Beryloza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Beryloza (przewlekła choroba berylowa, berylioza, ang. berylliosis, chronic beryllium disorder, CBD) – przewlekła choroba zawodowa wynikająca z zatrucia berylem, przede wszystkim spowodowana kontaktem z pyłem berylowym. Dotyczy uszkodzeń układu oddechowego, przede wszystkim płuc, ale mogą występować także obrażenia skóry. Klinicznie bardzo przypomina sarkoidozę.

Sarkoidoza, choroba Besniera-Boecka-Schaumanna (łac. sarcoidosis) – choroba układu odpornościowego charakteryzująca się powstawaniem ziarniniaków (małych grudek zapalnych), które nie podlegają martwicy. Praktycznie każdy organ może być nią dotknięty, chociaż najczęściej pojawia się w węzłach chłonnych i płucach. Objawy mogą się pojawić nagle, ale najczęściej postępują stopniowo. W obrazie rentgenowskim płuc sarkoidoza może przypominać gruźlicę lub chłoniaka.Nadwrażliwość – nieprawidłowa reakcja uczulonego wcześniej organizmu na powtórne zetknięcie z antygenem. W jej wyniku może dochodzić do bardzo silnej odpowiedzi, zarówno typu komórkowego, jak i humoralnego, a w krańcowych wypadkach nawet do niszczenia własnych komórek.

Za wywołujące ostrą berylozę uważa się stężenie powyżej 100 μg/m³. Wdychanie niskich stężeń powoduje berylozę w formie przewlekłej, np. przewlekłej choroby ziarniniakowej, objawiającą się upośledzeniem funkcji oddechowych (dusznościami, kaszlem), i innymi symptomami, w tym utratą wagi. Ma ona charakter odpowiedzi alergicznej.Uczulenie na beryl dotyczy około 16% populacji. Nadwrażliwość na beryl jest typu komórkowego; beryl indukuje proliferację limfocytów T CD4+, uwalnianie cytokin, rekrutację makrofagów i tworzenie ziarniniaków.

Kortykosteroidy (glikokortykoidy, glikokortykosterydy, glikokortykosteroidy, kortykosterydy) – hormony produkowane w warstwach pasmowatej i siatkowatej kory nadnerczy pod wpływem ACTH, które regulują przemiany białek, węglowodanów i tłuszczów. Zalicza się do nich: kortyzol, kortykosteron, kortyzon.Skóra (łac. cutis, gr. derma) – największy narząd powłoki wspólnej (łac. integumentum commune) kręgowców o złożonej budowie i wielorakich funkcjach; powłoka właściwa.

Formę kliniczną przewlekłej berylozy opisali pierwszy raz Hardy i Tabershaw w 1946, u pracowników wytwarzających lampy fluorescencyjne.

Leczenie polega na długotrwałym podawaniu glikokortykosteroidów.

Grupą narażoną zawodowo na schorzenie są pracownicy zajmujący się obróbką stopów berylowo-miedziowych i berylowo-niklowych. W przemyśle ostra beryloza w zasadzie nie występuje od lat 50. XX wieku, dzięki wyznaczeniu ścisłych limitów obecności berylu w środowisku pracy. W takiej formie zdarza się niemal jedynie w sytuacjach wypadków.

Układ oddechowy (łac. systema respiratorium) – zespół narządów umożliwiających organizmowi oddychanie. Integralnym elementem układu jest narząd oddechowyPrzewlekła choroba ziarniniakowa – grupa wrodzonych chorób immunologicznych, których istotą jest defekt formowania reaktywnych form tlenu przez komórki fagocytujące.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Beryllium, elemental (ang.). Toxycology Data Network (NIH), 2010-04-27. [dostęp 2017-12-28].
  2. Toxicological Profile for Beryllium (ang.). Agency for Toxic Substances and Disease Registry, 2002-09. s. 46. [dostęp 2017-12-28].
  3. Andrzej Szczeklik (red.): Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie, tom I. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005. ISBN 83-7430-031-0.

Uwagi[ | edytuj kod]

  1. Ang. chronic beryllium disease (CBD).

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Ryszard Szepke: 1000 słów o atomie i technice jądrowej. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1982. ISBN 83-11-06723-6. (pol.)
  • Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

    Andrzej Tadeusz Szczeklik (ur. 29 lipca 1938 w Krakowie, zm. 3 lutego 2012 tamże) – polski lekarz-naukowiec, profesor Kliniki Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, pisarz eseista i filozof medycyny, wiceprezes Polskiej Akademii Umiejętności, animator Akademii Młodych "PAUeczka Akademicka". Zajmował się pracą naukową z zakresu kardiologii i pulmonologii.Ziarniniak – zgrupowanie epitelioidnych makrofagów oraz innych komórek zapalnych i należących do układu odpornościowego, a także macierzy pozakomórkowej. Ziarniniaki są najczęściej otoczone przez mankiet limfocytów. Ziarniniaki są małymi grudkami występującymi w różnych chorobach, takich jak: choroba Leśniowskiego-Crohna, gruźlica, trąd, sarkoidoza, beryloza i kiła. Występowanie ziarniniaków cechuje także takie choroby jak ziarniniak Wegenera oraz zespół Churga-Strauss, powiązane ze sobą choroby autoimmunologiczne.




    Warto wiedzieć że... beta

    Cytokiny − białka wpływające na wzrost, proliferację i pobudzenie komórek biorących udział w odpowiedzi odpornościowej oraz komórek hemopoetycznych. Cytokiny mogą wybiórczo pobudzać odpowiedź komórkową lub humoralną, co w połączeniu z ich ilością (ponad 100 opisanych cytokin i wciąż odkrywane nowe) powoduje, że powstaje niezwykle skuteczny, ale także bardzo skomplikowany i czuły system powiązań pomiędzy komórkami układu odpornościowego, tzw. sieć cytokin. Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że cytokiny wpływają nie tylko na leukocyty, ale także na inne komórki organizmu, stymulując powstawanie gorączki, regulując morfogenezę komórek i tkanek, czy też biorąc udział w procesach patologicznych działając cytotoksycznie. Dodatkowo należy wziąć pod uwagę oddziaływania pomiędzy cytokinami. Te i inne fakty nakazują spojrzeć na cytokiny nie tylko jako na białka działające lokalnie, ale także jako na grupę cząsteczek o kluczowym znaczeniu dla funkcjonowania organizmu.

    Reklama