• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Biblia nyska



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Nysie – rzymskokatolicka świątynia, uznawana za najpiękniejszy przykład nyskiego baroku.Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.

    Biblia nyska – bogato zdobiony manuskrypt Wulgaty ufundowany przez Eberharda, opata klasztoru bożogrobowców w Trutnovie. Spisywanie manuskryptu rozpoczęto w roku 1354. Jest przechowywany w Muzeum Powiatowym w Nysie.

    Historia kodeksu[ | edytuj kod]

    Manuskrypt ufundował Eberhard, opat klasztoru bożogrobowców Na Nivách w Trutnovie. Tekst Wulgaty przepisał skryba Fryderyk z Ratyzbony, a iluminował Mikołaj z Pragi. Rękopis został spisany na 499 pergaminowych kartach o wymiarach 47 na 32 cm. Kodeks jest bogato zdobiony, każda księga Starego i Nowego Testamentu oraz prologi do nich zaczynają się ozdobnym inicjałem. Natomiast ilustracje umieszczone na marginesach nie nawiązują do tekstu lecz mają żartobliwy, być może ironiczny charakter. Możliwe że ich zamierzeniem było zwrócenie uwagi na niewywiązywanie się opata Eberharda z umowy z kopistą i iluminatorem na co wskazuje ilustrowany kolofon figuralny na końcu księgi przedstawiający niezadowolonych iluminatora i kopistę bez jednego buta od których wyraźnie dystansuje się opat. Ponieważ rękopis był świadectwem zamożności i statusu jej fundatora a nie był używany w liturgii zachował się w bardzo dobrym stanie. Pierwotnie kodeks należał do klasztoru w Trutnovie.

    II krucjata antyhusycka – zbrojna wyprawa zorganizowana i prowadzona na terenie Czech w latach 1421-1422 z upoważnienia papieża Marcina V przez króla niemieckiego, węgierskiego i czeskiego Zygmunta Luksemburskiego przeciw wyznawcom nauki Jana Husa.Wojny husyckie – wojny religijne toczone pomiędzy husytami a Luksemburgami w Królestwie Czech w latach 1419-1436. Były one prowadzone przez czeskich husytów (głównie taborytów i Sierotki) przeciwko krucjatom organizowanym przez cesarza Zygmunta Luksemburskiego przy poparciu papiestwa.

    Gdy w 1415 roku na soborze w Konstancji doszło do spalenia na stosie Jana Husa w Czechach wybuchło powstanie husyckie skierowane przeciw własności feudalnej, niemieckim wpływom w Czechach a także mające prowadzić do głębokiej reformy Kościoła (w tym odebrania duchowieństwu władzy świeckiej i sekularyzacji dóbr kościelnych). Wówczas cesarz Zygmunt Luksemburski przy poparciu papiestwa rozpoczął serię krucjat antyhusyckich nazwanych wojnami husyckimi. Z obawy przed przejęciem przez husytów klasztoru w Trutnovie jego opat postanowił poprzez pochodzącego z Trutnova świdnickiego mieszczanina Wacława Hyna wysłać 50 najcenniejszych ksiąg (wśród których był kodeks nyski) oraz złote i srebrne naczynia liturgiczne do klasztoru bożogrobców należącego wówczas do czeskiej prowincji zakonu w Księstwie nyskim. W maju 1421 w czasie II krucjaty antyhusyckiej wojska taborytów spaliły Trutnov. Zniszczeniu uległ również klasztor, który nie został już odbudowany.

    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, on Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki.

    W roku 1427 naczynia i księgi wysłano do klasztoru bożogrobowców na Zderazu w Pradze, lecz Biblia nyska pozostała w Nysie (być może jako podziękowanie za przechowanie dóbr). W roku 1622 biskup wrocławski Karol Habsburg sprowadził jezuitów do Nysy i przekazał im coraz bardziej upadający klasztor bożogrobców. W ten sposób Biblia nyska stała się własnością jezuitów do roku 1810 gdy w państwie pruskim sekularyzowano zakony. Wówczas kodeks znajdował się z założonym przez jezuitów kolegium „Carolinum” gdzie był przechowywany do końca II wojny światowej. Wówczas w ramach „odniemczania” zbiory biblioteki „Carolinum” zostały przekazane do Biblioteki Narodowej, Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu i KUL. Ponieważ manuskrypt został wypożyczony na wystawę do nyskiego muzeum pozostał w Nysie. Od 1947 roku manuskrypt należy do zbiorów Muzeum Powiatowego w Nysie.

    Jan Hus (ur. 1370 w Husincu, spalony na stosie 6 lipca 1415 w Konstancji) – czeski duchowny i bohater narodowy, filozof, reformator Kościoła, prekursor protestantyzmu, profesor Uniwersytetu Praskiego. Działalność Husa, inspirowana myślą Johna Wycliffe’a, była zapowiedzią podobnego wystąpienia Marcina Lutra sto lat później.Powstanie husyckie – walki w latach 1419-1420 na terenie Czech pomiędzy wyznawcami nauki Jana Husa, a katolikami, zwolennikami króla niemieckiego Zygmunta Luksemburskiego.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Zygmunt Luksemburski (Luksemburczyk), (ur. 14 lub 15 lutego 1368 w Norymberdze, zm. 9 grudnia 1437 w Znojmie) – elektor (margrabia) brandenburski od 1378, król węgierski od 1387, niemiecki od 1411, książę Luksemburga od 1419, król włoski od 1431, Święty Cesarz Rzymski od 1433, król czeski od 1419 (objął władzę w 1436).
    Taboryci – najbardziej radykalny odłam husytyzmu powstały po rozpadzie głównego nurtu na początku lat dwudziestych XV wieku. Nazwa pochodzi od miasta Tábor w południowych Czechach, gdzie znajdowała się najważniejsza twierdza tej organizacji. Przywódcami taborytów byli m.in: Jan Žižka, Prokop Wielki, Prokopek. Po śmierci pierwszego, Taboryci rozdzielili się na Tabor właściwy i Sierotki.
    Kolofon (stgr. κολοφών kolophōn = szczyt, czynność ostatecznie kończąca pracę) – w książkach rękopiśmiennych, a także pierwszych drukowanych była to informacja umieszczana na końcu książki, opisująca okoliczności powstania danego egzemplarza - kto i kiedy wykonał, na czyje polecenie, za czyjego panowania, wyrażająca zadowolenie z zakończonego trudu pisarskiego, często wyrażona wierszem okolicznościowym, pobożnym, poważnym bądź trywialnym itp. Z czasem z kolofonu wyodrębniła się współczesna postać informacji wydawniczo-drukarskich w postaci metryki książki i tym samym kolofon stał się zbędny.
    Zakon Rycerski Grobu Bożego w Jerozolimie (łac. Ordo Equestris Sancti Sepulcri Hierosolymitani) Bożogrobcy, Zakon Kanoników Regularnych Stróżów Świętego Grobu Jerozolimskiego, w Polsce znany także jako Zakon Kanoników Regularnych Stróżów Grobu Chrystusowego to zakon wywodzący się z założonej w 1099 r. przez Gotfryda z Bouillon kapituły. Początkowo zakon stanowiło 20 kanoników sprawujących służbę duszpasterską i 50 rycerzy krzyżowych wywodzących się z najlepszych domów rycerskich. Podlegali oni zwierzchnikowi kościoła łacińskiego w Ziemi Świętej czyli biskupowi Jerozolimy. W czasach stacjonowania w Palestynie (do XIII wieku) do ich podstawowych obowiązków należało oprowadzanie pątników, obrona Grobu Chrystusa oraz uczestniczenie w wyprawach przeciw niewiernym. Kapituła składała się z duchownych i rycerzy, jednak szybko dominującą rolę zaczęli odgrywać kapłani. Regułę św. Augustyna nadał im patriarcha Arnulf z Rohez (1114 r.). W 1122 r. zatwierdził ją papież Kalikst II.
    Husytyzm – ruch religijny i polityczny zapoczątkowany działalnością kaznodziejską, między innymi praskiego teologa Jana Husa.
    Carolinum w Nysie – jedna z najważniejszych uczelni nowożytnego Śląska, a obecnie nazwa nawiązującego do tradycji tej szkoły Liceum Ogólnokształcącego im. Jana III Sobieskiego.
    Cztery artykuły praskie – zbiór podstawowych postulatów opracowany przez duchowieństwo czeskie podczas dysput teologicznych w latach 1417-1420. Cztery artykuły praskie zawierały w sobie zasady doktrynalne jakie uznawali wszyscy wyznawcy husytyzmu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.