• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Beskidenverein



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Równica – szczyt górski o wysokości 885 m n.p.m. w odgałęzieniu Pasma Wiślańskiego w Beskidzie Śląskim położony pomiędzy dolinami Wisły i Brennicy.Klub Czechosłowackich Turystów (cz. Klub československých turistů, słow. Klub československých turistov, KČST) – nazwa, pod którą w latach 1920-1938 oraz 1947-1949 działał w ówczesnej Czechosłowacji Klub Czeskich Turystów.
    Towarzystwo Beskidzkie w Czechosłowacji[ | edytuj kod]

    Upadek Austro-Węgier nie zakończył działalności Towarzystwa także i w Czechosłowacji. Oddzielone od polskich sekcji granicą czechosłowackie BV stało się praktycznie i formalnie samodzielną organizacją, choć nadal współpracowało z kolegami działającymi w Polsce (zniżki BV honorowane były po obu stronach granicy). Główną siedzibą czechosłowackiej części Towarzystwa została Morawska Ostrawa.

    Ostrawa (czes.: Ostrava, niem.: Ostrau) – miasto w Czechach na granicy Śląska Cieszyńskiego, Śląska Opawskiego i Moraw, u ujścia do Odry dwóch rzek: Opawy i Ostrawicy. Miasto leży przy północnym wejściu Bramy Morawskiej.Stożek Wielki (czes. Velký Stožek; 979 m n.p.m.) – szczyt górski w Paśmie Czantorii w Beskidzie Śląskim o charakterystycznym stożkowatym kształcie, porośnięty lasami bukowymi i iglastymi.

    Po I wojnie światowej przestała działać sekcja we Frydlancie, powstały jednak nowe – w miejscowościach takich jak Frysztat, Kopřivnice, Karwina i Jabłonków (działała tylko przez kilka lat), a w późniejszym okresie również sekcja w Fulneku. W Cieszynie istniały dwie – po czechosłowackiej i polskiej stronie. W 1926 sekcje BV w Czechosłowacji skupiały ok. 3500 członków (a więc niewiele mniej niż polskie); najliczniejsze były z Cieszyna (siedziba główna przedwojennego BV, która została po czechosłowackiej stronie granicy) i Vítkovic.

    Schronisko "Biały Krzyż", Weisses Kreuz – nieistniejące już schronisko turystyczne na Przełęczy Salmopolskiej w Beskidzie Śląskim.Szyndzielnia (dawniej również Szędzielnia lub Gaciok; niem. Kamitzerplatte – od nazwy niemieckiej leżącej o podnóża góry Kamienicy, spotykane również Kamnitzerplatte, 1028 m n.p.m.) – szczyt w Beskidzie Śląskim, wznoszący się tuż na północ od Klimczoka, usytuowany pomiędzy dolinami Olszówki, Wapienicy i Białki w granicach administracyjnych miasta Bielska-Białej.

    Towarzystwo Beskidzkie w Czechosłowacji wydawało także własne czasopismo, nazwą nawiązujące do przedwojennego – Mitteilungen des Beskidenvereines. Sitz des Hauptvereines Mähr-Ostrau. W propagowaniu turystyki sięgało czasem po nowoczesne środki – np. w 1933 w Morawskiej Ostrawie zaprezentowano niemy film „Wir und die Beskiden”. Zachętą do wędrówek miały też być organizowane przez BV konkursy fotograficzne o tematyce górskiej.

    Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich. Górny Śląsk (łac. Silesia Superior, śl. Gůrny Ślůnsk, czes. Horní Slezsko, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.

    W momencie powstania Czechosłowacji BV było jedną z najliczniejszych organizacji turystycznych w tym kraju. Jego rola pozostała istotna przez cały okres Republiki, jednak, podobnie jak w Rzeczypospolitej, działalność Towarzystwa spotykała się czasem z niechęcią i podejrzliwością władz, na co niemieccy działacze reagowali podobnie. Akcenty nacjonalistyczne, z których BV nigdy nie chciała do końca zrezygnować, rodziły ciągłe konflikty, podobnie jak sprawy napisów i oznaczeń – wskutek nacisków władz czechosłowackich Niemcy zmuszeni byli do wymiany opisów niemieckich na dwujęzyczne, lecz czynili to z dużymi oporami.

    Mała Babia Góra lub Cyl (słow. Malá Babia hora, 1517 m) – jeden z wierzchołków w masywie Babiej Góry. Według polskich geografów masyw ten należy do Beskidu Żywieckiego, według słowackich geografów są to Oravské Beskydy.Schronisko turystyczne na Soszowie Wielkim – górskie schronisko turystyczne w Beskidzie Śląskim, położone na Soszowie Wielkim, na wysokości 792 m n.p.m.

    Współpraca z innymi niemieckimi organizacjami turystycznymi[ | edytuj kod]

    Niemcy w nowych warunkach czechosłowackiej republiki z narodu rządzącego stali się największą mniejszością narodową. Dla obrony wspólnych interesów konieczna stała się szersza współpraca, również wśród niemieckich organizacji turystycznych, których na terenie Czechosłowacji było kilkadziesiąt.

    Orawa (słow. Orava, węg. Árva, niem. Arwa) – kraina historyczna w Europie Środkowej w dorzeczu rzeki Orawy. Przeważająca część Orawy znajduje się obecnie w granicach Słowacji, natomiast jej północno-wschodnia część należy do Polski. Otacza Tatry od zachodu i północnego zachodu, graniczy z Podhalem i Liptowem. Głównymi miejscowościami części polskiej są Jabłonka i Lipnica Wielka, zaś na Słowacji: Dolný Kubín, Trzciana, Námestovo, Twardoszyn, a także ośrodki wypoczynkowe: Zuberzec i Orawice.Eduard Emanuel Schnack (ur. 7 lutego 1853 w Opawie, zm. 22 grudnia 1941 w Bielsku) – austriacki mistrz kominiarski, botanik-samouk, kolekcjoner, muzealnik, działacz społeczny i filantrop. Od 1878 roku mieszkaniec Bielska.

    W 1920 w Usti nad Labem założono Związek Niemieckich Towarzystw Górskich i Wędrownych w Republice Czechosłowackiej (Hauptverband deutscher Gebirgs- und Wandervereine in der Tschechoslowakischen Republik, HDGW), który miał reprezentować niemieckie organizcje przed rządem w Pradze. Czechosłowackie sekcje BV weszły w skład Związku w 1923 – członkom przysługiwały zniżki na przejazdy koleją, rozmaite ulgi w różnych miejscach na terenie Czechosłowacji, ułatwienia w ruchu granicznym z Niemcami, ubezpieczenia od wypadków oraz możliwość otrzymania dotacji państwowych (które jednak przyznawano rzadko i były niewielkie). Niemieckie organizacje górskie i wędrowne po początkowych oporach (chodziło głównie o wysokość składek) wstępowały do HDGW chętnie i w 1928 należało do niego 51 organizacji, czyli niemal wszystkie funkcjonujące w Czechosłowacji. Prace Związku skupiały się, oprócz kontaktów z rządem, na wspólnej promocji turystyki szczególnie wśród niemieckiej młodzieży (organizowano obozy wędrowne w Niemczech), wspólnie przygotowywano też wielkie imprezy jak Niemiecki Dzień Wędrowny. HDGW wydawał własny miesięcznik turystyczny Deutsches Bergland.

    Zaolzie (czes. Zaolší – rzadziej używana nazwa, Těšínsko – nazwa częściej używana, choć dwuznaczna, Českotěšínsko, niem. Olsa-Gebiet) – używana głównie w Polsce potoczna nazwa zachodniej części górnośląskiego Księstwa Cieszyńskiego, położonego na Śląsku Cieszyńskim, który według lokalnego porozumienia z dnia 5 listopada 1918 roku pomiędzy Radą Narodową Księstwa Cieszyńskiego a Zemským Národním Výborem pro Slezsko miał należeć do Polski, a na Konferencji w Spa w 1920 roku, po podziale Śląska Cieszyńskiego między Polskę i Czechosłowację, został przez mocarstwa przyznany Czechosłowacji (dziś Czechy). Zaolzie było zamieszkane głównie przez Polaków (123 tysięcy na Zaolziu; 139 tys. w całej czeskiej części Śląska Cieszyńskiego) z mniejszościami czeską (32 tys.) i niemiecką (22 tys.). Nazwa pochodzi od rzeki Olzy (po czesku do 1920 Olza, od 1920 Olše), stanowiącej w okolicach Cieszyna granicę pomiędzy Polską i Czechami.Beskid Śląski (czes. Slezské Beskydy, 513.45) – pasmo górskie, stanowiące część Beskidów Zachodnich. Jest mezoregionem wchodzącym w skład prowincji Karpat Zachodnich. Najwyższymi szczytami Beskidu Śląskiego są Skrzyczne (1257 m n.p.m.) i Barania Góra (1220 m n.p.m.), natomiast dla części czeskiej Czantoria Wielka (995 m n.p.m.).

    W 1938 do Związku należały wszystkie niemieckie organizacje górskie w Czechosłowacji oraz niemal wszystkie wędrowne – w sumie 83 towarzystwa, liczące 70 tysięcy członków. HDGW działał do aneksji Kraju Sudeckiego przez III Rzeszę, a następnie pod zmienioną nazwą i w zmienionych warunkach politycznych do 1942.

    Oprócz współpracy ogólnoczechosłowackiej BV postanowiło również stworzyć porozumienie towarzystw górskich Moraw, Śląska i Słowacji. W jego skład miało wejść m.in. Karpathenverein (Towarzystwo Karpackie, KV) oraz MSSGV. Początkowo głównym celem miała być wymiana zniżek pomiędzy organizacjami (w HDGW nie było wzajemnej wymiany zniżek; poszczególne towarzystwa regulowały to w osobnych umowach między sobą). Do 1922 obowiązywała stara, przedwojenna umowa pomiędzy BV a MSSGV – po trzyletniej przerwie czeskie Towarzystwo Beskidzkie przyznało w swoich schroniskach zniżki członkom sekcji MSSGV z Opawy.

    Mała Praszywa (cz. Malá Prašivá, 706 m n.p.m.) – szczyt w Beskidzie Śląsko-Morawskim, na Śląsku Cieszyńskim, w Czechach, na północno-zachodnim skraju pasma Ropicy, poniżej wyższej o 137 m Praszywej.Johann Hadaszczok (ur. 21 kwietnia 1858 we Frydku, zm. 23 września 1895 w Morawskiej Ostrawie) - niemiecki nauczyciel, przewodnik, działacz turystyczny z terenów Śląska austriackiego.

    W 1928 w Czeskim Cieszynie doszło do spotkania przedstawicieli BV z obu stron granicy oraz KV i MSSGV, a także przedstawicieli władz polskich i czechosłowackich. Ustalono, że utworzona zostanie wolna grupa robocza bez statusu (Arbeitsgemanschatf), w skład której nieformalnie weszło również Kłodzkie Towarzystwo Górskie, a polskie BV ostatecznie pozostało poza grupą, ale zawsze mogło liczyć na jej pomoc i wsparcie). Ustalono, że wzajemnie zniżki w obiektach turystycznych będą miały formę znaczków uzupełniających wklejanych do legitymacji własnej organizacji (polskie Beskidenverein i Karpathenverein dołączyły do tego systemu w 1931). Początkowo zainteresowanie zniżkami nie było duże (np. w 1930 znaczki BV wykupiło 49 z 1444 członków sekcji MSSGV w Opawie). Czeskie sekcje BV podpisały także wzajemne umowy o zniżkach z Praskim Klubem Turystów oraz Alpejskim Towarzystwem „Donauland”. Oprócz kwestii zniżek grupa robocza pracowała nad propozycją wolnego przekraczania granicy pomiędzy Polską i Czechosłowacją na podstawie legitymacji turystycznych, która miała zostać przedstawiona rządom w Warszawie i Pradze, jednak postulaty te nie znalazły zrozumienia u władz aż do II wojny światowej. Grupa robocza planowała również nawiązać współpracę z Klubem Czechosłowackich Turystów oraz Jednością Górską „Radhoszcz”. Ponadto MSSGV oraz GGV obiecały rozreklamować Beskidy na głównych terenach swojej aktywności.

    Nowy Bytom (niem. Beuthener Schwarzwald później Friedenshütte, dialekt śl. Frynsztad, Fryncita, Fryna – dzielnica Rudy Śląskiej.Magura (1109 m n.p.m.) – góra w Beskidzie Śląskim, 20 minut od szczytu Klimczoka. Szczyt leży w granicach dwóch gmin – Wilkowice i Szczyrk.

    W latach 30. aktywność grupy roboczej znacznie osłabła. W 1934 utworzono komórkę Ost und West, która miała organizować grupowe wyjazdy członków Beskidenverein i Karpathenverein w Jesioniki, a MSSGV w Beskidy i Karpaty. W 1937 planowano wyjazdy w Tatry, jednak nie wiadomo, czy doszły one do skutków. Ostatnie zebranie grupy roboczej odbyło się w Morawskiej Ostrawie w 1938, a po włączeniu Kraju Sudeckiego do Rzeszy przestała istnieć.

    Bogumin (czes. Bohumín, niem. Oderberg) – położone przy ujściu Olzy do Odry miasto na Śląsku Cieszyńskim w Czechach, w kraju morawsko-śląskim przy granicy z Polską.Deklaracja polsko-niemiecka o niestosowaniu przemocy (zwana też niesłusznie deklaracją o nieagresji) − podpisana 26 stycznia 1934 w Berlinie przez Józefa Lipskiego i Konstantina von Neurath; doprowadziła do czasowej normalizacji i poprawy stosunków polsko-niemieckich w latach 1934–1939.

    Przy niektórych sekcjach górskich istniały także sekcje sportów zimowych, które weszły w skład Związku Niemieckich Towarzystw Sportów Zimowych (Hauptverband der deutschen Wintersportvereine). Funkcjonowało 8 takich sekcji – w Vitkovicach, Czeskim Cieszynie, Karwinie, Morawskiej Ostrawie, Boguminie, Frydku, Mistku i Kopřivnicy.

    Pohorská jednota „Radhošť” (pol. Związek Górski „Radhošť”) – pierwsza czeska organizacja sportowo-turystyczna, założona w Austro-Węgrzech w 1884. Jednymi z założycieli byli Štěpán Ježíšek (pierwszy prezes) i Eduard Parma (długoletnim prezes w latach 1886-1921). W roku założenia liczyła 242 członków, głównie z terenu północnych Moraw. Główna siedziba mieściła się w miejscowości Frenštát pod Radhoštěm, a najdalej położone oddziały to m.in. Praga, Bratysława i Brno.Arcyksiążę Albrecht Fryderyk Rudolf, niem. Albrecht von Österreich-Teschen (ur. 3 sierpnia 1817 w Wiedniu - zm. 2 lutego 1895 w Arco) – austriacki książę i wojskowy, generał feldmarszałek, książę cieszyński.

    Schroniska BV w Czechosłowacji[ | edytuj kod]

    Schronisko na Czantorii – stan dzisiejszy
    Schronisko na Skalce (Chata Skalka) – stan dzisiejszy
    Berghotel na Białym Krzyżu – stan na rok 2016

    Po kilku latach bezczynności, spowodowanej niepewną sytuacją na pograniczu oraz brakiem funduszy Towarzystwo Beskidzkie ponownie rozpoczęło inwestycje w obiekty noclegowe, aczkolwiek już nie tak duże jak przed wojną

    Kozia Góra (niem. Ziegenbock, 683 m n.p.m.), zwana także Stefanką (od nazwiska dr. Karola Steffana, bielskiego burmistrza i prezesa Beskidenverein) – szczyt na terenie Bielska-Białej.III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).
  • Schronisko na Wielkiej Czantorii (Großer Czantory-Berg) leżało teraz w pasie granicznym pomiędzy Czechosłowacją i Polską. Ograbione i zdewastowane w 1918 doczekało się remontu oraz ponownego otwarcia w 1923
  • Na Białym Krzyżu Niemcy wykupili kolejne grunty i w 1924 postawili dwupiętrowy hotel Weisse Kreuz (kamień węgielny położono już w 1914). Obiekt był drewniany i w 1936 padł ofiarą pożaru. Jeszcze wcześniej, w 1927 spłonął stary obiekt z 1902 i turyści pozostali bez obiektu noclegowego. Na szczęście Weisse Kreuz był ubezpieczony na dużą sumę i już w 1937 hucznie świętowano otwarcie nowego, luksusowego hotelu w stylu modernistycznym Berghotel.
  • Na Łysej Górze (Lysa – Berg, Kalhberg) w Erzherzog – Albrecht – Schutzhaus zaczęło brakować miejsc dla wszystkich potrzebujących i Beskidenverein w 1933 wybudowało nowy obiekt noclegowy – „Steinerne Haus”. W 1926 znacznie rozbudowano także Ostrauer Hütte.
  • Sekcja z Cieszyna w trzy miesiące 1928 wybudowała niewielkie schronisko na Skalce w pobliżu Mostów przy Jabłonkowie.
  • Hadaszczok-Hütte na górze Sławicz od sekcji vitkovickiej przejęła sekcja w Boguminie i po remoncie w 1936 ponownie udostępniła turystom; dzierżawcą został Josef Ruminsky. Niedaleko starego schroniska w 1931 uruchomiono nowe, czeskie – Kolářova chata Slavíč; właścicielem był Jan Kolář, były policjant z Moraw, dawny (od 1910) dzierżawca w Hadaszczok-Hütte.
  • BV w przededniu wojny[ | edytuj kod]

    Podobnie jak w Polsce niektórzy członkowie Beskidenverein związali się w latach 30. z ruchem wszechniemieckim oraz nazistowskim, który szczególnie aktywny był na terenach Kraju Sudetów. Działali w partiach DNP (Deutsche Nationalpartei), SdP (Sudetendeutsche Partei) oraz DNSAP (Deutsche Nationalsozialistische Arbeiterpartei). Najbardziej zaangażowana była sekcja z Bogumina, którą bacznie obserwowała czechosłowacka policja i kilka razy sprawdzała niemiecki lokal – okazało się jednak, że nawet w tej sekcji nikt z kierownictwa ani większość członków nie należała (przynajmniej formalnie) do wyżej wymienionych partii.

    Bytom (łac. Bitom, Bithom, niem. Beuthen, śl-niem. Beuthn, śląs. Bytůń) – miasto na prawach powiatu, położone w południowej Polsce, na Górnym Śląsku, w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, w centrum konurbacji górnośląskiej.Zawoja – wieś w Polsce największa pod względem powierzchni, uważana jest także za drugą najdłuższą (po Ochotnicy), położona w województwie małopolskim, w powiecie suskim, w gminie Zawoja.

    Po polskiej aneksji Zaolzia w 1938 kilka schronisk Beskidenverein też znalazło się w granicach Polski – obiekty na Jaworowym, Skalce, górze Sławicz i Wielkiej Czantorii. Brak jednak informacji o zmianie administratorów tych schronisk, były zresztą zarządzane przez sekcje z terenów, które również znalazły się w Polsce – cieszyńską i bogumińską.

    Karpaty (51-54) (węg. Kárpátok; rum. Carpaţi; ukr. i serb. Карпати; czes. i słow. Karpaty) – łańcuch górski w środkowej Europie (jeden z największych w tej części świata), ciągnący się łukiem przez terytoria Austrii, Czech, Polski, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Serbii i Rumunii. Najwyższy szczyt Gerlach ma wysokość 2655 m n.p.m.Beskidy Zachodnie (513.4-5, słow. Západné Beskydy) – makroregion położony w obrębie Zewnętrznych Karpat Zachodnich, którego średnie wysokości nad poziomem morza oscylują pomiędzy 600 a 1400 m n.p.m. (wyjątek to masyw Pilska i masyw Babiej Góry, które przekraczają 1500 m n.p.m.).

    Towarzystwo Beskidzkie w Republice Weimarskiej[ | edytuj kod]

    Sytuacja Beskidenverein w Rzeszy Niemieckiej stała się najtrudniejsza, gdyż z dawnych niemieckich sekcji pozostały jedynie 3 – w Bytomiu i Raciborzu, które szybko zakończyły działalność oraz we Wrocławiu. Odległość i przeszkody polityczne sprawiły, że sekcja wrocławska z konieczności musiała ograniczyć swą aktywność. W 1924 stała się częścią Grupy Roboczej Śląskich Towarzystw Górskich (Arbeitsgemeinschaft der schlesischen Gebirgsvereine – porozumienia wrocławskich towarzystw górskich, w ramach którego uzgadniano wspólne terminy imprez, wspólne wystąpienia do władz w sprawie połączeń kolejowych, organizowano wspólne konferencje). Niewiele wiadomo o udziale członków sekcji Towarzystwa Beskidzkiego w tych pracach – wiadomo, że sama Grupa Robocza istniała jeszcze w 1942.

    Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną i jednym z największych mocarstw w tamtym czasie. Państwo istniało 51 lat, od 1867 aż do rozpadu w 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.Śląsk Austriacki (niem. Österreichisch Schlesien, czes. Rakouské Slezsko, oficjalnie Herzogtum Ober- und Niederschlesien, Księstwo Górnego i Dolnego Śląska, czes. Vévodství Horní a Dolní Slezsko lub w skrócie Herzogtum Schlesien, Księstwo Śląska) – prowincja utworzona w 1742 roku z pozostałej w monarchii Habsburgów części Śląska: Księstwa Cieszyńskiego, państw stanowych: bielskiego, frydeckiego, frysztackiego, bogumińskiego, Niemiecka Lutynia oraz części dawnych księstw opawskiego, karniowskiego i nyskiego.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Nowy Jiczyn (czes. Nový Jičín, niem. Neutitschein) – miasto powiatowe w Czechach w południowo-zachodniej części kraju morawsko-śląskiego. Liczba mieszkańców: ok. 23 tys., a powierzchnia ok. 44 km². Jest częścią przemysłowej aglomeracji ostrawsko-frydeckiej. Gospodarka to przede wszystkim przemysł lekki i rolnictwo.
    Tatrzańskie Towarzystwo Narciarzy – organizacja społeczna, działająca w latach 1910–1951, mająca na celu popularyzację sportu (w szczególności narciarstwa oraz turystyki).
    Hala Miziowa – rozległa polana na północnym stoku Pilska w Beskidzie Żywieckim na wysokości ok. 1230–1310 m n.p.m.
    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.
    Narciarstwo – jedna z dyscyplin sportowych polegająca na przemieszczaniu się lub wykonywaniu ewolucji za pomocą sprzętu narciarskiego – nart, a także kijków. Narty mocowane są do butów narciarza za pomocą specjalnych wiązań.
    Frenštát pod Radhoštěm (niem. Frankstadt, pol. Frensztat pod Radhoszczem) - miasto w Czechach, w kraju morawsko-śląskim. Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 1 144 ha, a liczba jego mieszkańców 11 334 osób.
    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.104 sek.