• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Benny Goodman

    Przeczytaj także...
    Elvis Aaron Presley (ur. 8 stycznia 1935 r. w Tupelo, zm. 16 sierpnia 1977 r. w Memphis) – amerykański piosenkarz i aktor.Gene Krupa (ur. 15 stycznia 1909 w Chicago, zm. 16 października 1973 w Nowym Jorku) – amerykański perkusista jazzowy polskiego pochodzenia, lider big bandu, kompozytor, wczesny reprezentant stylu swing.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Benjamin David "Benny" Goodman (ur. 30 maja 1909 w Chicago, zm. 13 czerwca 1986 w Nowym Jorku) – amerykański muzyk jazzowy, klarnecista, zwany "Królem Swingu".

    Życiorys[]

    Urodził się w Chicago w rodzinie ubogich żydowskich emigrantów z Imperium Rosyjskiego; syn Davida Goodmana, krawca z Warszawy, i Dory Grisinskiej pochodzącej z Kowna. Nauczył się grać na klarnecie uczęszczając na zajęcia dobroczynnego klubu muzycznego dla chłopców. Już jako młodzieniec stał się wirtuozem i grał zawodowo w różnych zespołach. Na jego styl gry duży wpływ wywarli klarneciści uprawiający jazz nowoorleański, tacy jak Johnny Dodds, Leon Roppolo czy Jimmy Noone.

    Charlie Christian (ur. 29 lipca 1916, zm. 1942) – twórca i główny architekt współczesnego gitarowego jazzu, pierwszy solista grający na gitarze elektrycznej. Dzięki Christianowi gitara elektryczna zaistniała jako ważny instrument solowy na równi z saksofonem, trąbką czy klarnetem, oferujący zbliżony poziom ekspresji i natężenia dźwięku. Swoją grą wpłynął na licznych muzyków, aż po czasy Jimiego Hendriksa i Erica Claptona. W 1990 został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Jako 16-latek Goodman dołączył do jednego z lepszych chicagowskich zespołów jazzowych, The Ben Pollack Orchestra. W 1926 dokonał z nim swych pierwszych nagrań. Dwa lata później zaczął już nagrywać pod własnym nazwiskiem.

    Pod koniec lat 20. wyjechał do Nowego Jorku i do początku lat 30. pracował jako muzyk sesyjny, zdobywając znakomitą renomę. Grał ze znanymi amerykańskimi zespołami Reda Nicholsa, Ishama Jonesa i Teda Lewisa, a w 1932 stworzył własny band. W 1934 zgłosił się na przesłuchania do programu radiowego Let's Dance. Co tydzień potrzebował do niego nowych utworów, w związku z czym jego przyjaciel, John Hammond, podsunął mu pomysł odkupienia nut od Fletchera Hendersona – lidera najpopularniejszego nowojorskiego afroamerykańskiego bandu jazzowego lat 20. i 30.

    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Theodore Shaw „Teddy” Wilson (ur. 24 listopada 1912 w Austin, zm. 31 lipca 1986 w New Britain) – amerykański pianista jazzowy, przedstawiciel stylu swing, którego wirtuozowską grę cechowały elegancja i komunikatywność. Był także popularyzatorem i nauczycielem jazzu. W 1986 został uhonorowany NEA Jazz Masters Award.

    Połączenie dobrych utworów Hendersona z obyciem muzycznym zespołu i solidnym warsztatem samego Goodmana uczyniły z niego wschodzącą gwiazdę w połowie lat 30. Jednak dopiero występ w sali balowej Palomar w Los Angeles 21 sierpnia 1935 przyniósł mu narodową sławę. Nagrania radiowe w Nowym Jorku nadawane były zbyt późno, by przyciągnąć szeroką publiczność na Wschodnim Wybrzeżu, lecz tamtej nocy w Kalifornii po raz pierwszy witał Goodmana rozentuzjazmowany tłum. Wydarzenie zostało nagłośnione na cały kraj i uczyniło zespół Goodmana sławnym w przeciągu jednej nocy. Niektórzy krytycy podają tę datę jako początek Ery swingu.

    Wibrafon - perkusyjny instrument muzyczny, podobny do dzwonków, ksylofonu czy marimby. Zbudowany jest z metalowych płytek (czym odróżnia się od ksylofonu, w którym płytki są drewniane) połączonych z zestawem rur, pełniących rolę rezonatorów i tworzących wibrujące dźwięki przy uderzaniu płytek pałeczkami. Pałeczki mają drewniane lub ratanowe trzonki, a główki owinięte są zwykle włóczką, czasem filcem lub gumą.John M. „Johnny” Dodds (ur. 12 kwietnia 1892 w Waveland w stanie Missisipi, zm. 8 sierpnia 1940 w Chicago) – amerykański muzyk jazzowy, jeden z klarnecistów epoki jazzu tradycyjnego.

    Mówi się, że Benny Goodman osiągnął podobny sukces w dziedzinie jazzu i swingu jak Elvis Presleyrock and rolla. Obaj spopularyzowali czarną muzykę wśród młodej białej publiczności. Prawdą jest, że wiele aranżacji Goodmana było granych wcześniej przez lata przez orkiestrę Fletchera Hendersona. Mimo że Goodman publicznie okazywał swą wdzięczność Hendersonowi, wielu młodych fanów swingu nigdy nie słyszało jego orkiestry. Trzeba przyznać, że sam Goodman nie był jedynie odtwórcą. Był klarnecistą o umiejętnościach wirtuozerskich, dużej kreatywności i jednym z najbardziej nowatorskich muzyków jazzowych czasów poprzedzających erę bebopu.

    Klarnet (klarynet, wł. clarinetto) – instrument dęty drewniany z grupy aerofonów stroikowych z pojedynczym stroikiem. Do tej samej rodziny należą także saksofony.Swing (z ang. kołysać się) - kierunek muzyki jazzowej popularny na przełomie lat 30. i 40. XX wieku. Swing to muzyka synkopowana, w której dużą rolę gra sekcja rytmiczna współpracująca z instrumentami dętymi.

    Goodman przyczynił się także do znaczącego kroku w integracji rasowej w Ameryce. We wczesnych latach 30. biali i czarni muzycy nie mogli wspólnie występować w większości klubów i na koncertach. W stanach południowych segregacja rasowa była wymuszona dyskryminującym kodeksem prawnym. Benny Goodman zerwał z tą tradycją, zatrudniając do swego trio – obok perkusisty Gene'a Krupy, Amerykanina polskiego pochodzenia – czarnoskórego Teddy'ego Wilsona. W 1936 do zespołu doszedł wibrafonista Lionel Hampton, a w 1940 pionier gitary elektrycznej, Charlie Christian (wraz z członkami zespołów, z którymi grywał wcześniej), który zmarł na gruźlicę dwa lata później. Sława Goodmana była tak wielka, że nie miał on finansowej potrzeby koncertowania w południowych stanach, w których lwia część jego zespołu zostałaby natychmiast aresztowana z powodu rasistowskiego prawa.

    Los Angeles – najludniejsze miasto amerykańskiego stanu Kalifornia, a zarazem drugie pod względem liczby mieszkańców miasto w Stanach Zjednoczonych (za Nowym Jorkiem), za sprawą populacji liczącej 3 792 621 mieszkańców (2010). Los Angeles zajmuje powierzchnię 1302 km² i położone jest w regionie Kalifornii Południowej. Miasto stanowi centrum aglomeracji Los Angeles-Long Beach-Santa Ana, którą w 2010 roku zamieszkiwało 12 828 837 osób, czyniąc z tego regionu 2. pod względem populacji obszar metropolitalny Stanów Zjednoczonych i jednocześnie jedną z najludniejszych metropolii świata. Los Angeles jest siedzibą hrabstwa Los Angeles, czyli najbardziej zaludnionego i jednego z najbardziej zróżnicowanych etnicznie hrabstw w Stanach Zjednoczonych. Z kolei obszar samego Los Angeles uznany został za najbardziej zróżnicowane etnicznie amerykańskie miasto. Mieszkańcy Los Angeles często określani są mianem „Angelenos”.Carnegie Hall – nowojorska sala koncertowa, jedna z najbardziej prestiżowych na świecie. Mieści się w Nowym Jorku przy 57 ulicy i 7 alei. Dokładny adres to Carnegie Hall 881 Seventh Avenue, NY 10019-3210

    Goodman poznał Alice Hammond Duckworth, siostrę swego przyjaciela Johna Hammonda. Po około trzymiesięcznym spotykaniu się, para wzięła ślub 14 marca 1942. Mieli dwie córki – Benjie i Rachel.

    Zależnie od tego, z kim się rozmawia, Goodman był określany jako "wymagający przełożony" lub "arogancki służbista". Wielu muzyków wspominało o "promieniowaniu", charakterystycznym spojrzeniu Goodmana, którym obrzucał muzyka nie spełniającego jego wymagań podczas gry. Opowiadali także o nieznośnym skąpstwie artysty, który liczył się z każdym centem, jak za czasów młodości, gdy doświadczał biedy, mimo że dawno osiągnął sławę i bogactwo.

    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Jazz – gatunek muzyczny, który powstał w początkach XX wieku (zapoczątkowany około 1900 roku), na południu Stanów Zjednoczonych w dzielnicy prostytutek Storyville w Nowym Orleanie; tradycyjnie początki jazzu łączą się z Congo Square jako połączenie muzyki zachodnioafrykańskiej i europejsko-amerykańskiej (bluesa, ragtime’u i muzyki europejskiej). Stanowi on połączenie muzyki ludowej, artystycznej i rozrywkowej.

    Aż do końca lat 30. miał miejsce ciągły wzrost popularności Goodmana, wraz z jego trio, później kwartetem i sekstetem. 16 stycznia 1938 jego zespół dał słynny koncert w Carnegie Hall. Do połowy lat 40. nastąpił kryzys popularności big bandów. Niektóre przyczyny to służba wojskowa części utalentowanych muzyków, podejmowanie przez nich lepiej płatnej pracy w fabrykach, racjonowanie paliwa i opon podczas II wojny światowej, ograniczenie zysków agentów do 15%, co uczyniło bardziej opłacalną promocję małych grup, wreszcie – pojawienie się wschodzących gwiazd wokalnych, takich jak Frank Sinatra.

    Gitara elektryczna – gitara, w której drgania stalowej struny umieszczonej w polu magnetycznym są przekształcane w zmiany napięcia elektrycznego za pomocą przetwornika elektromagnetycznego.Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i jest powszechnie uważany za kulturalną stolicę świata.

    Goodman nadal nagrywał płyty i grał z małymi zespołami. Co jakiś czas składał nową grupę i występował na jazzowych festiwalach lub jechał w międzynarodową trasę. Grał aż do swej śmierci w Nowym Jorku w 1986. Pochowany jest na cmentarzu Long Ridge w Stamford w stanie Connecticut.

    Lionel Hampton (ur. 20 kwietnia 1908 w Louisville, zm. 31 sierpnia 2002 w Nowym Jorku) – amerykański wibrafonista jazzowy, jeden z pierwszych muzyków grających jazz na tym instrumencie, perkusista i wokalista. Odznaczony National Medal of Arts, laureat NEA Jazz Masters Award 1988.Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.

    Przypisy

    1. Benny Goodman na stronie allmusic.com (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-25].
    2. The Swing Era: Henry Martin, Keith Waters: Essential Jazz: The First 100 Years. Cengage Learning, 2008, s. 102. ISBN 9780495505259.
    3. Dirk Sutro: Jazz for Dummies. For Dummies, 2006, s. 105. ISBN 9780471768449.

    Linki zewnętrzne[]

  • John S. Wilson: Benny Goodman, King of Swing, Dies at 77, Is Dead (ang.). nytimes.com, 1986-06-14. [dostęp 2014-06-18].
  • Żydzi (dosł. "chwalcy /Jahwe/" lub "czciciele /Jahwe/" z hebr. Jehudim, יהודים, jid. Jidn, ייִדן, ladino ג׳ודיוס Djudios) – naród semicki zamieszkujący w starożytności Palestynę (określany wtedy jako Hebrajczycy albo Izraelici), posługujący się wtedy językiem hebrajskim, a w średniowieczu i czasach nowożytnych mieszkający w diasporze na całym świecie i posługujący się wieloma różnymi językami. Żydzi nie stanowią jednolitej grupy religijnej i etnicznej. Dla żydów ortodoksyjnych Żydem jest tylko osoba, która ma ortodoksyjną matkę lub przeszła konwersję na judaizm. Za Żydów uważa się jednak wiele osób, które nie są żydami ortodoksyjnymi. Kto jest Żydem (hebr.? מיהו יהודי) jest pytaniem, na które nie da się jednoznacznie odpowiedzieć, gdyż może to być identyfikacja kulturowa, etniczna lub religijna. Wiele osób, które uważają się z jakichś powodów za Żydów, nie są uznawane przez inne grupy lub instytucje. Dotyczy to na przykład żydów reformowanych, którzy nawet pomimo etnicznego pochodzenia żydowskiego czasem nie są uznawani przez żydów ortodoksyjnych. Według prawa izraelskiego Żydem jest osoba, która ma ortodoksyjną żydowską matkę, chociaż prawo do obywatelstwa bez oficjalnego uznania takiej osoby za Żyda ma każda osoba, która ma przynajmniej jednego dziadka, który był ortodoksyjnym Żydem. Stąd wielu Żydów mieszkających w Izraelu czy USA nie ma według prawa tego kraju oficjalnego statusu Żyda.Francis Albert Sinatra (ur. 12 grudnia 1915 w Hoboken, zm. 14 maja 1998 w Los Angeles) – amerykański piosenkarz i aktor filmowy pochodzenia włoskiego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    LIBRIS (Library Information System, pol. System Informacyjny Bibliotek) szwedzki katalog rozproszony utrzymywany przez Narodową Bibliotekę Szwecji w Sztokholmie. Umożliwia wyszukiwanie 6,5 milionów tytułów.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Sekstet (łac. sex - sześć, ang. sextet, franc. sextuor, sextette, niem. Sextett, wł. sestetto) – utwór na 6 głosów lub instrumentów solowych, także zespół muzyczny złożony z sześciu wykonawców.
    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.
    Bebop – styl jazzowy z początków lat 40. XX wieku. Powstał na wschodnim wybrzeżu USA. Główni twórcy: Charlie Parker (pseud. Bird), Dizzy Gillespie, Thelonious Monk. W porównaniu z wcześniejszymi stylami muzyki jazzowej, np. swingiem, charakteryzował się dużą swobodą interpretacyjną, improwizacją, bogatą rytmiką, skokowo rozwijaną melodią i przyspieszeniem frazy. Dał początek jazzowi nowoczesnemu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.