• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Biegacze



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Brunsvigia – rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych. Obejmuje 18 gatunków. Rośliny te występują w Afryce. Niektóre gatunki zapylane są przez ptaki (ornitochoria) – mają rurkowate, czerwone kwiaty. B. radulosa wykorzystywana jest lokalnie jako roślina lecznicza i przypisywane są jej właściwości psychoaktywne. Gundelia tournefortii L. – gatunek rośliny należący do rodziny astrowatych. Występuje w Azji Zachodniej (Afganistan, Cypr, półwysep Synaj, Iran, Irak, Izrael, Jordania, Liban, Syria, Turcja), Azji Środkowej (Turkiestan) i na Kaukazie (Armenia, Azerbejdżan). Jest też uprawiany w wielu krajach świata.
    Biegacz (Lechenaultia divaricata)
    Biegacz Salsola tragus przemierzający drogę

    Biegacze (b. pustynne, b. stepowe), chamaechoryrośliny, których pędy nadziemne lub ich części (kwiatostany, dęte owoce) stanowią diaspory przemieszczające się po powierzchni ziemi pod wpływem działania wiatru. Biegacze są roślinami typowymi dla biomów pustynnych i stepowych, gdzie otwarte przestrzenie pozwalają pokonywać znaczne dystanse. Rośliny lub ich części zyskują zdolność do toczenia się przybierając kulisty kształt oraz ażurową i lekką konstrukcję, po czym w całości lub części odłamują się. Przemieszczane przez wiatr gubią owoce i nasiona, często w znacznej odległości od miejsca rozwoju rośliny macierzystej. Czasem biegacze zbijają się w większe skupienia, mogące osiągać znaczne rozmiary. Szczególną grupą biegaczy są tzw. zmartwychwstanki, skupiające się w kule podczas suszy i uwalniające diaspory poprzez rozpostarcie pędów lub okryw koszyczków w czasie deszczu lub po trafieniu na wilgotne siedlisko. Biegacze rosnące na pustyniach dzięki zdolności do poruszania się na powierzchni gruntu unikają pogrzebania pod piaskiem.

    Goździkowate (Caryophyllaceae Juss.) – rodzina roślin okrytonasiennych należąca do rzędu goździkowców. Liczy w zależności od ujęcia systematycznego od ok. 2200 do ok. 3000 gatunków występujących na wszystkich kontynentach, przede wszystkim jednak w krajach o klimacie umiarkowanym na półkuli północnej. Centrum zróżnicowania jest obszar śródziemnomorski i południowo-zachodnia Azja. Brak przedstawicieli w części równikowej Afryki i Ameryki Południowej oraz w zachodniej Australii. W obrębie rodziny wyróżniana jest zmienna liczba rodzajów, zwykle wynosząca ok. 88. W przypadku włączenia kilku rodzajów w jeden zbiorowy, monofiletyczny rodzaj Silene, wówczas liczba rodzajów spada do 82. Z kolei jeśli podzieli się wszystkie rodzaje parafiletyczne i polifiletyczne wówczas liczba rodzajów rośnie do 120. W Polsce występuje w stanie dzikim ok. 100 gatunków z 28 rodzajów.Archipelag Malajski – największy archipelag na Ziemi, złożony z ok. 20 tys. wysp, między Azją Południowo-Wschodnią a Australią. Oddzielony od Azji Morzem Południowochińskim i cieśniną Malakka, a od Australii morzami: Timor i Arafura. Rozdziela Ocean Spokojny od Oceanu Indyjskiego. Obejmuje Wielkie Wyspy Sundajskie (Borneo, Sumatra, Celebes i Jawa), Małe Wyspy Sundajskie (Timor, Flores, Sumbawa, Sumba), Moluki (Halmahera, Seram, Buru), Filipiny (Luzon, Mindanao, Samar, Negros) oraz szereg mniejszych, drugorzędnych archipelagów i grup wysp. Między wyspami liczne morza wewnętrzne, w tym: Jawajskie, Sulu, Moluckie, Flores i Celebes. Wzdłuż wysp biegną rowy oceaniczne: Filipiński, Banda, Timorski i Sundajski. Archipelag Malajski należy do Indonezji, Malezji, Filipin, Singapuru, Brunei, Timoru Wschodniego i Papui-Nowej Gwinei.

    Chamaechoria jest szczególnym rodzajem anemochorii (wiatrosiewności).

    Przykłady biegaczy w świecie roślin[ | edytuj kod]

    Przystosowanie do rozprzestrzeniania diaspor po powierzchni ziemi za pomocą wiatru stwierdzono w 12 rodzinach roślin nasiennych: szarłatowate Amaranthaceae (w tym komosowate Chenopodiaceae), amarylkowate Amaryllidaceae, selerowate Apiaceae, złotogłowowe Asphodelaceae, astrowate Asteraceae, kapustowate Brassicaceae, ogórecznikowate Boraginaceae, goździkowate Caryophyllaceae, bobowate Fabaceae, jasnotowate Lamiaceae, wiechlinowate Poaceae i ciborowate Cyperaceae.

    Ostrołódka (Oxytropis DC.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Gatunkiem typowym jest Oxytropis montana (L.) DC..Wiechlinowate, trawy (Poaceae (R. Br.) Barnh., Gramineae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców. Liczy ok. 11 tys. gatunków. Stanowi ona główny komponent roślinności stepowej, łąkowej i pastwiskowej. Należą do niej również ważne rośliny uprawne, w tym zboża. W Polsce występuje ponad 150 gatunków traw.
    Solanka Salsola tragus zatrzymana na ogrodzeniu

    Przedstawicielem biegaczy wśród szarłatowatych jest występująca także w Polsce solanka kolczysta Salsola kali. Należący do tego samego rodzaju gatunek Salsola tragus (czasem też opisywany jako odmiana solanki kolczystej – S. kali var. tenuifolia) jest uciążliwym chwastem na terenach Ameryki Północnej, dokąd zawleczony został z Eurazji w latach 70. XIX wieku. Stał się biegaczem charakterystycznym dla tamtejszych przydroży, nieużytków, pól, półpustyń i typowym elementem krajobrazu rozległych pustkowi. Z tej samej rodziny biegaczami są także np. Cycloloma atriplicifolium, Agriophyllum latifolium, przedstawiciele rodzaju wrzosowiec Corispermum, mietelnik Kochia i szarłat (np. szarłat biały Amaranthus albus i Amaranthus graecizans).

    Gatunek inwazyjny – gatunek alochtoniczny o znacznej ekspansywności, który rozprzestrzenia się naturalnie lub z udziałem człowieka i stanowi zagrożenie dla fauny i flory danego ekosystemu, konkurując z gatunkami autochtonicznymi o niszę ekologiczną, a także przyczyniając się do wyginięcia gatunków miejscowych.Babka (Plantago L.) – rodzaj roślin z rodziny babkowatych. Kosmopolityczny, liczy około 250 gatunków występujących na całym świecie. Gatunkiem typowym jest Plantago major L..
    Kuliste kwiatostany Brunsvigia bosmaniae po zawiązaniu owoców toczone są przez wiatr

    W obrębie rodziny amarylkowatych u roślin z kilku rodzajów (Ammocharis, Boophone i Brunsvigia) powstają kuliste kwiatostany o szypułach równej długości rozpościerających się w każdym kierunku. Po dojrzeniu owoców pozostają one na szypułach, podczas gdy cały kwiatostan odłamuje się z zasychającej łodygi, dzięki czemu może być toczony przez wiatr po powierzchni ziemi. Takie ażurowe i kuliste struktury efektywnie rozprzestrzeniają diaspory gubiąc po paru dniach torebki z nasionami. Nasiona tych roślin są mięsiste i krótkotrwałe – kiełkują niezwłocznie po kontakcie z podłożem.

    Przelot pospolity, przelot uprawny (Anthyllis vulneraria L.) – gatunek rośliny z rodziny bobowatych. Rodzimy obszar jego występowania to Europa, w Azja Mniejsza, Afryka Północna, ale jest też uprawiany w wielu innych regionach świata. W Polsce dość pospolity na niżu i w niższych położeniach górskich.Diaspora (gr. dia – przez, na wskroś, sporos – nasiono) – dowolny twór, który służy do rozmnażania i rozprzestrzeniania rośliny lub grzyba. Diasporą może być zarówno cały organizm, jak i jego część zdolna do wyrośnięcia w nowy organizm. Diaspory dzielą się na generatywne i wegetatywne. Do pierwszych należą nasiona, owoce i owocostany, do diaspor wegetatywnych należą: fragmenty plechy, bulwy i bulwki, kłącze, turiony, rozmnóżki, zarodniki.

    W przypadku roślin selerowatych występują podobne kuliste kwiatostany jak u amarylkowatych – toczone przez wiatr, ale też niektóre gatunki mają pędy rozgałęzione w różnych kierunkach, które po zaschnięciu przybierają kulistawy kształt i przemieszczane są po powierzchni ziemi w całości, stopniowo gubiąc owoce. Do przykładów takich należy Seseli tortuosum w północnej Afryce oraz występujące m.in. w Europie Środkowej sierpnica pospolita Falcaria vulgaris i mikołajek polny Eryngium campestre.

    Złotogłowowe, asfodelowate (Asphodeloideae Juss.) – podrodzina żółtakowatych (Xanthorrhoeaceae ) w systemie APG III z 2009, w starszych systemach zwykle rodzina roślin jednoliściennych. Należą tu przeważnie rośliny rozetowe o spichrzowych (gruboszowatych) liściach i mięsistych korzeniach lub kłączach. Cechą charakterystyczną jest występowanie antrachinonów gromadzących się w komórkach aloinowych wiązek naczyniowych liści oraz obecność mięsistych osnówek. Należy tu 15 rodzajów rozdzielanych na dwie podrodziny, dawniej rozdzielane w odrębne rodziny. Występują w rejonie Morza Śródziemnego, w Afryce, Azji zachodniej i środowej oraz w Australii.Jasnotowate, wargowe (Lamiaceae Lindl., Labiatae Juss.) – rodzina roślin z rzędu jasnotowców (Lamiales Bromhead). Należy do niej ponad 7,1 tysiąca gatunków reprezentujących 236 rodzajów. Występują na całym świecie z wyjątkiem okolic okołobiegunowych.

    W rodzinie astrowatych biegaczami są m.in. rośliny z rodzaju chaber (np. Centaurea diffusa), Lessingia glandulifera i Gundelia tournefortii. Z rodziny kapustowatych (krzyżowych) toczone przez wiatr są takie rośliny jak stulisz pannoński Sisymbrium altissimum i modrak Crambe, a z goździkowatych łyszczec wiechowaty Gypsophila paniculata. Możliwość przenoszenia przez wiatr przypisywana była także babce Plantago cretica, ale stwierdzono, że w istocie roślina ta zwija i rozwija tylko pędy bez przemieszczania się.

    Ostnica (Stipa L.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych (Poaceae). W zależności od ujęcia systematycznego liczy od ok. 100 do blisko 400 gatunków, z których w Polsce dziko rosną cztery. Wszystkie gatunki są kserofitami występującymi na suchych siedliskach w formacjach trawiastych, w strefach klimatu umiarkowanego i zwrotnikowego obu półkul. W strefie klimatu podzwrotnikowego i równikowego trawy te występują w wyższych partiach gór. Gatunkiem typowym jest ostnica piórkowata S. pennata L.Wangaratta - miasto w Australii w stanie Wiktoria, położone nad rzeką Ovens, 230 km od Melbourne. Jest stolicą diecezji, zamieszkaną przez ponad 17 000 ludzi i najbardziej zaludnionym miastem w tym obszarze samorządu lokalnego. Jest położona około 230 km od Melbourne, 45km na południowy zachód od miasta Benalla i 72 km na północny wschód od miasta Albury-Woodonga, wzdłuż autostrady Hume Highway, nad skrzyżowaniem rzeki Ovens z King, które mają swe źródło w Wielkich Górach Wododziałowych.

    Wśród bobowatych wiele roślin wykształca same owoce w taki sposób, że są one łatwo toczone przez wiatr – ich strąki są dęte, lekkie i kulistawe. Tak jest w przypadku moszenek południowych Colutea arborescens, niektórych gatunków lucerny (Medicago scutellata, M. orbicularis), traganka Astragalus i ostrołódki Oxytropis. Czasem diasporą są owoce otoczone rozdętym kielichem – jak w przypadku przelotu pospolitego Anthyllis vulneraria. Niekiedy też całe nadziemne części roślin po zaschnięciu i odłamaniu u nasady szyi korzeniowej bywają przemieszczane przez wiatr i tak zdarza się w przypadku Baptisia tinctoria oraz roślin z rodzaju Psoralea.

    Owoc (łac. fructus) − w znaczeniu botanicznym występujący u okrytozalążkowych organ powstający z zalążni słupka, zawierający w swym wnętrzu nasiona, osłaniający je i ułatwiający rozsiewanie.Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.

    Wśród traw lekkie, odłamujące się kwiatostany występują u roślin z rodzaju Spinifex, które w różnej wielkości skupieniach przemieszczane są przez wiatry na wybrzeżach Archipelagu Malajskiego i na terenach otwartych Australii. Podobne zjawisko występuje u traw z rodzajów: miłka Eragrostis, Schedonnardus i Aristida. Czasem ziarniaki z długimi ośćmi roślin z rodzaju ostnica bywają także splątane w kule toczone przez wiatr. W przypadku ciborowatych dęte owoce (pęcherzyki) powstają u turzycy mieszkowatej Carex physodes.

    Miłka (Eragrostis Wolf) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Należy do niego ok. 350 gatunków. Gatunkiem typowym jest miłka drobna E. minor Host (Icon. Descr. Gram. Austr. 4: 15. 1809).Szarłatowate (Amaranthaceae Juss.) – rodzina roślin okrytonasiennych włączana w systemach klasyfikacyjnych do rzędu goździkowców. W niektórych nowszych podziałach systematycznych, np. w systemie APG II, rodzina szarłatowatych obejmuje rodzaje wyłączane dawniej w odrębną rodzinę komosowatych. W takim ujęciu rodzina liczy 174 rodzaje obejmujące ponad 2 tysiące gatunków. Spośród przedstawicieli rodziny w jej wąskim ujęciu w Polsce występują dziko lub jako częściej uprawiane rodzaje: szarłat (Amaranthus), celozja (Celosia), gomfrena (Gomphrena).

    Podobny mechanizm rozprzestrzeniania jak w przypadku biegaczy dotyczy wielu wiatrosiewnych diaspor, które w strefie klimatu chłodnego bywają przemieszczane zimą przez ruchy powietrza po pokrywie śnieżnej.

    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Proso (Panicum L.) – rodzaj roślin jednorocznych lub bylin należący do rodziny wiechlinowatych. Należy do niego ok. 500 gatunków występujących w strefie międzyzwrotnikowej, dalej na północ sięgając strefy klimatu umiarkowanego w Ameryce Północnej. Z tego rodzaju pochodzą jedne z najstarszych roślin zbożowych. Gatunkiem typowym jest Panicum miliaceum L.
    Biom – rozległy obszar o określonym klimacie, charakterystycznej szacie roślinnej i szczególnym świecie zwierzęcym. Typ roślinności biomu jest charakterystyczny, choć skład gatunkowy może być różny w zależności od położenia geograficznego i historii flory. Podobnie rzecz się ma ze składem gatunkowym zwierząt. O zaliczeniu różnych obszarów do tego samego biomu decyduje podobieństwo fizjonomiczne, a nie pokrewieństwo zasiedlających je organizmów i ich zespołów (które to pokrewieństwo z kolei decyduje o wydzielaniu państw zoogeograficznych i fitogeograficznych).
    Salt Lake City (dosł. Miasto nad Jeziorem Słonym) – miasto w zachodniej części Stanów Zjednoczonych i stolica stanu Utah, położone nad rzeką Jordan, na wschód od Wielkiego Jeziora Słonego.
    Szarłat biały (Amaranthus albus L.) – gatunek rośliny należący do rodziny szarłatowatych. Jako gatunek rodzimy występuje w Ameryce Północnej. Ponadto szeroko rozprzestrzeniony na innych kontynentach. W Polsce występuje na obszarze całego kraju.
    Ciborowate, turzycowate (Cyperaceae Juss.) – rodzina roślin w rzędzie wiechlinowców. Obejmuje około 5500 gatunków zgrupowanych w 109 rodzajów. Rodzina jest kosmopolityczna – jej przedstawiciele spotykani są na całym świecie, szczególnie często w strefie klimatu umiarkowanego. Wyróżniają się znaczną redukcją kwiatów.
    Astrowate, złożone (Asteraceae Dum., Compositae Gis.) – rodzina roślin należąca do rzędu astrowców (Asterales). Jedna z najliczniejszych rodzin roślin naczyniowych – należy do niej około 23,6 tysięcy gatunków grupowanych w 1620 rodzajów.
    Kwiatostan (ang. inflorescence, łac. inflorescentium) – wyodrębniające się od pozostałej części rośliny skupienie rozgałęzień pędów zakończonych kwiatami. W obrębie kwiatostanu znajdować się mogą poza nimi także liście przykwiatowe (podkwiatek i przysadka), a sam kwiatostan bywa wsparty liściem zwanym podsadką.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.05 sek.