• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Beskid Wyspowy



    Podstrony: [1] [2] [3] [4] 5 [6]
    Przeczytaj także...
    Łyżka (803 m n.p.m., niektóre źródła podają też wysokość 774 m, 807 m) – wzniesienie na wschodnich obrzeżach Beskidu Wyspowego. Przez miejscową ludność często nazywane Wyszką. Znajduje się w paśmie wzgórz oddzielających dolinę Słomki od doliny jej dopływu – potoku Łukowica. W paśmie tym znajdują się kolejno Cisówka (564 m), Pępówka (774 m) i Łyżka, która wznosi się nad miejscowościami Roztoka i Przyszowa w gminie Łukowica.Męcina – wieś w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Limanowa. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.
    Ludność, gospodarka, transport[ | edytuj kod]
    Rynek w Limanowej

    Główną drogą przecinającą Beskid Wyspowy jest droga krajowa nr 28, odcinek z Nowego Sącza przez Limanową i Mszanę Dolną do skrzyżowania z „zakopianką” w Skomielnej Białej. Biegnie ona dolinami i wierzchowinami równolegle do zamkniętej już, dla regularnego ruchu pociągów, linii kolejowej Nowy Sącz – Chabówka (Linia ta jest przejezdna dla pociągów, ale wykorzystywana jest jedynie okazjonalnie do przejazdów pociągów retro i pociągów technicznych). Inne ważniejsze drogi to biegnące z północy na południe drogi nr 964 i 965. Są 3 miasta: Limanowa (ok. 14,9 tys. mieszkańców), Mszana Dolna (ok. 7,5 tys. mieszk.) i znajdująca się na styku Gorców i Beskidu Wyspowego Rabka-Zdrój (ok. 13 tys. mieszk.) – dane z 2007 według GUS. Rabka-Zdrój jest znanym uzdrowiskiem dziecięcym. Pozostałych miejscowości jest ponad 100. Pod względem gospodarczym jest to obszar rolniczo-leśny z drobnym przemysłem. Z większych zakładów warto wymienić zakład przetwórstwa owocowego Tymbark S.A. Struktura własnościowa to głównie własność prywatna, na którą składają się rozdrobnione, zwykle kilkuhektarowe gospodarstwa rolne; bardzo rzadko są one wyłącznym źródłem utrzymania rodziny. Gminy w swoich planach promują rozwój turystyki, wypoczynku i drobnej przedsiębiorczości.

    Retencja wodna - zdolność do gromadzenia zasobów wodnych i przetrzymywania ich przez dłuższy czas w środowisku biotycznym i abiotycznym. W lesie mamy do czynienia m.in. z retencją szaty roślinnej, retencją glebową i gruntową, śnieżną, depresyjną, zbiorników i cieków wodnych.Rezerwat przyrody Mogielica – faunistyczny rezerwat na szczycie i północnych stokach najwyższego szczytu Beskidu Wyspowego – Mogielicy (1171 m). Pod względem administracyjnym znajduje się w województwie małopolskim, powiecie limanowskim, na obszarze gminy Słopnice (miejscowość Słopnice) i gminy Dobra (miejscowości Chyszówki i Półrzeczki). Utworzony został 12 marca 2011 r. na podstawie zarządzenia 37/10 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie z dnia 30 grudnia 2010, opublikowanego 25 lutego 2011.

    Turystyka[ | edytuj kod]

    Góry Beskidu Wyspowego jeszcze dość rzadko odwiedzane są przez turystów. Ostatnio jednak gminy podejmują szereg działań promujących turystykę, przykładem może być choćby oddanie w 2008 wieży widokowej na Mogielicy, co znacznie zwiększyło liczbę turystów w tym rejonie. Do zwiększenia ruchu turystycznego w Beskidzie Wyspowym znacznie przyczyniła się organizowana od 2010 r. cykliczna akcja Odkryj Beskid Wyspowy.

    Wierzbanowska Przełęcz – położona na wysokości 596 m n.p.m. przełęcz w Beskidzie Wyspowym pomiędzy Wierzbanowską Górą (778 m), a Ciecieniem (829 m). Istnieją tutaj zasadnicze rozbieżności co do definicji tej przełęczy. Dawniej topografowie nazywali Wierzbanowską Przełęczą przełęcz pomiędzy Wierzbanowską Górą, a Pasmem Lubomira i Łysiny (obecnie jest to Przełęcz Jaworzyce).Raciborzany – przysiółek w Polsce położony w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Jodłownik. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.
    Baza noclegowa

    W górach baza noclegowa jest uboga. Są tylko dwa z prawdziwego zdarzenia schroniska turystyczne: schronisko PTTK na Luboniu Wielkim i schronisko PTTK na Kudłaczach. Istnieje jeszcze Młodzieżowy Ośrodek Rekolekcyjny na Śnieżnicy i Baza Szkoleniowo-Wypoczynkowa „Lubogoszcz”, obydwa te ośrodki świadczą jednak usługi głównie dla wycieczek i grup zorganizowanych. W sezonie letnim działa baza namiotowa Polana Wały pod Krzystonowem. Znacznie lepiej natomiast jest w dolinach. W licznych miejscowościach istnieją hotele, pensjonaty, motele, ośrodki wypoczynkowe i domy wczasowe, zajazdy, domy wycieczkowe, sanatoria i ośrodki sanatoryjno-wczasowe oraz liczna sieć gospodarstw agroturystycznych. Istnieje też ok. 10 ośrodków kempingowych i pól namiotowych.

    Stowarzyszenie Speleoklub Beskidzki (SSB) – organizacja zajmująca się eksploracją, inwentaryzacją oraz ochroną jaskiń Karpat fliszowych, Pienin i Roztocza, również za granicą (Słowacja, Ukraina). Członkowie klubu zinwentaryzowali dotąd ponad 500 jaskiń. SSB prowadzi również badania nietoperzy, m.in. monitoring zimowych i letnich kolonii. Wydaje czasopismo Jaskinie Beskidzkie. Organizuje cykliczne imprezy klubowe takie jak "Speleobozy" czy Spotkania Eksploratorów Jaskiń Beskidzkich, a także turystyczne wyjazdy w góry i jaskinie.Osuwisko - nagłe przemieszczenie się mas ziemnych, powierzchniowej zwietrzeliny i mas skalnych podłoża spowodowane siłami przyrody lub działalnością człowieka (podkopanie stoku lub jego znaczne obciążenie). Jest to rodzaj ruchów masowych, polegający na przesuwaniu się materiału skalnego lub zwietrzelinowego wzdłuż powierzchni poślizgu (na której nastąpiło ścięcie), połączone z obrotem. Ruch taki zachodzi pod wpływem siły ciężkości. Osuwiska są szczególnie częste w obszarach o sprzyjającej im budowie geologicznej, gdzie warstwy skał przepuszczalnych i nieprzepuszczalnych występują naprzemiennie. Miejsca występowania osuwisk to naturalne stoki i zbocza dolin i zbiorników wodnych, obszary źródłowe rzek (gdzie erozja wsteczna zwiększa spadek terenu), skarpy wykopów i nasypów oraz wyrobisk.
    Szlaki turystyczne

    Gęsta sieć wyznakowanych przez PTTK szlaków turystyki pieszej prowadzi przez wszystkie znaczniejsze szczyty, najdłuższym z nich jest znakowany czerwono Mały Szlak Beskidzki. Nie są one trudne technicznie, wymagają jednak pewnej kondycji fizycznej ze względu na wyspowy charakter tych gór: spore wysokości względne pomiędzy dnami dolin a szczytami i głębokie przełęcze pomiędzy szczytami. Istnieje też gęsta sieć znakowanych szlaków rowerowych. Mimo że stoki są dość strome, możliwy jest wjazd górskim rowerem niemal na wszystkie szczyty. Oprócz szlaków PTTK istnieją też ścieżki dydaktyczne. Dzięki stadninom istniejącym w wielu już miejscowościach panują też odpowiednie warunki dla rozwoju turystyki konnej. W zimie można uprawiać turystykę narciarską.

    Krzczonówka – duży potok, lewy dopływ Raby. Powstaje z połączenia Bogdanówki z Łętówką, przy czym tę ostatnią uważa się za górny bieg Krzczonówki. Potoki te łączą się z sobą w miejscowości Tokarnia, pomiędzy masywem Zembalowej należącej do Beskidu Wyspowego, a wzniesieniami Beskidu Makowskiego. Od tego miejsca Krzczonówka spływa w północno-wschodnim, potem wschodnim kierunku, opływając masyw Zembalowej. Jej dolina oddziela Beskid Wyspowy od Beskidu Makowskiego. Krzczonówka przepływa przez miejscowości Tokarnia, Krzczonów i Pcim, w którym na wysokości 330 m n.p.m. uchodzi do Raby.Kamionka (620 m) – szczyt w Paśmie Lubomira i Łysiny, które według Jerzego Kondrackiego należy do Beskidu Wyspowego. Na mapach pasmo to czasami zaliczane jest do Beskidu Makowskiego.
    Beskid Wyspowy jesienią (Śnieżnica)
    szlak turystyczny czerwony Mały Szlak Beskidzki: MyśleniceŚliwnikDziałekSchronisko PTTK na KudłaczachŁysinaLubomirPrzełęcz JaworzyceWierzbanowska GóraPrzełęcz Wielkie DrogiDzielecKasina WielkaLubogoszczMszana DolnaGlisneLuboń Wielki szlak turystyczny zielony Myślenice – Chełm – Działek – PorębaKamiennik PółnocnyKamiennik Południowy – Schronisko PTTK na Kudłaczach szlak turystyczny żółty PcimKrzywicka Góra – Działek szlak turystyczny czarny Pcim – Bania – Schronisko PTTK na Kudłaczach – Łysina szlak turystyczny żółty LubieńKamionkaPatryjaPrzełęcz Weska – Łysina – Przełęcz Zasańska szlak turystyczny zielony Lubomir – WiśniowaCiecieńSzczyrzycJanowiceJodłownikKostrzaTymbarkPaproćLimanowaŁyżkaŁukowicaSkiełekOstraPrzełęcz Pod OstrąCichońPrzełęcz Słopnicka – Mogielica – Przełęcz Rydza-ŚmigłegoŁopieńDobra szlak turystyczny niebieski Poznachowice GórneGrodzisko – Ciecień – Wierzbanowska Przełęcz – Przełęcz Wielkie Drogi – Kasina Wielka – ŚnieżnicaPrzełęcz GruszowiecĆwilinJurkówMogielicaSzczawa szlak turystyczny czarny StróżaRaciborzany – Szczyrzyc – Cubla Góra szlak turystyczny zielony Lubień – Strzebel – Glisne – Raba NiżnaNiedźwiedź szlak turystyczny czarny Lubień – Strzebel – Baza Wypoczynkowa „Lubogoszcz” – skrzyżowanie z Małym Szlakiem Beskidzkim pod Lubogoszczem Zachodnim szlak turystyczny niebieski JordanówLuboń Mały – Luboń Wielki – Rabka-ZaryteRabka-Zdrój szlak turystyczny zielony Rabka-Zdrój – Luboń Wielki szlak turystyczny żółty Mszana Dolna – Czarny Dział – Ćwilin szlak turystyczny zielony Lubogoszcz – Mszana Dolna – OstraKiczoraPolana FolwarcznaJasień szlak turystyczny czarny LubomierzPolana Folwarczna szlak turystyczny zielony Przełęcz Gruszowiec – Schronisko na Śnieżnicy – Śnieżnica szlak turystyczny żółty Tymbark – Słopnice Królewskie – Mogielica – Krzystonów – Jasień – Przełęcz PrzysłopekRzeki szlak turystyczny niebieski Tymbark – RupniówPasierbiecka GóraKamionnaBacówka „Nad Wilczym Rynkiem”Przełęcz WidomaRozdziele szlak turystyczny żółty Łososina Górna – Pasierbiecka Góra – Kamionna – Żegocina szlak turystyczny zielony Łososina Górna – DzielecPrzełęcz pod Sałaszem szlak turystyczny żółty Tymbark-Zalesie – Paproć – Walowa Góra szlak turystyczny zielony Półrzeczki – Krzystonów (Baza namiotowa Polana Wały) – Szczawa-Białe szlak turystyczny niebieski ZbludzaModyń – Przełęcz Pod Ostrą – Siekierczyna-Zarębki – Limanowa – Miejska GóraSałasz WschodniJaworzSkrzętla-RojówkaŚwidnikPrzełęcz świętego Justa szlak turystyczny żółty Modyń – PiechówkaŁącko szlak turystyczny czarny Laskowa – Sałasz szlak turystyczny zielony Pisarzowa – Sałasz szlak turystyczny żółty Męcina – Skrzętla-Rojówka szlak turystyczny żółty MarcinkowiceBiałowodzka GóraZawadka – Świdnik szlak turystyczny zielony Tęgoborze – skrzyżowanie ze szlakiem żółtym (jw.) szlak turystyczny czarny Przyszowa – Łyżka szlak turystyczny czarny Mszana Dolna (centrum) – Potaczkowa – Rabka-Zdrój szlak turystyczny czarny SkrzydlnaPieninki SkrzydlańskiePorąbka – Śnieżnica

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
    2. Praca zbiorowa: Góry Polski. Warszawa. Kraków: Wyd. Kluszczyński, 2006. ISBN 83-7447-041-0.
    3. Adam Kapturkiewicz Wprowadzenie nazwy Beskid Wyspowy do literatury polskiej – cz. 1. Echo Limanowskie, nr 240-241, Wrzesień-PaŸdziernik 2014.
    4. Dariusz Gacek: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2012. ISBN 978-83-62460-25-0.
    5. A. Kapturkiewicz, Wprowadzenie nazwy Beskid Wyspowy do literatury polskiej – cz. 1. Echo Limanowskie, nr 240-241, Wrzesień-Październik 2014.
    6. Adam Kapturkiewicz. Wprowadzenie nazwy Beskid Wyspowy do literatury polskiej – cz. 2. Echo Limanowskie, nr 242-243, listopad-grudzień 2014
    7. Granice Beskidu Wyspowego. [dostęp 2009-01-25].
    8. Adam Kapturkiewicz, Granice Beskidu Wyspowego, Jaskinie Beskidzkie nr 5 (sierpień 2004).
    9. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2012-01-10].
    10. L. Mastella Okno tektoniczne Mszany Dolnej. Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego, vol. 58, 1988.
    11. Zbigniew Perski Jak powstały Beskidy. [dostęp 2009-01-29].
    12. Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Część wschodnia. Warszawa. Kraków: Wyd. PTTK „Kraj”, 1986. ISBN 83-7005-125-1.
    13. Beskid Wyspowy 1:75 000. Mapa topograficzno-turystyczna. Warszawa: Wojskowe Zakłady Kartograficzne, 1993.
    14. M. Klimaszewski. Osobliwości skalne w Beskidach Zachodnich. „Wierchy”. 17, 1947. 
    15. Beskid Wyspowy, beskidwyspowy.prv.pl [dostęp 2018-01-09].
    16. Bartłomiej Sułkowski Jaskinia Zbójecka na Łopieniu. Almanach Ziemi Limanowskiej, Nr.8/2002.
    17. A. Kapturkiewicz: Jaskinie Beskidu Wyspowego. beskidwyspowy.prv.pl. [dostęp 2018-01-09].
    18. Adam Kapturkiewicz, Kapturkiewicz A. 2016. Jaskinie Polskich Karpat Fliszowych – uzupełnienia III. Jaskinie 83-84: 60-61.
    19. Beskid Wyspowy, beskidwyspowy.prv.pl [dostęp 2018-01-09].
    20. Beskid Wyspowy, beskidwyspowy.prv.pl [dostęp 2018-01-09].
    21. Wiktor Halecki. Zmienność przestrzenna wilgotności i gęstości objętościowej gleby w zlewni potoku górskiego Mątny w Gorcach. „Episteme”. 1 (30), s. 347-358, 2016. 
    22. Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wyd. „Rewasz”, 2001. ISBN 83-85557-86-5.
    23. K. Towpesz. Rośliny naczyniowe południowo-wschodniej części Beskidu Wyspowego. „Monographiae Botanica”. 46, 1974. Polskie Towarzystwo Botaniczne. 
    24. A. Kulig. Charakterystyka warunków klimatycznych Limanowej. „Almanach ziemi limanowskiej”. 5, 2001. 
    25. Marek Cieszkowski, Paweł Luboński: Gorce – przewodnik dla prawdziwego turysty. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2004. ISBN 83-89188-19-8.
    26. GUS. Bank danych regionalnych. [dostęp 2009-02-02].
    27. Gmina Słopnice. Atrakcje turystyczne. [dostęp 2009-01-27].
    28. Odkryj Beskid Wyspowy. [dostęp 2012-01-02].
    Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.Pogórze Wiśnickie (513.34) – mezoregion fizycznogeograficzny stanowiący wschodnią część Pogórza Zachodniobeskidzkiego, położony między dolinami Raby i Dunajca. Od zachodu sąsiaduje z Pogórzem Wielickim, od wschodu z Pogórzem Rożnowskim, od południa z Beskidem Wyspowym.


    Podstrony: [1] [2] [3] [4] 5 [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Podegrodzie – wieś gminna, położona w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, siedziba gminy Podegrodzie.
    Rezerwat przyrody Białowodzka Góra nad Dunajcem – leśny rezerwat przyrody w gminie Łososina Dolna, w powiecie nowosądeckim, w województwie małopolskim.
    Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich.
    Pieninki Skrzydlańskie – kilka wzniesień Beskidu Wyspowego znajdujących się po północnej stronie Śnieżnicy (1006 m). Są to niewysokie wzniesienia na granicy z Pogórzem Wiśnickim, ale zachowują jeszcze typowy dla tego Beskidu „wyspowy” charakter; głębokie przełęcze oddzielające je od siebie. Do bardziej wybitnych i mających własne nazwy należą:
    Przełęcz Wielki Drogi – znajdująca się na wysokości 569 m n.p.m. przełęcz w Beskidzie Wyspowym pomiędzy Wierzbanowską Górą (770 m), a niewybitnym szczytem Szklarnia (586 m). Przez przełęcz biegnie droga wojewódzka nr 964. Południowo-wschodnie zbocza pod przełęczą opadają do wsi Kasina Wielka, po przeciwnej stronie do wsi Wierzbanowa i Przenosza. W rejonie przełęczy i od strony Kasiny Wielkiej las dochodzi do samej drogi, ograniczając widoki, od północnej strony pola uprawne odsłaniają widoki. Szczególnie dobrze widać stąd pobliski Ciecień, Pieninki Skrzydlańskie i leżącą w kotlinie Skrzydlną. Na dalszym planie widoczna jest Kostrza, Kamionna i zarys Pasma Łososińskiego. Na przełęczy skrzyżowanie szlaków turystycznych.
    Gorce (513.52) – pasmo górskie leżące w Beskidach Zachodnich. Nazwa "Gorce" związana jest prawdopodobnie ze słowem "gorzeć" (palić się, płonąć) i pochodzi od sposobu uzyskiwania polan śródleśnych metodą żarową. Spotykana jest już w aktach z 1254 r. (item mons Gorcz nuncupatus), używał jej Jan Długosz w 1480 r. (in monten Gorcz). W innych źródłach można też spotkać nazwę Górce, która by mogła oznaczać niskie góry.
    Grodzisko – najbardziej na północ wysunięte wzniesienie Beskidu Wyspowego. Wchodzi w skład niewielkiego pasma górskiego Ciecienia, w którym wyróżnia się trzy szczyty (trzeci to Księża Góra). Grodzisko (618 m n.p.m.) znajduje się na północnym przedłużeniu grzbietu biegnącego od Ciecienia i dość stromo wznosi się ponad ten grzbiet i ponad dolinami Krzyworzeki (po zachodniej stronie) i Stradomki (po wschodniej stronie).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.139 sek.