• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Biblioteka Narodowa - seria

    Przeczytaj także...
    Zakład Narodowy im. Ossolińskich (ZNiO, Ossolineum) – zasłużony dla polskiej nauki i kultury Instytut (do 1939 r. – łączył w sobie Bibliotekę, Wydawnictwo i Muzeum Książąt Lubomirskich), ufundowany dla Narodu Polskiego w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, otwarty w 1827 roku we Lwowie.Władysław Ludwik Anczyc, pseudonim literacki Kazimierz Góralczyk, W.A. Lassota (ur. 12 grudnia 1823 Wilno, zm. 28 lipca 1883 Kraków) – polski poeta, dramatopisarz, wydawca, tłumacz, działacz ludowy. Syn Zygmunta i Barbary z Hrehorowiczów, ojciec Stanisława i Wacława Zygmunta, dziad Władysława Anczyców.
    Obwoluta (od łac. obvolvere, okrywać) - papierowa okładka zakładana na właściwą okładkę książki, posiadająca zagięte brzegi (skrzydełka), zachodzące na wewnętrzne strony okładzin okładki.
    Okładka Powieści poetyckich Jerzego Byrona, wydanych w serii II Biblioteki Narodowej w 1924 przez Krakowską Spółkę Wydawniczą
    Cztery książki z serii Biblioteka Narodowa, pierwsza z prawej w obwolucie

    Biblioteka Narodowa – seria wydawnicza wydawana przez Zakład Narodowy im. Ossolińskich (wcześniej – w latach 1919-1933 – przez Krakowską Spółkę Wydawniczą). Prezentuje najważniejsze utwory literatury polskiej i światowej wraz z bogatym opracowaniem, zawierającym aktualny stan wiedzy na temat danego dzieła. To najstarsza tego typu europejska seria wydawnicza. Do 2019 roku wydano w niej łącznie 608 tomów w trzech seriach: seria I (literatura polska, 335 tomów), seria II (literatura obca, 264 tytuły) i seria III (literatura dla młodzieży, 9 tomów).

    I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.Treny – cykl trenów Jana Kochanowskiego składający się z 19 wierszy, poświęconych jego zmarłej w dzieciństwie córce Urszuli.

    Pomysłodawcą serii był Stanisław Kot. Idea narodziła się w czasie I wojny światowej i wynikała z troski o to, by inteligencja była świadoma polskiego dorobku literackiego. Założeniem serii BN było podawanie poprawnej edycji dzieła literackiego ze wstępem historycznoliterackim opartym na najnowszym stanie badań, oraz z przypisami. Wstęp miał być pisany w sposób przystępny, zrozumiały dla różnorodnego – zarówno pod względem wieku, wykształcenia, jak i zawodu – odbiorcy, nie będącego specjalistą, jednocześnie zaś charakteryzować się wysoką jakością merytoryczną. Miały też za zadanie wywołać u czytelnika zainteresowanie i entuzjazm do utworu. Stąd w pierwszych latach często rezygnowano z uznanych autorytetów i powierzano pisanie wstępu raczej młodszym literaturoznawcom. Wstępy mogły liczyć od kilkunastu do kilkudziesięciu stron.

    Jan Kochanowski (ur. 1530 w Sycynie, zm. 22 sierpnia 1584 w Lublinie) – polski poeta epoki renesansu, sekretarz królewski, wojski sandomierski w latach 1579–1584, prepozyt poznański w latach 1566–1574.Stanisław Bereś, ps. Stanisław Nowicki (ur. 4 maja 1950 we Wrocławiu) – polski poeta, historyk literatury, medioznawca, krytyk literacki, tłumacz.

    Pierwszy tom ukazał się 1 listopada 1919 roku w Krakowie i był to tom serii I, Treny Jana Kochanowskiego, w opracowaniu Tadeusza Sinki (sprzedał się szybko w liczbie siedemdziesięciu tysięcy egzemplarzy). Pierwszy tom serii II ukazał się w 1920 roku – była to Antygona Sofoklesa (oprac. Kazimierz Morawski). Wydawcą była Krakowska Spółka wydawnicza, a drukiem zajmowała się drukarnia Władysława Ludwika Anczyca. Okładki były miękkie, papierowe, wykorzystywano też tańszy papier, aby zapewnić możliwie niskie ceny. Pierwsze tomy kosztowały niewiele: kilkanaście groszy-kilka złotych, a tomy sprzedawały się nieźle: od sześciu do dwudziestu pięciu tysięcy egzemplarzy.

    Tadeusz Sinko (ur. 14 września 1877 w Małej, powiat ropczycki, zm. 22 lipca 1966 w Krakowie) – polski filolog klasyczny, profesor Uniwersytetu Lwowskiego i Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk. Stał się inspiracją dla Gombrowiczowego "Profesora Pimko" z powieści Ferdydurke.Historia literatury to jeden z podstawowych działów literaturoznawstwa zajmujący się przekształceniami w literaturze określonego kręgu językowego dokonywanymi na tle historycznym. Historia literatury zajmuje się periodyzacją procesu historycznoliterackiego, badaniem rozwoju ewolucji i różnych zjawisk w dziedzinie literatury, komparatystyką, ewolucją postaw czytelniczych, form literackich, związkami literatury z życiem danej społeczności a także ewolucją idei, problemów i motywów, będących pożywką dla literatury poszczególnych okresów literackich.

    Od 1930 roku tempo wydawania kolejnych tomów serii znacznie spadło. Powodem były problemy finansowe ówczesnego wydawcy. Po upadku Krakowskiej Spółki Wydawniczej w 1933 roku, Stanisław Kot przeniósł wydawanie Biblioteki Narodowej do Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie. Redakcję tamtejszą zorganizował i objął Kazimierz Giebułtowski (wcześniej zatrudniony w Krakowskiej Spółce Wydawniczej jako redaktor, pracujący przy serii).

    Stanisław Kot (ur. 22 października 1885 we wsi Ruda w gminie Sędziszów Małopolski, zm. 26 grudnia 1975 w Edgware w Wielkiej Brytanii) – polski historyk, działacz ruchu ludowego, polityk, wychowawca.Antoni Stanisław Procajłowicz (ur. 10 maja 1876 w Rodatyczach, zm. 13 lipca 1949 w Krakowie) – polski malarz, ilustrator książek, twórca grafik i plakatów, tworzący w stylu secesji.

    Tomy wydawane są w formacie B6 z charakterystycznym secesyjnym wieńcem na okładce. Początkowo wieniec zawierał ukryte inicjały jego projektanta – Antoniego Procajłowicza. Inicjały zniknęły w czasie PRL. Wieniec budził sprzeczne emocje – miał zarówno swoich zwolenników, jak i przeciwników. Wacław Borowy uważał, że sprawia on, że Biblioteka Narodowa jest jednym z najbardziej szpetnych wydawnictw. Dlatego w ramach kodyfikacji serii próbował pozbyć się wieńca, jednak bezskutecznie (a emocje związane z tą grafiką były jedną z przyczyn jego rezygnacji z roli wydawcy serii). W latach 60. wieniec Procajłowicza został na pewien czas zastąpiony przez uproszczony wieniec olimpijski, autorstwa Aliny i Leszka Kaćmów. Wprowadzono też wtedy płócienną oprawę i obwolutę o odrębnej kolorystyce dla różnych serii: seria I ukazywała się w kolorze czerwonym, seria II natomiast – zielonym. Ani nowy wieniec na okładce, ani nowy sposób oprawy nie przyjęły się. Współcześnie na okładkach ponownie widnieje wieniec Procajłowicza.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Biblioteka Narodowa - Serie wydawnicze - Wydawnictwo Ossolineum, wydawnictwo.ossolineum.pl [dostęp 2020-02-09].
    2. Stanisław Bereś, Historia serii "Biblioteka Narodowa", [w:] Biblioteka Narodowa 1919-2019 : księga jubileuszowa serii, wyd. Wydanie I, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2019, s. 56, ISBN 978-83-66267-11-4, OCLC 1129955741 [dostęp 2020-02-09].
    3. Stanisław Bereś, Historia serii "Biblioteka Narodowa", [w:] Biblioteka Narodowa 1919-2019 : księga jubileuszowa serii, wyd. Wydanie I, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2019, s. 57, ISBN 978-83-66267-11-4, OCLC 1129955741 [dostęp 2020-02-09].
    4. Marta Pękalska, Kalendarium serii "Biblioteka Narodowa", [w:] Biblioteka Narodowa 1919-2019 : księga jubileuszowa serii, wyd. Wydanie I, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2019, s. 47, ISBN 978-83-66267-11-4, OCLC 1129955741 [dostęp 2020-02-09].
    5. Stanisław Bereś, Historia serii "Biblioteka Narodowa", [w:] Biblioteka Narodowa 1919-2019 : księga jubileuszowa serii, wyd. Wydanie I, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2019, s. 63, ISBN 978-83-66267-11-4, OCLC 1129955741 [dostęp 2020-02-09].
    6. Stanisław Bereś, Historia serii "Biblioteka Narodowa", [w:] Biblioteka Narodowa 1919-2019 : księga jubileuszowa serii, wyd. Wydanie I, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2019, s. 64, ISBN 978-83-66267-11-4, OCLC 1129955741 [dostęp 2020-02-09].
    7. Stanisław Bereś, Historia serii "Biblioteka Narodowa", [w:] Biblioteka Narodowa 1919-2019 : księga jubileuszowa serii, wyd. Wydanie I, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2019, s. 156, ISBN 978-83-66267-11-4, OCLC 1129955741 [dostęp 2020-02-09].
    8. Stanisław Bereś, Historia serii "Biblioteka Narodowa", [w:] Biblioteka Narodowa 1919-2019 : księga jubileuszowa serii, wyd. Wydanie I, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2019, s. 68, ISBN 978-83-66267-11-4, OCLC 1129955741 [dostęp 2020-02-09].
    9. Stanisław Bereś, Historia serii "Biblioteka Narodowa", [w:] Biblioteka Narodowa 1919-2019 : księga jubileuszowa serii, wyd. Wydanie I, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2019, s. 78-80, ISBN 978-83-66267-11-4, OCLC 1129955741 [dostęp 2020-02-09].
    10. Stanisław Bereś, Historia serii "Biblioteka Narodowa", [w:] Biblioteka Narodowa 1919-2019 : księga jubileuszowa serii, wyd. Wydanie I, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2019, s. 86-87, ISBN 978-83-66267-11-4, OCLC 1129955741 [dostęp 2020-02-09].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Strona Biblioteki Narodowej




  • Reklama

    Czas generowania strony: 0.042 sek.