• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bieg i upad

    Przeczytaj także...
    Linia prosta lub prosta – jedno z podstawowych pojęć geometrii, szczególny przypadek nieograniczonej z obydwu stron krzywej o nieskończonym promieniu krzywizny w każdym punkcie.Spąg (ang. thill) – dolna powierzchnia warstwy skalnej (spąg warstwy), pokładu (spąg pokładu) lub wyrobiska (spąg wyrobiska). Na podstawie stropu lub spągu określa się bieg i upad warstwy oraz granice złoża.
    Strop - górna granica warstwy geologicznej, a także pokładu lub wyrobiska. Na podstawie stropu lub spągu określa się bieg i upad warstwy.
    Bieg i upad
    a-a – bieg warstwy, α – kąt upadu warstwy
    Kompas do mierzenia biegu i upadu

    Bieg i upad – podstawowe parametry stosowane do opisu położenia warstw skalnych oraz pokładów kopalin. W celu jednoznacznego określenia położenia warstw skalnych w przestrzeni podaje się również kierunek zapadania określony względem stron świata.

    Warstwa w geologii to jedna z podstawowych części ośrodka skalnego skał osadowych (osadów). Cechą charakterystyczną warstwy jest stosunkowo niewielka, w przybliżeniu jednakowa miąższość i duża rozciągłość. Warstwa jest ograniczona od dołu i od góry mniej więcej równoległymi płaszczyznami (spągiem i stropem warstwy), które stanowią wyraźne granice. Granice te mogą być ostre lub stopniowe i wynikają ze zmiany cech skały, np. tekstury, struktury lub są powierzchniami nieciągłości.Azymut (ar. as-sumūt, as-simūt(lm), od samt=prosta droga, kierunek, cel) – kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym. Wartość azymutu liczy się zgodnie z ruchem wskazówek zegara i wyraża w mierze kątowej, najczęściej w stopniach. Azymut może służyć do orientacji w terenie i do orientowania pomiarów geodezyjnych.

    Bieg warstwy[]

    1. Bieg warstwy (rozciągłość) - ślad (linii) przecięcia się stropowej lub spągowej powierzchni warstwy (pokładu lub żyły) z płaszczyzną poziomą, lub też jest to prosta (linia) pozioma leżąca na powierzchni warstwy.

    2. Biegiem warstwy nazywamy azymut linii biegu, czyli krawędzi przecięcia się powierzchni strukturalnej (takiej jak strop czy spąg warstwy) z powierzchnią terenu.

    Żyła geologiczna – ciało skalne lub mineralne młodsze od skał sąsiadujących wypełniające szczelinę i spękania w skałach otaczających.Krzywa – w matematyce jedno z fundamentalnych pojęć takich dziedzin jak geometria, czy geometria różniczkowa; stosowane również w mowie potocznej. Mimo intuicyjnej prostoty okazało się ono być bardzo trudne do ścisłego zdefiniowania. Poprawna definicja powinna obejmować „dowolną linię” (w szczególności na płaszczyźnie lub przestrzeni trójwymiarowej), w tym także linię prostą, która mogłaby się rozgałęziać i przerywać.

    Bieg wyraża się liczbowo, podając jego azymut (czyli azymut linii, od 0 do 180°, w szczególnych przypadkach do 360°).

    Upad warstwy[]

    1. Upad warstwy - kierunek największego spadku warstwy, lub inaczej jest to linia leżąca na powierzchni warstwy wyznaczająca jej maksymalny spadek. Przeciwny kierunek nazywany jest wzniosem.

    2. Upad warstwy to kąt między linią upadu, czyli linią największego spadku powierzchni strukturalnej a płaszczyzną warstwicową.

    Upad wyraża się liczbowo, podając kąt między nim a poziomem (od 0°, co oznacza powierzchnię poziomą, do 90°).

    Zapis parametrów warstwy[]

    W oznaczaniu parametrów biegu i upadu istnieją regionalne różnice. W Polsce najczęściej stosowany jest dwuczłonowy schemat zapisu: AZYMUT UPADU/UPAD

  • 20/40 – czyli azymut kierunku upadu wynosi 20 stopni przy upadzie warstwy 40 stopni (natomiast przykładowo w literature angielskojęzycznej taki zapis oznaczał by niejednokrotnie upad 20 stopni o azymucie upadu 40 stopni).
  • ×/0 – zapis dla warstwy poziomej.
  • W starszej literaturze stosowany jest zapis trójczłonowy: BIEG/UPAD KIERUNEK ZAPADANIA np.

  • 75/30S – czyli azymut linii biegu wynosi 75 stopni na wschód od kierunku południowego, kąt nachylenia w dół wynosi 30 stopni.
  • 45/85N (czytaj: 45 przez 85 na N) azymut linii biegu wynosi 45 stopni na wschód od północy natomiast upad wynosi 85 stopni (ściana biegnie prawie pionowo, w kierunku godziny trzeciej na zegarku)
  • Na mapach geologicznych bieg i upad oznaczamy zwykle przez kreskę zgodną z kierunkiem linii biegu z dołączoną z jednej ze stron krótką kreseczką pokazującą kierunek zapadania.

    Linki zewnętrzne[]

  • Pomiary kompasem geologicznym



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.016 sek.