• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Berlin



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Maraton Berliński (obecnie BMW Berlin Maraton) – bieg uliczny rozgrywany corocznie (we wrześniu lub październiku) na ulicach Berlina. Bieg odbył się po raz pierwszy 13 października 1974 roku, wówczas po ulicach stolicy Niemiec w biegu na dystansie 42,195 km udział wzięło 286 osób.Paul Tremo (ur. 1733 - zm. 1810) – kuchmistrz na dworze króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, zdobył miano "pierwszego kuchmistrza w Europie".
    Transport[]

    Miasto stanowi węzeł transportu drogowego, kolejowego, lotniczego oraz wodnego.

    Transport drogowy[]

    Autostrady[]

    Autostrady
  • Autostrada A10 (Berliner Ring) – zewnętrzna obwodnica autostradowa Berlina
  • Autostrada A100 (Stadtring) – wewnętrzna obwodnica autostradowa Berlina
  • Autostrada A102 – lokalna
  • Autostrada A103 – lokalna
  • Autostrada A104 – lokalna
  • Autostrada A105 – lokalna
  • Autostrada A111 – lokalna, łącznik obwodnicy A10
  • Autostrada A113 – lokalna, łącznik obwodnicy A10
  • Autostrada A114 – lokalna, łącznik obwodnicy A10
  • Autostrada A115 – lokalna, łącznik obwodnicy A10 (AVUS)
  • Autostrada A117 – lokalna
  • Transport kolejowy[]

     Osobny artykuł: Transport kolejowy w Berlinie.

    Kolej z Berlina do Poczdamu była drugą na terenie Niemiec i została uruchomiona w 1838, biegnąc z obecnego placu Poczdamskiego przez Steglitz, Zehlendorf i Novawes do Poczdamu.

    Alemanowie, Alamanowie – germański związek plemienny; od III wieku n.e. prowadzący najazdy na zachodnie prowincje cesarstwa rzymskiego.Fryderyk Wilhelm (ur. 16 lutego 1620 w Cölln (dzisiejszy Berlin), zm. 9 maja 1688 w Poczdamie) z dynastii Hohenzollernów nazwany Wielkim Elektorem.

    W XIX wieku w Berlinie powstało 9 dworców czołowych kolei dalekobieżnych. Z czasem poszczególne koleje połączono ze sobą – wpierw linią przetokową, zastąpioną później przez linię pierścieniową (zwaną Ring lub Psią Głową) i linią średnicową wschód-zachód na estakadzie. Od lat 60. XIX w. kursowały w Berlinie pociągi podmiejskie i regionalne, z biegiem czasu otrzymywały własne tory, zaś od 1924 zostały przekształcone w elektryczną kolej miejską S-Bahn. Dla kolei S-Bahn zbudowano w latach 1934–1939 tunel północ-południe.

    Województwo wielkopolskie – województwo utworzone w 1999 w środkowo-zachodniej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu środkowej Warty; dzieli się na 4 miasta na prawach powiatu, 31 powiatów i 226 gmin, które zamieszkuje 3 447 441 osób (31 marca 2011); siedzibą wojewody i władz samorządu województwa jest Poznań.Gazeta Robotnicza została powołana do życia w Berlinie 3 stycznia 1891 r. przez polskich socjalistów działających w socjaldemokracji niemieckiej (SPD). Ukazywała się z podtytułem "Organ partii socjalno-demokratycznej", zaś od 7 lutego 1891 r. jako "Organ socjalistów polskich". Jako redaktor sygnowany był Władysław Kurowski, a po jego śmierci od lipca 1892 r. Franciszek Morawski. Gazetę redagowali również Ignacy Daszyński i Stanisław Przybyszewski.

    W latach 50. w związku ze spadkiem dalekobieżnego ruchu kolejowego zamknięto wszystkie dworce czołowe Berlina. W maju 2006 otwarto nowy centralny dworzec, na skrzyżowaniu linii wschód-zachód i drugiego tunelu północ-południe, pod nazwą Berlin Hauptbahnhof, podczas budowy zwanego też karkołomną nazwą Berlin Hauptbahnhof-Lehrter Bahnhof na pamiątkę istniejącego tam wcześniej dworca Lehrter Bahnhof.

    Graffiti – nazwa zbiorcza dla różniących się tematem i przeznaczeniem elementów wizualnych, np. obrazów, podpisów lub rysunków, które są umieszczane w przestrzeni publicznej lub prywatnej za pomocą różnych technik. Zazwyczaj tworzone jest anonimowo i bez odpowiednich zezwoleń lub – rzadziej – za zgodą albo na zamówienie właściciela pomalowanego obiektu, jak np. graffiti „Łobez – plan miasta” wykonany przez miejscowych twórców.Narodowy socjalizm (niem. Nationalsozialismus), nazizm (skrót od Nationalsozialismus), czasem określany również jako hitleryzm (od nazwiska Adolfa Hitlera) – rasistowska, antykomunistyczna i antysemicka ideologia Niemieckiej Narodowosocjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Niemiecka skrajna odmiana faszyzmu, opierająca się na biologicznym rasizmie, w szczególności na antysemityzmie, czerpiąca z haseł zarówno nacjonalistycznych, jak i socjalnych, trudna do jednoznacznego uplasowania na klasycznej osi prawica-lewica. Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w totalitarnych Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945.

    Główne dworce dalekobieżne Berlina:

  • Berlin-Gesundbrunnen (otwarty 28 maja 2006)
  • Berlin Hauptbahnhof (dawniej Berlin Hauptbahnhof-Lehrter Bahnhof, Berlin Lehrter Stadtbahnhof, otwarty 28 maja 2006)
  • Berlin-Lichtenberg
  • Berlin Ostbahnhof (za czasów NRD przez pewien czas Berlin Hauptbahnhof)
  • Berlin Südkreuz (dawniej Berlin Papestraße, otwarty 28 maja 2006)
  • Berlin-Wannsee (niewielkie znaczenie transportowe)
  • Berlin-Spandau (połączenia w kierunku zachodnim)
  • Berlin Zoologischer Garten (od 28 maja 2006 tylko pociągi dalekobieżne prywatnego przewoźnika Connex)
  • Największe dworce regionalne:

    Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Viadua, Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543)) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).Taszkent (uzb.: Toshkent; uzb. cyr.: Тошкент; ros.: Ташкент, Taszkient) – stolica Uzbekistanu, w Azji Środkowej, położona nad rzeką Chirchiq na przedgórzu Tienszanu. Zamieszkuje ją 2,18 mln mieszkańców (2008), szacunki nieoficjalne (wliczając niezarejestrowaną ludność napływową) dają 2,6 – 3,2 mln. Jest głównym ośrodkiem przemysłowym i kulturalno-naukowym kraju, jednym z największych miast Azji Środkowej.
  • Berlin-Charlottenburg
  • Berlin Friedrichstraße
  • Berlin Alexanderplatz
  • Berlin Potsdamer Platz
  • W Berlinie kursuje najstarsze w Niemczech metro (1902), posiadające obecnie 10 linii, z czego 14% tras znajduje się na powierzchni.

    Transport lotniczy[]

    Samolot Air Berlin
     Osobny artykuł: Lotniska w Berlinie.

    Berlin obsługiwany jest przez dwa lotniska: Schönefeld i Tegel. Do 2008 na obszarze byłego Berlina Zachodniego działało lotnisko Tempelhof. Berlińskimi lotniskami zarządza spółka Berliner Flughäfen.

    Kultura[]

    Stara Galeria Narodowa (niem. Alte Nationalgalerie) na Wyspie Muzeów w formie świątyni rzymskiej została otwarta w 1876 i zawiera dzieła sztuki XIX wieku
    Berliner Philharmonie

    Berlin, w porównaniu z innymi stolicami europejskimi, posiada bardzo dużą liczbę zabytków. Prócz tego znaleźć tu można wiele muzeów i innych instytucji kultury. Interesujące są także miejskie ogrody.

    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.Księstwo Kopanickie – dawne księstwo słowiańskie, leżące na terytorium plemienia Sprewian (ob. wschodnia część landu Brandenburgii).

    Opery:

  • Deutsche Oper
  • Staatsoper Unter den Linden
  • Komische Oper
  • Neuköllner Oper
  • Orkiestry symfoniczne:

  • Berliner Philharmoniker (dyr. muz. sir Simon Rattle)
  • Deutsches Symphonie-Orchester Berlin (dyr. muz. Ingo Metzmacher)
  • Staatskapelle Berlin (dyr. muz. Daniel Barenboim)
  • Rundfunk-Sinfonieorchester Berlin (dyr. muz. Marek Janowski)
  • Konzerthausorchester Berlin (dyr. muz. Lothar Zagrosek)
  • Orchester Berliner Musikfreunde (amatorska)
  • Zespoły muzyki dawnej:

    Witold Tadeusz Ostrowski (ur. 15 czerwca 1875 w Berlinie, zm. 14 sierpnia 1942 w Krakowie) – polski działacz społeczny i organizator przemysłu.Dworzec Berlin Friedrichstraße – dworzec kolejowy położony na linii kolei wiaduktowej w Berlinie, przy jej skrzyżowaniu z Friedrichstraße. Pod głównym budynkiem dworca znajdują się podziemne perony metra oraz S-Bahn. Na dworcu zatrzymują się pociągi regionalne (osobowe RB i przyspieszone RE).
  • Akademie für Alte Musik Berlin
  • Berliner Barock-Compagney
  • Chóry:

  • Berliner Singakademie
  • RIAS Kammerchor
  • Philharmonischer Chor Berlin
  • Rundfunkchor Berlin
  • Schöneberger Sängerknaben
  • Studio-Chor Berlin
  • Teatry:

  • Schaubühne
  • Volksbühne
  • Deutsches Theater
  • Berliner Ensemble
  • Theater des Westens
  • Theater am Potsdamer Platz
  • Friedrichstadt-Palast
  • W Berlinie od 1989 do 2010 odbywała się (z przerwami w latach 2004–2005) największa na świecie impreza technoLove Parade. W największej z nich brało udział ponad milion osób. Od 2004 naturalnej wielkości, kolorowe berlińskie Buddy Bears podróżują po świecie – jako symbol tolerancyjnych i otwartych Niemiec. W roku 2002 okrąg składający się z 140 United Buddy Bears, reprezentujących 140 krajów i nazywanych także po angielsku „Art of Tolerance”, można zobaczyć po raz pierwszy na Placu Paryskim, obok Bramy Brandenburskiej.

    Europejski Instytut Technologiczny (EIT) – inicjatywa Unii Europejskiej zmierzająca do stworzenia europejskiej organizacji naukowej na wzór MIT i jako przeciwwaga dla niej. Parlament Europejski na swoim posiedzeniu 26 września 2007 podjął decyzję o utworzeniu EIT, a 18 czerwca 2008 roku zadecydowano, iż siedzibą Rady Zarządzającej EIT będzie Budapeszt.Tiergartentunnel - zespół tuneli kolejowych i drogowych przebiegających w kierunku północ-południe pod parkiem Tiergarten w berlińskiej dzielnicy o tej samej nazwie. Tunel zbudowano w latach 1995-2006.

    Zabytki[]

    Bundestag (Reichstag)
  • Brama Brandenburska
  • Reichstag
  • Mur Berliński
  • Siegessäule – kolumna zwycięstwa
  • Ewangelicki Kościół Pamięci cesarza Wilhelma I
  • Wyspa Muzeów: Muzeum Pergamońskie (Zbiory Sztuki Starożytnej, Muzeum Azji Przedniej, Muzeum Sztuki Islamskiej), Stare Muzeum (Muzeum Egipskie i Antikensammlung), Muzeum im. Bodego, Nowe Muzeum, Stara Galeria Narodowa
  • Muzeum Żydowskie
  • Ratusz
  • Pałac Charlottenburg
  • Nowa Synagoga
  • Zamek Bellevue
  • W parku Volkspark Friedrichshain w Berlinie w rejonie Virchowstraße i Werneuchener Straße znajduje się cmentarz polskich żołnierzy poległych w 1945 podczas operacji berlińskiej. W północnej części parku w 1972 wzniesiono pomnik (Denkmal des polnischen Soldaten) projektu zespołu polsko-niemieckiego (Zofia Wolska, Tadeusz Ladziana, Arnd Wittig i Günther Merkel), na którym umieszczono napis „Für eure und unsere Freiheit” (Za waszą i naszą wolność).

    Leopold Godowski (ur. 13 lutego 1870 w Żoślach, zm. 21 listopada 1938 w Nowym Jorku) – polski pianista, kompozytor i pedagog.Staatsoper Unter den Linden (także Deutsche Staatsoper wzgl. Staatsoper Berlin) – najstarszy teatr operowy w Berlinie położony przy Unter den Linden – głównej historycznej ulicy miasta.
     Zapoznaj się również z: Atrakcje turystyczne BerlinaMuzea w Berlinie.

    Nauka i oświata[]

    Uniwersytet Humboldta

    W Berlinie jest 17 szkół wyższych, które mają około 150 000 studentów:

  • Freie Universität Berlin około 40 840 studentów,
  • Beuth Hochschule für Technik – University of Applied Sciences około 9500 studentów,
  • Humboldt-Universität zu Berlin około 36 423 studentów,
  • Technische Universität Berlin około 29 783 studentów,
  • Universität der Künste Berlin.
  • Rada Europejskiego Instytutu Technologii i Innowacji (EIT) 16 grudnia 2009 wyznaczyła centra pierwszych trzech Węzłów Wiedzy i Innowacji. Uczelnie z Berlina będą brać udział w pracach Węzła Informatycznego i Klimatycznego.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Bernard Szczęsny (ur. 27 października 1919 w Berlinie, zm. 19 grudnia 1999) - członek Tajnej Organizacji Wojskowej "Gryf Pomorski", więzień KL Stutthof, działacz kaszubski, w 1947 r. członek Komitetu Rozwoju Gospodarczego Ziemi Kaszubskiej, burmistrz Wejherowa, Honorowy Obywatel Miasta Wejherowa.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6] [7]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wincenty Witos (ur. 21 stycznia 1874 w Wierzchosławicach koło Tarnowa, zm. 31 października 1945 w Krakowie) – polski polityk, działacz ruchu ludowego, trzykrotny premier Rzeczypospolitej Polskiej.
    Stanisław Sierakowski (ur. w 9 marca 1881 w Poznaniu, zm. 26 października 1939 w Rypinie) – polski działacz narodowy w Republice Weimarskiej i III Rzeszy, pierwszy prezes ZPwN i Związku Mniejszości Narodowych w Niemczech, poseł do Sejmu Pruskiego.
    Henryk Klejne (ur. 12 sierpnia 1919 w Berlinie, zm. 16 stycznia 1976 w Warszawie) – polski kompozytor, dyrygent i pianista.
    Saksonia, Wolny Kraj Saksonia (łac. Saxonia; niem. Freistaat Sachsen; górnołuż. Swobodny stat Sakska; dolnołuż. Zwězkowy kraj Sakska) – kraj związkowy w Niemczech graniczący z Polską, Czechami i z następującymi krajami związkowymi: Bawaria, Turyngia, Saksonia-Anhalt i Brandenburgia. Stolicą jest Drezno. Obecnie niewielki skrawek historycznej Saksonii znajduje się w Polsce, w województwie dolnośląskim (okolice Bogatyni). Republika Saksonii jest spółką prawa publicznego. Reprezentuje ją premier Stanislaw Tillich.
    Stambuł (tur. İstanbul) – największe i najludniejsze miasto Turcji i jej centrum kulturalne, handlowe oraz finansowe. Rozciąga się od północnego wybrzeża morza Marmara po obu stronach Bosforu, cieśniny morskiej między Morzem Śródziemnym a Morzem Czarnym. Położenie zarówno w europejskiej Tracji, jak i azjatyckiej Anatolii sprawia, że Stambuł jest jedną z dwóch (obok rosyjskiego miasta Magnitogorsk) metropolii świata znajdujących się na dwóch kontynentach.
    Francuzi – naród romański zamieszkujący głównie Francję (ok. 64 mln), Wielką Brytanię (ok. 100 tys.), Katalonię (ok. 4 tys.) oraz nieliczni w Belgii, Andorze, Luksemburgu, Monako i Szwajcarii. Poza tym Francuzi żyją głównie w swoich byłych koloniach w Afryce oraz w własnych terytoriach zamorskich w Oceanii i na innych kontynentach. Około 10 milionów osób francuskiego pochodzenia mieszka w Stanach Zjednoczonych, a 5 milionów w Kanadzie. Ich ojczystym językiem jest francuski. Większość Francuzów to katolicy (chrystianizacja w II – IV wieku). Dzisiaj wielu potomków byłych imigrantów uważa się za część narodu francuskiego, są to przeważnie osoby pochodzenia afrykańskiego i arabskiego. Pozostają oni obywatelami państwa francuskiego.
    Wolny Uniwersytet Berlina (niem. Freie Universität Berlin, FU Berlin) – jeden z czterech największych uniwersytetów Berlina, mający swoją siedzibę w Dahlem (południowo-zachodnia część miasta).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.084 sek.