• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Białęga

    Przeczytaj także...
    Adam Boniecki, właśc. Adam Józef Feliks Fredro-Boniecki herbu Bończa (ur. 19 listopada 1842 w Żydowie (kieleckie), zm. 24 czerwca 1909 w Warszawie) – polski historyk, heraldyk, prawnik.Herbowni (klejnotni, współherbowni) - osoby i rodziny posługujące się tym samym herbem, lub jego odmianą, staropolskie określenie rodu herbowego.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    POL COA Białęga.svg

    Białęga (Białąga, Krzywaśń w polu żółtym) - polski herb szlachecki. Herb taki wyróżniają Ostrowski, Orgelbrand, Boniecki i Gajl, natomiast Józef Szymański i Franciszek Piekosiński uważają, że jest to tylko wariant barwny herbu Drużyna.

    Opis herbu[]

    Opis z wykorzystaniem zasad blazonowania, zaproponowanych przez Alfreda Znamierowskiego:

    Według Ostrowskiego, Orgelbranda, a za Ostrowskim Gajla: w polu złotym rzeka srebrna. (klejnot - brak informacji).

    Juliusz Karol Ignacy Stanisław Kostka Ostrowski, hrabia herbu Rawicz (ur. 16 stycznia 1854 w Warszawie, zm. 12 marca 1917 w Glion, Szwajcaria) – historyk, prawnik, heraldyk polski, konserwatywny działacz katolicki, kolekcjoner malarstwa polskiego.Jan Długosz herbu Wieniawa (łac. Ioannes Dlugossius, Longinus; ur. 1 grudnia 1415 w Brzeźnicy, zm. 19 maja 1480 w Krakowie) – kronikarz, polski historyk, twórca jednego z najwybitniejszych dzieł średniowiecznej historiografii europejskiej, duchowny, geograf, dyplomata; wychowawca synów Kazimierza Jagiellończyka.

    Adam Boniecki zamieścił rysunek, na którym herb jest identyczny z Drużyną (łącznie z barwami i klejnotem), co jednak stoi w sprzeczności z jego cytatem Crzywasz in campo flaveo, tj. krzywaśń w polu żółtym.

    Najwcześniejsze wzmianki[]

    Boniecki wymienia rodzinę Biechowskich z Biechowa w pow. wiślickim. Długosz, a za nim późniejsi heraldycy, mieli przypisać Biechowskim zamieszkującym województwa sandomierskie i krakowskie herb Ogończyk, tymczasem zapiska sądowa radomska z 1473 podaje, że dziedzice Biechowa z powiatu wiślickiego należeli do zawołania Białągi. Stawić miał się bowiem Stefan z Biechowa i Jan z Żelechowa, obaj z powiatu wiślickiego i zeznali, że są zawołania Byałąnga, herbu Crzywasz in campo flaveo.

    Herb szlachecki – charakterystyczny znak rodowy ustalony według określonych reguł heraldycznych. W założeniu jest znakiem niepowtarzalnym, jednak może się nim posługiwać – w heraldyce polskiej – wiele rodów tzw. herbownych, tworzących w konsekwencji charakterystyczny dla polskiej heraldyki ród herbowy, grupujący rodziny czasem ze sobą wcale niespokrewnione. Wynika to m.in. z historii kształtowania się w Polsce stanu szlacheckiego, zachowującego tradycję przynależności do dawnych wielkich rodów lub klanów, także z praktyki przyjmowania jednego herbu przez rodziny niespokrewnione, ale służące w jednej chorągwi, a także w pewnym stopniu z prawnej możliwości tzw. adopcji herbowej osoby nobilitowanej przez jej szlacheckiego patrona należącego do genealogicznej linii danego rodu herbowego. Tylko polskim zwyczajem jest fakt, że różne rodziny szlacheckie mogą pieczętować się takim samym herbem. Rodziny te nawet nie są lub nie muszą być ze sobą skoligacone. Gdzie indziej herb jest własnością tylko jednej rodziny i tylko dla niej jest jej godłem, pieczęcią i znakiem. Dlatego zmiana koloru tła lub inności tego samego wizerunku powoduje powstanie innego herbu, jednak w Polsce jest to tylko inna odmiana herbu już istniejącego. Wywodzi się to z polskiego średniowiecznego systemu prowadzenia wojen i bitew, zwanego systemem chorągwi. Tym samym rycerze jednej chorągwi zwykle używali jej godła i nosili takie same herby. Stąd wiele rodzin szlacheckich w Polsce ma podobne lub identyczne herby. Często towarzyszyła temu formalna odmiana herbu. Praktyka ta została z czasem zakazana. W innych krajach europejskich dany herb przysługuje tylko jednej rodzinie. Choć znane są też sytuacje, gdy grupa rodzin noszących różne nazwiska odmiejscowe od różnych włości, ale wspólnego pochodzenia, nosi herby identyczne lub podobne, jak w Polsce. W średniowieczu wymagane było nawet wyróżnianie herbów poszczególnych członków rodziny, przez dodawanie specjalnych oznaczeń, bordiur itp. Ten zwyczaj przetrwał w heraldyce brytyjskiej. Charakterystycznym przykładem jest tu herb Księcia Walii, różniący się od herbu królewskiego nałożonym na tarczę kołnierzem turniejowym. W Polsce takie odróżnianie herbów osobistych było stosowane u zarania naszej heraldyki, przyczyniając się m.in. do powstawania odmian herbowych.Ogończyk (Cauda, Hogon, Ogon, Ogoniec, Powała, Pogończyk), polski herb szlachecki, związany z zawołaniami Powała i Sudkowicz.

    Boniecki wspomina Wojciecha z Biechowa, podskarbiego królewskiego w 1339; najpewniej tenże Wojciech miał być też skarbnikiem królewskim w 1334.

    Herbowni[]

    Znana jest tylko jedna rodzina herbownych:

    Biechowski.

    Przypisy

    1. Juliusz Karol Ostrowski: Księga herbowa rodów polskich. T. 2. Warszawa: Główny skład Księgarnia Antykwarska B. Bolcewicza, 1897, s. 21.
    2. Samuel Orgelbrand: Encyklopedia Powszechna. Warszawa: 1898.
    3. Adam Boniecki: Herbarz polski. T. 1: Aaron - Boniccy. Warszawa: skł. gł. Gebethner i Wolff, 1899, s. 200.
    4. Tadeusz Gajl: Herbarz polski od średniowiecza do XX wieku : ponad 4500 herbów szlacheckich 37 tysięcy nazwisk 55 tysięcy rodów. L&L, 2007, s. 33. ISBN 978-83-60597-10-1.
    5. Józef Szymański: Herbarz średniowiecznego rycerstwa polskiego. Warszawa: PWN, 1993, s. 116-117. ISBN 83-01-09797-3.
    6. Franciszek Piekosiński: Heraldyka polska wieków średnich. Kraków: Akademia Umiejętności, 1899, s. 46.
    7. Alfred Znamierowski, Paweł Dudziński: Wielka księga heraldyki. Warszawa: Świat Książki, 2008, s. 104-108. ISBN 978-83-247-0100-1.
    8. Srebro na złocie łamie zasadę alternacji.

    Linki zewnętrzne[]

  • Herb Białęga w elektronicznej wersji Herbarza polskiego Tadeusza Gajla
  • Herb Białęga w serwisie Genealogia dynastyczna
  • Tadeusz Gajl (ur. 1940 w Wilnie) – artysta grafik, twórca światowej sławy przedstawień historycznych herbów szlachty polskiej. Herby jego autorstwa zyskały powszechną akceptację heraldyków, nazywane w nomenklaturze herbami gajlowskimi (ang. Gajlesque Coat of Arms).Franciszek Ksawery Walerian Leonard Adolf Piekosiński, pierwotnie Piekusiński (ur. 3 lutego 1844 w Wiercanach, zm. 27 listopada 1906 w Krakowie) – polski historyk, heraldyk i prawnik, profesor UJ, członek Akademii Umiejętności.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Samuel Orgelbrand (ur. 1810 w Warszawie, zm. 16 listopada 1868 w Warszawie) – jeden z najsłynniejszych polskich drukarzy i wydawców, związany z Warszawą. "Odkrywca" Józefa Ignacego Kraszewskiego, autorytet w sprawach wydawniczych, wydawca pierwszej polskiej nowoczesnej wielotomowej encyklopedii.
    Alfred Znamierowski (ur. 21 czerwca 1940 w Warszawie), wnuk Czesława Znamierowskiego, polski dziennikarz, heraldyk i weksylolog. Studiował geografię na Uniwersytecie Warszawskim.
    Józef Szymański (ur. 13 lutego w 1931 r. w Wojniczu, zm. 23 października 2011 r. w Lublinie) – polski historyk, specjalista w zakresie nauk pomocniczych historii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.