• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bezstresowe wychowanie

    Przeczytaj także...
    John Dewey (ur. 20 października 1859 w Burlington w stanie Vermont, zm. 1 czerwca 1952 w Nowym Jorku) – filozof, pedagog, czołowy przedstawiciel amerykańskiego progresywizmu. Twórca koncepcji szkoły pracy (1896–1902) w Chicago. Wykładał między innymi na uniwersytetach w Nowym Jorku na Uniwersytecie Columbia od 1904 oraz w Chicago.Pedagogika – zespół nauk o wychowaniu, istocie, celach, treściach, metodach, środkach i formach organizacji procesów wychowawczych. Pedagogika jako nauka o edukacji (nauczaniu i kształceniu), należy do nauk społecznych (humanistycznych) i zajmuje się rozwojem i zmianami mechanizmów wychowania oraz uczenia się, przez całe życie człowieka.
    Ateizm – odrzucenie teizmu lub pogląd bądź doktryna głosząca, że bogowie nie istnieją. W najszerszym znaczeniu jest to brak wiary w istnienie boga, bóstw i sił nadprzyrodzonych, jako sprzecznych z rozumem i nienaukowych, oraz negujący potrzebę religii.

    Bezstresowe wychowanie – potoczna nazwa zbioru różnych teorii i praktycznych systemów pedagogicznych, które powstały w latach 19501970 na bazie psychologii humanistycznej w nurcie rewolucji obyczajowej. Zdaniem Marii Rozmus zachowania składające się na praktykę nazywaną „bezstresowym wychowaniem” są połączeniem wybranych elementów następujących teorii i systemów pedagogicznych:

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Psychologia humanistyczna – kierunek psychologiczny, który zrodził się w latach 50. XX wieku i bardzo szybko zdobył ogromną popularność, stając się trzecią siłą psychologii, obok psychoanalizy i behawioryzmu.
  • wychowanie permisywne (permissive parenting)
  • edukacja humanistyczna (humanistic education)
  • edukacja nienarzucająca opinii i ocen (value-free education)
  • antypedagogika
  • edukacja afektywna (affective education)
  • wychowanie bez granic
  • wychowanie pajdocentryczne
  • progresywizm wychowawczy (John Dewey).
  • Za propagatora koncepcji bezstresowego wychowania uchodzi Benjamin Spock, autor popularnego podręcznika wychowania dzieci wydanego w 1946 roku, w którym proponuje wychowanie uznające podmiotowość dziecka. Spock twierdził jednak, że zrównywanie postulowanego przez niego szacunku do dziecka z permisywizmem to nadinterpretacja. Pod koniec życia wydał książkę „Lepszy świat dla naszych dzieci”, prezentującą konserwatywne poglądy na wychowanie.

    Rewolucja seksualna lub rewolucja obyczajowa – radykalne zmiany społeczno-obyczajowe w cywilizacji zachodniej przełomu lat 60. i 70. XX wieku.Wychowanie – świadome oddziaływanie przez wychowawcę na wychowanka, mające na celu wytworzenie pewnej zmiany w jego osobowości. Zmiany te powinny obejmować zarówno stronę poznawczą jak i instrumentalną, a sam proces zachodzący między nimi jest uwarunkowany wieloma czynnikami.

    Wymienione koncepcje pedagogiczne były krytykowane, m.in. za negowanie tradycyjnej, hierarchicznej struktury społecznej, podważanie autorytetu rodzicielskiego, wpajanie uczniom postaw egocentrycznych i egoistycznych, destabilizację emocjonalną oraz ścisłe związki z humanizmem świeckim i ateizmem.

    Permisywizm – termin etyczny oznaczający tendencję do bezgranicznej tolerancji wobec zachowań innych osób. Permisywizm zakłada, że zakazy obyczajowe są niepotrzebne lub szkodliwe, a działania jednostek nie powinny być oceniane pod kątem obyczajności czy norm społecznych.Kara wychowawcza – kara wymierzana przez rodzica lub opiekuna prawnego w procesie wychowawczym dziecka. Ma ona na celu zapobiec powtarzaniu się niewłaściwych zachowań u dziecka.

    W.R. Coulson, twórca „edukacji afektywnej” po 20 latach jego prowadzenia, w 1989, roku określił swój projekt jako nieudany i zadeklarował, że jest „winien przeprosiny rodzicom”. W innym wywiadzie Coulson określił skutki „edukacji humanistycznej” jako „niszczące” oraz przynoszące skutki odwrotne do zamierzonych. Coulson zwrócił również uwagę, że sponsorem jego oryginalnego projektu były koncerny tytoniowe, dla których była to jego zdaniem forma przyciągnięcia nowych klientów przez zatarcie negatywnych sygnałów na temat palenia tytoniu przekazywanych młodzieży w szkołach.

    Leseferyzm (fr. laissez faire - pozwólcie czynić; laissez passer - pozwólcie przechodzić, laissez aller) - sformułowany przez francuskich fizjokratów, ale najpełniej zrealizowany w dziewiętnastowiecznej Wielkiej Brytanii pogląd filozoficzno-ekonomiczny głoszący wolność jednostki, zwłaszcza w wymiarze społeczno-ekonomicznym. Za popularyzatora tego określenia uznaje się J.V. Gournaya, nauczyciela ekonomii J. Turgota. Wyraża dążenie do wolności gospodarowania oraz wyzwolenie z wszelkich zależności feudalnych. Rola państwa miała być ograniczona do roli nocnego stróża, który miał strzec fundamentalnych zasad wolności gospodarowania i prywatnej własności. Rozumowanie leseferystów nie jest oparte na założeniu, że każdy człowiek kieruje się tylko zasadą korzyści materialnej (homo oeconomicus). Korzyść, którą chce osiągnąć człowiek jest usunięcie pewnego dyskomfortu, który może mieć różny charakter (chęć posiadania, świadomość trwania innej osoby w niedostatku, nieznanie swojego miejsca na ziemi i wiele innych). Zespół poglądów leseferystów związany był ściśle z oświeceniowymi koncepcjami wolności jednostki oraz ideą praw naturalnych.Progresywizm – sposób postrzegania rzeczywistości jako zmiennej w sposób konsekwentny i nieodwracalny lub (w myśleniu potocznym) wiara w postęp, wyrażająca się w przekonaniu o zmierzaniu świata do jakiegoś określonego celu (teleologia).

    Z kolei John Dewey nie zgadzał się na utożsamianie pojęć wychowania progresywnego z permisywnym.

    W polskiej prasie pojęcie „wychowania bezstresowego” jest stosowane głównie w znaczeniu „wychowania bez granic”, czyli permisywnego, opartego na leseferyzmie (w odróżnieniu od autorytarnego i autorytatywnego), braku kar, braku oczekiwań rodziców oraz znacznej swobodzie zachowań dziecka. Samo pojęcie „wychowania bezstresowego” występuje tylko w polskiej literaturze – w terminologii angielskiej używa się najczęściej nazwy „permissive parenting”, czyli „wychowanie permisywne” wprowadzonej przez Dianę Baumrind.

    Antypedagogika – nurt we współczesnej pedagogice negujący formę wychowania opierającą się na zasadzie "sterowania" życiem dziecka.Benjamin McLane Spock (ur. 2 maja 1903 w New Haven, zm. 15 marca 1998 w La Jolla) – amerykański pediatra, autor podręczników wychowania dzieci.

    W Polsce szkoły reklamujące stosowanie metod „bezstresowego wychowania” pojawiły się na początku lat 90. jako element swoistej mody i przeciwwaga dla autorytarnego wychowania socjalistycznego. Pierwszą z nich była szkoła Stowarzyszenia Kultury i Edukacji uruchomiona w 1993 roku. Rok później uruchomiona została szkoła „Greenpol” stosująca system szybkiego uczenia Michaela Gordona i również deklarująca stosowanie metod „bezstresowej edukacji”. W latach 90. hasło „bezstresowego wychowania” zostało stopniowo porzucone przez ośrodki wychowawcze, choć często używane jest w języku potocznym jako określenie bezradności czy po prostu braku wychowania.

    Konserwatyzm ((łac.) conservare – zachowywać, dochować zmian) − ideologia, która bazuje na hasłach obrony porządku społeczno-gospodarczego oraz zachowywania i umacniania tradycyjnych wartości, takich jak: religia, naród, państwo, rodzina, hierarchia, autorytet, własność prywatna. Konserwatyści chcą obronić stary porządek ze względu na przekonanie o ewolucyjnym charakterze zmian społecznych. Konserwatyzm zrodził się na przełomie XVIII i XIX w., był próbą przeciwstawienia się racjonalistycznej myśli oświeceniowej. Nowoczesny konserwatyzm stanowił reakcję na wydarzenia rewolucji francuskiej. Za twórcę podstaw ideologicznych nurtu uważany jest Edmund Burke. Jako idea polityczna termin ten po raz pierwszy użyty został w 1820 r. przez zwolennika restauracji dynastii Burbonów, François-René de Chateaubriand (1768–1848), który wydawał pismo „Konserwatysta”.Stres jest definiowany w psychologii jako dynamiczna relacja adaptacyjna pomiędzy możliwościami jednostki, a wymogami sytuacji (stresorem; bodźcem awersyjnym), charakteryzująca się brakiem równowagi. Podejmowanie zachowań zaradczych jest próbą przywrócenia równowagi.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Bezstresowe wychowanie – prawdy i mity.
    2. Understanding permissive parenting.
    3. John Dewey – amerykański pionier globalnej edukacji. Instytut Edukacji Narodowej, 2008.
    4. 100. rocznica urodzin najsłynniejszego pediatry. PAP, 2003-05-01.
    5. Bogdan Suchodolski: The Tragedy of Humanistic Education. UNESCO UIE Reports No. 6, 1992.
    6. Joanna Orzechowska: Witajcie w piekle. Polityka, 2009.
    7. C.H. Patterson: What has happened to humanistic education. Michigan Journal of Counseling and Development, Vol. XVIII, No. 1.
    8. Value Free Education „Bankrupt” says educator. The Forerunner, 1989.
    9. Humanistic Psychology and Education: Interview with dr W.R. Coulson. Probe Ministries International, 1991.
    10. Stephen G. Weiss: Progressive = Permissive? Not According to John Dewey…Subjects Matter!.
    11. Katarzyna Zaskórska: Bezstresowe wychowanie. Berek – Centrum Rozwoju Dziecka, 2004.
    12. Diana Baumrind’s (1966) Prototypical Descriptions of 3 Parenting Styles.
    13. Której otwarcie w ironicznym tonie relacjonowała Gazeta Wyborcza: "Przerwa. Na korytarzu na podłodze leży mały chłopiec. Nikt go jednak nie zmusza, żeby wstał i wszedł do klasy. Nauczyciel zaproponuje mu materac w sali gimnastycznej. Na korytarzu dyrektor podnosi leżące na podłodze papierki, nie zmusza do tego biegających bezstresowo dzieci.", za: Joanna Piotrowska. Dla kogo bezstresowo?. „Gazeta Wyborcza”, 3 grudnia 1993. 
    14. Iza Pur Rahnama. Nauka z relaksem. „Gazeta Wyborcza”, 15 listopada 1994. 
    15. "Szkoła ma przede wszystkim uczyć. I nauczyła pozostałą część klasy, że nauczycielowi można wejść bezkarnie na głowę. (...) Życzę więc państwu miłej pracy z wychowanymi przez was bezstresowo uczniami.", za: Olga Szpunar, Jarosław Sidorowicz: Uczniowie dręczyli nauczycielkę. Ale to ona miała być ukarana. Wyborcza.pl, 2012.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • stres
  • wychowanie
  • antypedagogika
  • progresywizm
  • Humanizm – w wąskim sensie: prąd filozoficzny, etyczny i kulturowy epoki odrodzenia (humanizm renesansowy). W szerokim sensie: antropocentryczna postawa intelektualna i moralna, wyrażającej się troską o potrzeby, szczęście, godność i swobodny rozwój człowieka, a także przykładająca wagę do racjonalnego myślenia. W szerokim sensie, można mówić o humanizmie starożytnym, czy współczesnym.




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.