na wolności), a także puchacza, orła przedniego, orlika i innych. Do gatunków wysokogórskich należy występujący w Bieszczadach płochacz halny i siwerniak oraz chruściki z rodzaju Apatania. Brak w Bieszczadach regla górnego z naturalnym pasem świerczyn powoduje, że zwierzęta typowe dla tego piętra występują w reglu dolnym. Przykładem tego są niektóre gatunki ptaków jak: orzechówka, krzyżodziób świerkowy, jarząbek, drozd obrożny, dzięcioł trójpalczasty, sikora sosnówka i sikora czubatka. Wśród kręgowców w jednym przypadku na terenie Bieszczadów występuje subendemit czyli prawie endemit i jest to traszka karpacka, a z bezkręgowców chrząszcz z rodziny biegaczowatych Pterostichus fossulatus.

    Torfowisko (ang. peatland, mire, niem. Moor, Moos, Ried, Filz) – jeden z typów mokradeł, siedlisk na tyle uwodnionych, że występuje tam specyficzna roślinność i zachodzą procesy akumulacji osadów organicznych. Jest to teren stale podmokły, o podłożu trudno przepuszczalnym, pokryty zbiorowiskami roślin bagiennych i bagienno-łąkowych. Torfowiska występują głównie w strefie klimatu umiarkowanego, wilgotnego i chłodnego (północna część Eurazji i Ameryki Północnej, a także obszary górskie). Obszary te są cenne pod względem przyrodniczym, można je także wykorzystać gospodarczo – poprzez wydobywanie torfu. Torfowisko przyrasta średnio o 1 mm w ciągu roku.Smerek (1222 m) – szczyt w Bieszczadach Zachodnich. Pod taką nazwą najczęściej jest opisywany na mapach i w przewodnikach. Na niektórych jednak mapach opisany jest pod nazwą Wysoka.

    Historia[]

    Pomnik Karola Świerczewskiego w Jabłonkach, za pomnikiem Góra Walter

    W czasie oraz po II wojnie światowej polskie Bieszczady były areną walk między wojskami niemieckimi, oddziałami słowackimi, Armią Czerwoną oraz UPA a polskim podziemiem niepodległościowym (AKNSZ), a następnie Wojskami Ochrony Pogranicza, funkcjonariuszami Urzędu Bezpieczeństwa i innymi organami władzy państwowej polskimi i radzieckimi. Działały tu m.in. oddziały partyzanckie Adama Winogrodzkiego, Józefa Pawłusiewicza, Mikołaja Kunickiego i Antoniego Żubryda. Od wiosny 1943 roku (w konsekwencji tzw. rzezi wołyńskiej) nasiliły się pierwsze walki polskiego podziemia (głównie AK) ze zbrojnym ramieniem Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów – UPA. Dopuszczono się wówczas mordów na ludności cywilnej, grabienia wsi, porywania mieszkańców. Początkowo UPA odnosiła sukcesy, działając z pomocą ludności ukraińskiej. W roku 1945 rozpoczęto wysiedlanie ludności ukraińskiej do ZSRR. Akcja ta trwała do 1946 r. Po akcji w Jabłonkach, w czasie której zginął gen. Karol Świerczewski, były dowódca Ludowego Wojska Polskiego. To wydarzenie posłużyło władzom polskim jako pretekst do podjęcia zdecydowanych kroków, mających na celu zakończenie walk w południowo-wschodnich rejonach Polski, w tym m.in. przeprowadzenia tzw. Akcji „Wisła”, którą kierował gen. Stefan Mossor. W jej konsekwencji na Ziemie Odzyskane przesiedlono ok. 150 tys. ludzi - rdzennych mieszkańców tych terenów. Bieszczady opustoszały niemal całkowicie. Akcję osiedleńczą podjęto dopiero w latach 60. XX wieku.

    Świerk pospolity (Picea abies (L.) H.Karst) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Jest to jedyny gatunek świerka występujący naturalnie w Polsce. Rośnie głównie w północno-wschodniej części kraju, na południu Polski, w górach i na pogórzu. Nie występuje w sposób naturalny w centralnej i zachodniej Polsce (tzw. pas bezświerkowy). Zasięg tego gatunku rozciąga się na północy Europy od Norwegii do Rosji, występuje także w Alpach, Sudetach, Karpatach oraz na Bałkanach. Na wschodzie sięga Uralu, gdzie stopniowo wypiera go świerk syberyjski (Picea obovata). Północna granica występowania przebiega w Norwegii (70°N).Riaba Skała (1199 m n.p.m.) – szczyt górski w paśmie granicznym Bieszczadów Zachodnich, na granicy polsko-słowackiej.

    W latach 1974–1989 prowadzono zagospodarowanie Bieszczadów w ramach akcji Związku Harcerstwa Polskiego pod kryptonimem „Operacja Bieszczady-40” (w zamierzeniu akcja miała uświetnić 40-lecie Polski Ludowej w 1984 roku). Kontynuacją Operacji od 1990 roku była „Harcerska Służba Bieszczadom”, a następnie „Bieszczadzka Akcja Letnia”.

    Ustrzyki Dolne (ukr. Устрики Долішні, ros. Устрики Дольные) – miasto w woj. podkarpackim, siedziba powiatu bieszczadzkiego, położone nad rzeką Strwiąż. Jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Ustrzyki Dolne.Pasmo Łopiennika i Durnej – pasmo górskie w centralnej części Bieszczadów Zachodnich. Znajduje się pomiędzy Wysokim Działem na zachodzie i pasmem połonin na wschodzie. Składa się z grzbietu Łopiennika oraz Durnej, przechodzącego na północy w rozczłonkowane, niskie pasmo o charakterze pogórza, a także masywu Falowej i Czereniny. Najwyższym szczytem jest Łopiennik (1069 m n.p.m.).

    Zagospodarowanie turystyczne[]

    Piesze szlaki turystyczne[]

  • szlak turystyczny czerwony Główny Szlak Beskidzki: KomańczaPrełukiDuszatynChryszczataPrzełęcz ŻebrakWołosańBacówka PTTK „Pod Honem”CisnaMałe JasłoJasłoOkrąglikSmerek (wieś)Smerek (szczyt)Przełęcz Mieczysława OrłowiczaPołonina WetlińskaSchronisko PTTK na Połoninie WetlińskiejBerehy GórnePołonina CaryńskaUstrzyki GórneSzeroki Wierch – przełęcz pod TarnicąHaliczRozsypaniecWołosate
  • szlak turystyczny żółty przełęcz pod Tarnicą – Tarnica
  • szlak turystyczny niebieski Niebieski szlak turystyczny Rzeszów - Grybów: Nowy Łupków – Wysoki Groń – BalnicaCzereninStrybRypi WierchPrzełęcz nad Roztokami GórnymiOkrąglikPłaszaDziurkowiecRiaba SkałaCzerteżKrzemieniecWielka RawkaUstrzyki GórneWołosate – przełęcz pod TarnicąBukowe BerdoPszczeliny-Widełki – Magura StuposiańskaDwernikOtrytPolanaTeleśnica OszwarowaRówniaGromadzyńUstrzyki Dolne
  • szlak turystyczny żółty dojście do szlak turystyczny niebieski pod Riabą SkałąJawornikWetlina-Stare Sioło – Przełęcz Mieczysława OrłowiczaSuche RzekiZatwarnica
  • szlak turystyczny zielony ZagórzGruszkaLesko – Czulnia – ZwierzyńJezioro MyczkowskieMyczków – Wierchy – WołkowyjaTerka – przełęcz SzczyciskoBukowinaKrysowa
  • szlak turystyczny niebieski SanokMorochów – Pogary – Suliła – Hruń – Chryszczata
  • szlak turystyczny żółty Wola MichowaManiówBalnica
  • szlak turystyczny niebieski Baligród – Berdo – Łopiennik
  • szlak turystyczny zielony Jabłonki – Woronikówka – dojście do szlak turystyczny niebieski pod Berdem
  • szlak turystyczny czarny przełęcz pod JawornemKołoniceJabłonkiŁopiennikDołżycaCzereninaBacówka PTTK „Jaworzec”KrysowaWysokie BerdoPrzełęcz Mieczysława Orłowicza
  • szlak turystyczny żółty CisnaLisznaRoztoki GórnePrzełęcz nad Roztokami Górnymi
  • szlak turystyczny zielony JawornikWetlinaMała RawkaBacówka PTTK Pod Małą RawkąPrzełęcz WyżniańskaPołonina Caryńska – przełęcz Przysłup Caryński – dojście do szlak turystyczny niebieski pod Magurą Stuposiańską
  • szlak turystyczny żółty Mała RawkaWielka Rawka
  • szlak turystyczny żółty Bereżki – przełęcz Przysłup Caryński
  • szlak turystyczny żółty MuczneBukowe Berdo
  • szlak turystyczny żółty Przełęcz WyżnaSchronisko PTTK na Połoninie Wetlińskiej
  • szlak turystyczny czarny Górna Wetlinka (camping BdPN) – dojście do szlak turystyczny żółty jw.
  • szlak turystyczny zielony LutowiskaOtryt (Chata Socjologa)
  • Schroniska turystyczne[]

    Chatki studenckie, bazy namiotowe, inne obiekty[]

  • „Koliba” – przełęcz Przysłup Caryński
  • Chata SocjologaOtryt
  • Schronisko w ŁupkowieStary Łupków
  • Schronisko „Pod Wysoką Połoniną”Wetlina
  • Studencka Baza Namiotowa RabeRabe, dolina Rabiańskiego Potoku
  • Studencka Baza Namiotowa „Łopienka”- okolice Cisnej, dolina Łopienki
  • obiety noclegowe Bieszczadzkiego Parku Narodowego: Wołosate, Lutowiska, Suche Rzeki
  • schroniska PTSM: Baligród, Cisna, Czarna, Hoczew, Komańcza, Lutowiska, Polańczyk, Rzepedź, Uherce Mineralne, Wetlina, Wojtkowa, Wołkowyja, Zagórz

  • Bereżki (w latach 1977-1981 Brzeżki) – bieszczadzka osada leśna w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Lutowiska, przy drodze wojewódzkiej nr 896, a dokładniej w miejscu, gdzie potok Bystry uchodzi do Wołosatego.Wielka Rawka (według różnych źródeł 1304 lub 1307 m n.p.m.) – najwyższy szczyt pasma granicznego w Bieszczadach Zachodnich.


    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Mała Rawka (1272 m n.p.m.) – góra będąca kulminacją grzbietu Dział. Znajduje się niedaleko wsi Ustrzyki Górne w Bieszczadach Zachodnich. Na północny wschód odbiega z niej grzbiet, poprzez Wyżniańską Przełęcz biegnący ku Połoninie Caryńskiej. Leży 15 minut szlakiem górskim od Wielkiej Rawki, oddzielona od niej wysoko położoną przełęczą (1254 m n.p.m.), na której rośnie najwyżej występujący w polskich Bieszczadach las. Jej szczyt pokrywa niewielka połonina będąca doskonałym punktem widokowym na najbardziej znane bieszczadzkie masywy: grupę Tarnicy, Połoninę Wetlińską i Caryńską.
    Żbik (Felis silvestris) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, po raz pierwszy opisany przez Karola Linneusza w 1758 roku (pod nazwą Felis catus), na podstawie wyglądu kota domowego. Obecną nazwę nadał żbikowi w 1775 roku niemiecki przyrodnik Schreber, który w Niemczech obserwował zwierzę w naturze. Zgodnie z oficjalnie przyjętą klasyfikacją żbiki (sensu largo) dzieli się na trzy podstawowe grupy:
    Gleby bielicowe – ubogie gleby z klasy gleb bielicoziemnych, wytworzone na piaskach, zawierające w profilu poziomy diagnostyczne albic i spodic, o budowie profilu Ol-Of-Oh-AEes-Bh-Bfe-C.
    Roślinność – termin w specjalistycznej terminologii geobotanicznej oznacza ogół zbiorowisk roślinnych na określonym obszarze, stanowiący przedmiot badań fitosocjologii. Termin uzupełniony o przymiotnik oznacza grupy zbiorowisk roślinnych, które łączy podobieństwo siedliskowe (np. roślinność wodna lub leśna), zasięgowe (np. roślinność wysokogórska lub azonalna), stopień przekształcenia (roślinność pierwotna lub półnaturalna).
    Półwysep Bałkański (Bałkany) – półwysep położony w południowo-wschodniej części Europy. Jego granice wyznacza od zachodu Morze Adriatyckie i Morze Jońskie, od wschodu Morze Czarne i morze Marmara (cieśniny Bosfor i Dardanele), od południowego wschodu Morze Egejskie. Północna granica półwyspu ma charakter umowny. Zgodnie z tradycją przebiega następująco: wzdłuż Dunaju od Morza Czarnego do ujścia Sawy (rejon Belgradu), następnie wzdłuż Sawy do ujścia Kupy (rejon miasta Sisak), następnie wzdłuż Kupy aż do jej źródła (rejon Osilnicy), następnie przekracza pasmo Gorski Kotar przez tzw. Bramę Liburnijską (chorw. i wł. Vrata) na południe od góry Risnjak i dochodzi do Morza Adriatyckiego w rejonie Rijeki. Oprócz tej najpopularniejszej konwencji były i są proponowane inne linie stanowiące granicę między Półwyspem Bałkańskim a resztą kontynentu, np. linia prosta styczna do brzegów Adriatyku i Morza Czarnego, a także linia łącząca Triest z Odesą.
    Magura Stuposiańska (1016 m n.p.m.) – szczyt w Bieszczadach Zachodnich stanowiący kulminację masywu rozciągającego się pomiędzy Przysłupem Caryńskim a Kosowcem. Masyw ten ma charakter podłużnego grzbietu przebiegającego z NW na SE i jest ograniczony dolinami Sanu, Dwernika, Caryńskiego, Bystrego i Wołosatego. Główny, najwyższy wierzchołek znajduje się w części centralnej; poza tym jest jeszcze kilka innych kulminacji, z których jedna, będąca węzłem szlaków turystycznych, ma wysokość 983 m i usytuowana jest najbliżej Przysłupu Caryńskiego.
    Piętro halne, zwane też piętrem alpejskim – obszar występowania łąk wysokogórskich zwanych halami. Panuje tu klimat umiarkowanie zimny. Poniżej znajduje się piętro kosówki a powyżej piętro turni. W Polsce piętro alpejskie występuje tylko w Tatrach, Karkonoszach i na Babiej Górze. W Tatrach położone jest mniej więcej pomiędzy 1800 m n.p.m., a 2300 m n.p.m., na Babiej Górze i w Karkonoszach znajduje się niżej – w Karkonoszach na wysokości 1450-1603 m n.p.m. i obejmuje głównie szczyty Śnieżki i Wielkiego Szyszaka.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.141 sek.