• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bezzałogowy kosmiczny statek zaopatrzeniowy

    Przeczytaj także...
    Commercial Orbital Transportation Services (Systemy Komercyjnego Transportu Orbitalnego), skr. COTS – program NASA utworzony w celu sfinansowania i koordynowania komercyjnych dostaw zaopatrzenia (cargo) na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS).Mir (ros. Мир, pol. pokój) – zbudowana przez Związek Radziecki załogowa stacja orbitalna, która od wystrzelenia jej pierwszego modułu w 1986, do jej kontrolowanej deorbitacji w 2001, okrążała Ziemię poruszając się po niskiej orbicie okołoziemskiej. W pierwszych latach swojego istnienia Mir był używany tylko przez ZSRR i współpracujące z nim państwa w ramach programu Interkosmos. Po rozpadzie ZSRR na stację zaczęli latać również astronauci innych narodowości, w tym ze Stanów Zjednoczonych.
    ATV Jules Verne lub Automatyczny Statek Transferowy nr 1 – bezzałogowy pojazd dostawczy dla Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, operowany przez Europejską Agencję Kosmiczną, pierwszy z serii ATV. Został nazwany na cześć pierwszego pisarza powieści science-fiction, Juliusza Verne’a. Wystartował 9 marca 2008 roku podczas pierwszego lotu rakiety Ariane 5 ES, do ISS zadokował 3 sierpnia, dostarczając 2297 kg ładunku użytecznego (prowiant, paliwo, wodę, itp.), swą misję zakończył 29 września destrukcyjnym wejściem w atmosferę. Misję pojazdu kontynuowały pozostałe ATV: w 2011 ATV Johannes Kepler i w 2012 ATV Edoardo Amaldi.
    Rosyjski bezzałogowy statek kosmiczny Progress M-66 podczas cumowania do ISS (2009)
    Europejski ATV „Juliusz Verne” przycumowany do ISS (2008) – z dołu
    Japoński HTV-1 (2009)

    Bezzałogowy kosmiczny statek zaopatrzeniowy – rodzaj automatycznego pojazdu kosmicznego specjalnie zaprojektowanego i przeznaczonego do dostarczania na stacje orbitalne materiałów i elementów niezbędnych do wyznaczonych celów misji kosmicznych i podtrzymania życia na stacji.

    Sztuczny satelita – satelita wykonany przez człowieka poruszający się po orbicie wokół ciała niebieskiego. Pierwszym sztucznym satelitą był Sputnik 1, wyniesiony na orbitę wokół Ziemi przez Związek Radziecki w 1957.Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

    Bezzałogowe kosmiczne statki zaopatrzeniowe są wykorzystywane od 1978 roku, od tamtej pory obsługiwały nieistniejące już stacje orbitalne Salut 6, Salut 7 i Mir. Obecnie używa się ich do zaopatrywania Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). W odróżnieniu od sztucznych satelitów statki dostawcze mają szczelne przedziały – ze względu na czasowe przebywanie w nich astronautów podczas połączenia ze stacją orbitalną (pełnią wtedy rolę dodatkowego modułu). Z reguły ich rolą jest przewiezienie towaru w jedną stronę – do stacji kosmicznej, ale niektóre mogą być wyposażone w urządzenia pozwalające na powrót na Ziemię.

    Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.Lądownik – część statku kosmicznego lub sondy kosmicznej, która po oddzieleniu się od statku macierzystego ląduje na planecie, księżycu, planetoidzie lub jądrze komety. Lądownik może służyć również do opuszczenia na powierzchnię ciała niebieskiego robotów lub ludzi (np. Apollo 11). Aparatura badawcza lądownika ma za zadanie dostarczenie szczegółowych danych o składzie chemicznym i właściwościach fizycznych atmosfery (o ile takowa istnieje) i powierzchni ciała niebieskiego, wykonanie zdjęć bądź filmów, badanie możliwości istnienia życia pozaziemskiego (np. lądowniki programu Viking) i inne.

    Typy bezzałogowych statków zaopatrzeniowych[]

    Projekty zakończone:

  • TKS – ZSRR (w użyciu od 1981 do 1991)
  • Projekty aktualne:

    Od lewej: Progress, ATV, HTV, Dragon (wersje standardowa i rozszerzona), Cygnus (wersje standardowa i rozszerzona)
  • ProgressZSRR / Rosja (w użyciu od 1978 roku)
  • Automatyczny Statek TransferowyEuropa (w użyciu od 2008 roku)
  • H-II Transfer VehicleJaponia (w użyciu od 2009 roku)
  • DragonUSA (w użyciu od 2012 r.; projekt komercyjny SpaceX)
  • Projekty komercyjne przygotowywane w ramach programu Commercial Orbital Transportation Services (COTS):

    Międzynarodowa Stacja Kosmiczna, MSK (ang. International Space Station, ISS; ros. Международная Космическая Станция, МКС; trb.: Mieżdunarodnaja Kosmiczeskaja Stancyja, MKS) – pierwsza stacja kosmiczna wybudowana z założenia przy współudziale wielu krajów. Składa się obecnie z 15 głównych modułów (docelowo ma ich liczyć 16) i umożliwia jednoczesne przebywanie sześciu członków stałej załogi (trzech do roku 2009). Pierwsze moduły stacji zostały wyniesione na orbitę i połączone ze sobą w 1998 roku. Pierwsza stała załoga zamieszkała na niej w roku 2000. Źródłem zasilania ISS są baterie słoneczne, transportem ludzi i materiałów do 19 lipca 2011 zajmowały się amerykańskie wahadłowce programu STS (od lutego 2003 do 26 lipca 2005 wstrzymane z powodu katastrofy Columbii) oraz rosyjskie statki kosmiczne Sojuz i Progress.Salut 6 (ros. Салют-6) – radziecka stacja orbitalna, ósma z wszystkich stacji programu Salut. Została wyniesiona na orbitę 29 września 1977 za pomocą rakiety Proton K z kosmodromu Bajkonur w ZSRR (obecnie Kazachstan). Funkcjonowała przez pięć lat.
  • Cygnus – USA (projekt komercyjny Orbital Sciences Corporation)
  • Porzucone projekty opracowywane w ramach programu COTS:

  • Kistler K-1 – USA (projekt komercyjny Rocketplane Kistler, anulowany w 2007 roku)
  • Andrews Cargo Module – USA (projekt komercyjny Andrews Space, odrzucony przez NASA)
  • Parametry statków używanych do zaopatrywania ISS[]

    Przypisy

    1. The Progress cargo ship (ang.). russianspaceweb.com. [dostęp 2010-07-08].
    2. TKS (ang.). astronautix.com. [dostęp 2010-07-08].
    3. Tarig Malik: European Cargo Ship Begins Maiden Space Voyage (ang.). space.com. [dostęp 2010-07-08].
    4. jaxa.jp: Development of HTV/H-IIB received Japan industry technology/MEXT award (ang.). [dostęp 2010-07-08].
    5. Dragon overview (ang.). spacex.com. [dostęp 2010-07-08].
    6. Commercial Orbital Transportation Services (COTS)/ Commercial Resupply Service (CRS) (ang.). Orbital Sciences Corporation. [dostęp 2012-11-28].
    7. Brian Berger: NASA Gives Rocketplane Kistler Termination Notice (ang.). space.com. [dostęp 2010-07-08].
    8. Report: NASA to cancel RpK COTS award (ang.). spacetoday.net. [dostęp 2010-07-08].

    Zobacz też[]

  • Międzynarodowa Stacja Kosmiczna
  • TKS
  • Progress
  • Automatyczny Statek Transferowy
  • H-II Transfer Vehicle
  • Dragon
  • Cygnus
  • SpaceX (Space Exploration Technologies Corporation) – amerykańskie przedsiębiorstwo przemysłu kosmicznego, założone w roku 2002. Jego celem jest budowa silników rakietowych i rakiet nośnych oraz statków kosmicznych, w tym także załogowych. Kluczem do osiągnięcia sukcesu ma być znaczne zmniejszenie kosztów wynoszenia ładunku na orbitę. Przede wszystkim, SpaceX projektuje i buduje serie tanich rakiet orbitalnych Falcon.Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Automatyczny Statek Transferowy (ang. Automated Transfer Vehicle, ATV) – typ kosmicznych statków transportowych Europejskej Agencji Kosmicznej (ESA), służących do zaopatrywania Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) w paliwo, wodę, powietrze i materiały do eksperymentów. Dodatkowo, ATV może podnieść orbitę stacji, przywracając jej właściwą pozycję utraconą przez działanie szczątkowej ziemskiej atmosfery. Są to pojazdy bezzałogowe wynoszone za pomocą rakiet Ariane 5 ES z kosmodromu Kourou. Po kilku dniach lotu (w przypadku pierwszej misji po trzech tygodniach lotu) statki automatycznie dokują do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (do modułu Zwiezda).
    Cygnus – bezzałogowy, zaopatrzeniowy statek kosmiczny zaprojektowany i zbudowany przez Orbital Sciences Corporation w ramach programu Commercial Orbital Transportation Services (COTS) ogłoszonego przez NASA. Będzie on wykorzystywany do zaopatrywania Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) po zaprzestaniu w 2011 r. eksploatacji amerykańskich promów kosmicznych. Od sierpnia 2000 r. zaopatrywanie ISS w towary odbywa się regularnie za pomocą statków bezzałogowych, takich jak rosyjskie statki Progress, a także europejskie Automated Transfer Vehicle i japońskie H-II Transfer Vehicle, co pozwoliło na wygaszenie amerykańskiego programu załogowych promów kosmicznych. NASA przewiduje, że wykorzystanie prywatnych statków Cygnus i konkurencyjnych Dragon pozwoli na zmniejszenie uzależnienia się od zagranicznych środków transportu.
    TKS – radziecki załogowy statek kosmiczny zaprojektowany w latach 60. XX wieku, przewidziany do wymiany załóg i zaopatrywania radzieckiej wojskowej stacji orbitalnej Ałmaz. Został zaprojektowany w wersjach załogowej i dostawczej. Ze względu na zamknięcie programu Ałmaz nie został umieszczony w kosmosie w wersji załogowej, odbyło się tylko kilka lotów testowych.
    Statek kosmiczny – pojazd poruszający się poza atmosferą Ziemi. Pojazd ten musi być wyniesiony i rozpędzony do odpowiedniej prędkości przez silniki napędowe. Współczesne statki kosmiczne wynoszone są w górę dzięki napędowi rakietowemu, który wytwarza siłę odrzutu. Wyróżnia się kilka rodzajów statków kosmicznych:
    Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.
    Stacja orbitalna, stacja kosmiczna – sztuczny satelita Ziemi zaprojektowany w taki sposób, aby ludzie mogli w nim mieszkać przez wiele tygodni czy miesięcy. Po raz pierwszy koncepcja "stacji międzyplanetarnej" została zaproponowana przez rosyjskiego uczonego Konstantego Ciołkowskiego.
    H-II Transfer Vehicle (HTV, nazwa własna: Kounotori, z japońskiego Biały bocian) – seria bezzałogowych transportowych statków kosmicznych zbudowanych przez japońską agencję JAXA. HTV służą do dostarczania zaopatrzenia do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS), głównie dla japońskiego modułu Japanese Experiment Module (JEM, Kibō).

    Reklama