• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Biali - Rosja

    Przeczytaj także...
    Wojna domowa w Rosji – wojna domowa rozpoczęta w wyniku rewolucji październikowej w 1917 roku i ustanowienia przez bolszewików nowej władzy państwowej w Rosji. Zwolenników nowej władzy określano jako "czerwonych", a przeciwników jako "białych". Niekiedy za datę rozpoczęcia wojny uważa się datę podpisania traktatu brzeskiego (3 marca 1918) – podpisanie tego aktu rzeczywiście spowodowało narastanie oporu oraz zagwarantowało zewnętrzną interwencję i wsparcie sił Ententy po stronie "białych". Za zakończenie wojny domowej jest uważane zajęcie przez Armię Czerwoną Krymu w 1920 roku. Na Dalekim Wschodzie walki trwały jednak do 25 października 1922 roku (zdobycie Władywostoku). W Jakucji starcia zbrojne miały miejsce jeszcze w 1923 roku, a na Półwyspie Czukockim – do połowy 1924 roku.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
    Grigorij Michajłowicz Siemionow, ros. Григорий Михайлович Семёнов (ur. 24 września 1890, zm. 14 czerwca 1946) – generał rosyjski, kozak i białogwardzista, zdecydowany przeciwnik bolszewizmu.

         Tereny w rękach Bolszewików, luty 1918

         Tereny w rękach Bolszewików, lato 1918

         Maksymalny zasięg wojsk anty-bolszewickich, 1918-1919

    Mapa schematyczna planu Operacji perekopsko-czongarskiej

         Armia Czerwona wieczorem 4 listopada

         Główne zgrupowania Białych

    Komunizm (od łac. communis – wspólny, powszechny) – system społeczno-ekonomiczny, w którym nie istnieje własność prywatna środków produkcji, a całość wytworzonych dóbr jest w posiadaniu wspólnoty, której członkowie są równi.Stanisław Bułak-Bałachowicz (błr.: Станіслаў Булак-Балаховіч, Stanisłaŭ Bułak-Bałachovič, ros. Станислав Никодимович Булак-Балахович; ur. 10 lutego 1883 r. w Mejsztach w powiecie nowoaleksandrowskim (Powiat brasławski), zm. 10 maja 1940 r. w Warszawie) – białoruski wojskowy, oficer kawalerii Armii Imperium Rosyjskiego, generał major Białej Armii, dowódca ochotniczych oddziałów walczących w składzie Wojska Polskiego II RP w 1920 i 1939 r. Brat Józefa Bułak-Bałachowicza.
    Chorągiew Batalionu Śmierci Białej Armii

    Biali – zbiorcze określenie ruchów politycznych i sił zbrojnych działających podczas wojny domowej w Rosji w latach 19171923, walczących z komunistami (bolszewikami) i ruchami ich wspierającymi, mających na celu przywrócenie poprzedniego systemu ekonomicznego i politycznego. Biali określani są także jako Biała Armia (ros. Белая Армия), Biała Gwardia (Белая гвардия) lub Biały Ruch (Белое движение), lecz nie stanowili oni jednej organizacji, a poszczególne formacje działające w różnych częściach kraju nosiły różne nazwy. Nazwa „biali” powstała jako przeciwieństwo przyjętej przez komunistów symboliki związanej z kolorem czerwonym.

    Bolszewicy (ros. большевики) – określenie grupy członków Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji, która na II Zjeździe tej partii w 1903 roku, uznała się za większościową frakcję w partii, a swoich przeciwników określiła mienszewikami.Mikołaj II Aleksandrowicz Romanow, ros. Николай II, Николай Александрович Романов (ur. 6 maja/18 maja 1868 w Sankt Petersburgu, zm. w nocy z 16 na 17 lipca 1918 w Jekaterynburgu) – ostatni cesarz Rosji, panujący w latach 1894-1917. Koronowany w Moskwie 14 maja/26 maja 1896; syn Aleksandra III z dynastii Romanowów i jego żony carycy Marii Fiodorowny. Święty prawosławny.

    Do białych nie zaliczają się takie formacje, jak anarchiści Machno, a także inne walczące zarówno przeciw bolszewikom, jak i białym (określane też jako „zieloni”) oraz ruchy nacjonalistyczne, walczące w celu zyskania niepodległości poszczególnych terenów wchodzących poprzednio w skład Imperium Rosyjskiego. W propagandzie radzieckiej określenie „biali” było jednakże rozciągane na wszystkich przeciwników bolszewików, w tym na rząd Polski (nazywanych „białopolakami”).

    Piotr Nikołajewicz Wrangel (Пётр Николаевич Врангель); ur. 15 sierpnia/27 sierpnia 1878 w Mukulach koło Jeziorosów na dzisiejszej Litwie, zm. 25 kwietnia 1928 w Brukseli) – baron, generał porucznik armii Imperium Rosyjskiego, uczestnik wojny z Japonią, I wojny światowej i wojny domowej w Rosji. Pochodził z rodziny Niemców bałtyckich.Nestor Iwanowicz Machno, ukr. Не́стор Іва́нович Махно́ (Bat’ko Machno), ur. 26 października 1888 w Hulajpolu na Ukrainie, zm. 6 lipca 1934 w Paryżu) – ukraiński anarchista i rewolucjonista.

    Armie białych były dowodzone przez dawnych carskich generałów sprzeciwiających się rewolucji październikowej i komunistycznemu rządowi. Ze względu na zamordowanie cara Mikołaja II i jego rodziny, biali nie posiadali nikogo, kto byłby w stanie pokierować działaniami wszystkich części, przy tym poszczególni liderzy mieli samodzielne ambicje polityczne.

    Rewolucja październikowa w Rosji (według terminologii sowieckiej Wielka Socjalistyczna Rewolucja Październikowa) – określenie, stosowane na:Anton Iwanowicz Denikin, ros. Антон Иванович Деникин (ur. 16 grudnia 1872, Szpetal Dolny, dziś dzielnica Włocławka, zm. 8 sierpnia 1947 w Ann Arbor) – rosyjski oficer, generał Armii Imperium Rosyjskiego, dowódca Armii Ochotniczej, jeden z kilku dowódców antykomunistycznej "białej" armii Rosji. Admirał Aleksandr Kołczak przed śmiercią przekazał pełnomocnictwa najwyższej władzy w Rosji Antonowi Denikinowi. Po dymisji na ręce Piotra Wrangla na emigracji.

    Do naczelnych dowódców wojskowych białych należeli:

  • Michaił Aleksiejew (18571918) – dowódca Armii Ochotniczej w latach 1917–1918
  • Stanisław Bułak-Bałachowicz (1883-1940)
  • Anton Denikin (18701947) – dowódca Armii Ochotniczej po śmierci gen. Ławra Korniłowa (kwiecień 1918 – 8 stycznia 1919), od 8 stycznia 1919 Sił Zbrojnych Południa Rosji (połączone Armia Ochotnicza i Armia Dońska) (do 4 kwietnia 1920)
  • Nikołaj Judenicz (18621933)- dowódca Armii Północno-Zachodniej, 1918-1920
  • Aleksandr Kołczak (18741920) – minister wojny i marynarki w antybolszewickim Dyrektoriacie Ufijskim, potem w latach 1918–1920 dowódca Wojskowych Sił Rosji na Syberii i Uralu tzw. Armii Syberyjskiej.
  • Ławr Korniłow (18701918) – twórca i pierwszy dowódca Armii Ochotniczej na południu Rosji.
  • Piotr Krasnow (18691947) – ataman Kozackiego wojska Dońskiego.
  • Jewgienij Miller (18671938) – dowódca Armii Północnej, 1918-1920
  • Grigorij Siemionow (18901946) – dowódca Specjalnego Oddziału Mandżurskiego.
  • Andriej Szkuro (1887-1947)
  • Roman von Ungern-Sternberg (1886-1921)
  • Piotr Wrangel (18781928) – dowódca Białej Armii na froncie południowym kwiecień 1920-listopad 1920.
  • Michaił Aleksiejew

    Biała emigracja (ros. Белоэмигрант, Bjeloemigrant) - ruch emigracyjny rosyjskiej ludności o największym nasileniu między rokiem 1917 a latami dwudziestymi XX wieku. Emigracja miała podłoże polityczne, a bezpośrednią przyczyną była klęska "Białych" w wojnie domowej w Rosji.Nacjonalizm (z łac. natio – naród) – postawa społeczno-polityczna, uznająca naród za najwyższe dobro w sferze polityki. Nacjonalizm uznaje sprawy własnego narodu za najważniejsze (egoizm narodowy), jednak istnieją grupy, które szanują także racje i poglądy innych narodów. Nacjonalizm przejawia się głoszeniem poglądów o zabarwieniu narodowym, szerzeniem myśli narodowej i pamięci o bohaterach danego narodu. Głosi solidarność wszystkich grup i klas społecznych danego narodu. Wyróżniamy dwa typy nacjonalizmu: pozytywny i negatywny (szowinistyczny).
  • Ideologia[]

    Biali deklarowali że chcą zaprowadzić porządek i ład, zwalczając zdrajców, barbarzyńców i morderców.

    Władimir Oskarowicz Kappel, ros. Владимир Оскарович Каппель (ur. 28 kwietnia 1883; zm. 25 stycznia 1920) – rosyjski generał, monarchista i przeciwnik bolszewizmu.Armia Dońska (ros. Донская Армия, Donskaja Armija) – związek operacyjny białych podczas wojny domowej w Rosji

    W kontekście Rosji ruch białych miał trzy główne skojarzenia:

    1. Polityczne przeciwieństwo wobec Czerwonych;
    2. Historyczne odniesienie do monarchii absolutnej, szczególnie czasów Iwana III zwanego Białym królem;
    3. Noszenie przez niektórych białych mundurów z okresu carskiego, w których przeważały białe barwy

    Biała Armia reprezentowała rosyjski nacjonalizm. Biali zwalczali separatystów którzy chcieli utworzyć państwa narodowe, postulowali bowiem restaurację carstwa i imperium. Wśród białych powszechnym zjawiskiem był antysemityzm, gdyż żywy był wśród nich stereotyp żydokomuny, przypisujący Żydom główną rolę w stworzeniu komunizmu, który miał im otworzyć drogę do zdobycia władzy nad całym światem.

    Armia Ochotnicza (ros. Добровольческая Армия, Dobrowolczeskaja Armija) – związek operacyjny białych podczas wojny domowej w Rosji w latach 1918 - 1920. Od 8 stycznia 1919 do 4 kwietnia 1920 w składzie Sił Zbrojnych Południa Rosji (od stycznia 1920 jako korpus). Armia uderzeniowa białych w okresie wojny domowej na południu Rosji.Żydokomuna – antysemicki stereotyp przypisujący Żydom główną rolę w stworzeniu komunizmu, który miał otworzyć im drogę do zdobycia władzy nad całym światem. Oskarżenie to zdobyło popularność wśród przeciwników leninizmu w czasie wojny domowej w Rosji (1917-1922). W latach dwudziestych termin zdobył popularność na świecie i stał się jednym z ważniejszych elementów ideologii i propagandy nazistowskiej (niem. Jüdischer Bolschewismus).

    Wielu przywódców białych było konserwatystami i autokratami, inni oprócz antybolszewizmu nie wyznawali określonej ideologii. Wśród białych w mniejszej ilości znaleźli się m.in. kadeci czy republikanie.

    Zobacz też[]

  • Biała emigracja
  • Przypisy

    1. Christopher Lazarski, „White Propaganda Efforts in the South during the Russian Civil War, 1918-19 (The Alekseev-Denikin Period),” The Slavonic and East European Review, Vol. 70, No. 4 (Oct., 1992), s. 688–707.
    2. Kenez, Peter, „The Ideology of the White Movement,” Soviet Studies, 1980, no. 32. s. 58–83.
    3. Kenez, Peter, „The Ideology of the White Movement,” Soviet Studies, 1980, no. 32. s. 58–83.
    4. Philip Mendes, „Jews, Antisemitism and Communism: A Self–Fulfilling Prophecy”, Australian Journal of Jewish Studies 18 (2004) 79-96.
    5. Kenez, Peter, „The Ideology of the White Movement,” Soviet Studies, 1980, no. s. s. 58–83.
    6. Kenez, Peter, „The Ideology of the White Movement,” Soviet Studies, 1980, no. 32. s. 58–83.
    7. Christopher Lazarski, „White Propaganda Efforts in the South during the Russian Civil War, 1918-19 (The Alekseev-Denikin Period),” The Slavonic and East European Review, Vol. 70, No. 4 (Oct., 1992), s. 688–707.
    8. Kenez, Peter, Civil War, 90.
    9. Kenez, Peter, „The Ideology of the White Movement,” Soviet Studies, 1980, no. 32. s. 58–83.
    Ataman (wataman, vataman, otaman) — 1. kozacki przywódca pełniący funkcje polityczne i wojskowe. 2. Także u kozaków dowódca wojskowy albo oddzielnego pododdziału, mający władzę wojskową lub administracyjno-wojskową. 3. przywódca niezależnego od władzy państwowej oddziału wojskowego albo grupy (niejednokrotnie zbójniczej)Samodzierżawie (ros. самодержавие, samodierżawije; tł. bezpośrednie: samowładztwo) lub absolutyzm carski – jedna z form monarchii absolutnej. Termin, ukształtowany na przełomie XVIII i XIX w, stosowany jest przede wszystkim do określenia systemu rządów w Imperium Rosyjskim ok. XVII-XIX w. Wywodzi się z doktryny religijno-politycznej i prawnej w Rosji, wyrósł na gruncie bizantyjskich prawosławnych nauk o charakterze władzy ziemskiej i cesarzu jako pośredniku między Bogiem i chrześcijańską społecznością. Po upadku Bizancjum w 1453 i przyjęciu przez wielkiego księcia moskiewskiego 1547 Iwana Groźnego tytułu cara całej Rusi (царь всея Руси) teoria samodzierżawia została zastosowana do jego monarszych prerogatyw.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Nikołaj Nikołajewicz Judenicz, ros. Николай Николаевич Юденич (ur. 18 lipca/30 lipca 1862, Moskwa, zm. 5 października 1933, Saint-Laurent-du-Var, Francja) – rosyjski generał.
    Andriej Grigoriewicz Szkuro, prawdziwe nazwisko Szkura, ros. Андрей Григорьевич Шкуро (Шкура) (ur. 7 stycznia 1887 r. w Jekaterinodarze, zm. 17 stycznia 1947 r. w więzieniu w Moskwie) – rosyjski wojskowy formacji kozackich, dowódca Dywizji Kozaków Kubańskich w okresie walk z bolszewikami, współorganizator i komendant ochotniczych kozackich formacji tyłowych i rezerwowych podczas II wojny światowej
    Romanowowie (ros. Романовы) – ród rosyjski, dynastia carów, potem cesarzy rządzących Rosją od 1613 do 1917 roku. Spowinowacony z rodem Rurykowiczów osobą Nikity Romanowicza Zacharyna, szwagra Iwana IV Groźnego.
    Ławr Gieorgijewicz Korniłow, ros. Лавр Гео́ргиевич Корни́лов (ur. 30 sierpnia 1870 w Ust-Kamienogorsku, zm. 13 kwietnia 1918 pod Jekaterynodarem) – rosyjski generał, głównodowodzący wojskami armii rosyjskiej w roku 1917, współtwórca i pierwszy dowódca Armii Ochotniczej – pierwszej formacji Białej Armii.
    Piotr Nikołajewicz Krasnow, ros. Пётр Николаевич Краснов (ur. 22 września (starego stylu: 10 września) 1869 r. w Petersburgu, zm. 16 lub 17 stycznia 1947 r. w Moskwie) – rosyjski wojskowy (generał kawalerii), publicysta, pisarz i działacz polityczno-wojskowy, teoretyk wojskowości, ataman Wojska Dońskiego, kolaborował z Niemcami podczas II wojny światowej.
    Aleksandr Wasiljewicz Kołczak, ros. Александр Васильевич Колчак (ur. 16 (4) listopada 1874 w Sankt Petersburgu, zm. 7 lutego 1920 w Irkucku) – rosyjski oficer marynarki, admirał, badacz polarny, był jednym z organizatorów oraz przywódców białej armii w wojnie domowej 1918–1920 w Rosji. W latach 1916–1917 był naczelnym dowódcą Floty Czarnomorskiej.
    Jewgienij Ludwik Miller (Миллер, Евгений Карлович), ur. 25 września 1867 w Dyneburgu - zm. 11 maja 1939 w Moskwie. Generał lejtnant armii rosyjskiej, dyplomata, jeden z przywódców Białych w czasie wojny domowej w Rosji 1918-1921, przywódca wojskowej antykomunistycznej emigracji rosyjskiej na Zachodzie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.