• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Benin



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Savé – miasto w Beninie, w departamencie Collines. Położone jest około 160 km na północ od stolicy kraju, Porto-Novo. W spisie ludności z 11 maja 2013 roku liczyło 31 444 mieszkańców.Akacja (Acacia Mill.) – rodzaj drzew i krzewów należący do rodziny bobowatych i podrodziny mimozowych. Liczbę gatunków ocenia się na ok. 1300. Występują w strefie tropikalnej i subtropikalnej całego świata, głównie w międzyzwrotnikowej Afryce, szczególnie Etiopii, Somalii, Kongo i RPA oraz Australii i Tasmanii (tu największe bogactwo – ok. 950 gatunków). W Azji najliczniejsze w Indiach i na Półwyspie Indochińskim. Na półkuli zachodniej północna granica zasięgu przebiega przez Teksas i Nowy Meksyk. Według innej klasyfikacji mimozowate stanowią osobną rodzinę, a rodzaj obejmuje około 600 (wówczas w Australii i na Tasmanii 300 gatunków). Akacje stanowią często składnik flory stepów i sawann.

    Benin (do 1975 pod nazwą Dahomej) – państwo w Afryce nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Burkina Faso, Nigrem, Nigerią i Togo, członek Unii Afrykańskiej.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 2 Podział administracyjny
  • 3 Geografia
  • 4 Miasta
  • 5 Gospodarka
  • 6 Transport
  • 6.1 Infrastruktura kolejowa
  • 6.2 Infrastruktura drogowa
  • 7 Kultura
  • 7.1 Święta państwowe
  • 8 Struktura etniczna
  • 9 Religijność
  • 10 Uwagi
  • 11 Przypisy
  • 12 Linki zewnętrzne
  • Historia[]

    Na tereny współczesnego Beninu od XIII napływały ludu z plemienia Adżów. Plemię zamieszkiwało we wczesnym średniowieczu pogranicze dzisiejszego Beninu i Togo. Zgodnie z tradycją Adżowie przybyli do południowego Beninu w XII-XIII w. i – wymieszawszy się z lokalną ludnością – stworzyli nowy lud Fonów, zwanych też Dahomejami. W XV wieku w Beninie pojawili się Portugalczycy, a od XVII wieku Niemcy, Anglicy i Francuzi którzy wybudowali na wybrzeżu swoje forty i faktorie. Plemiona Adżów utrzymywały kontakty handlowe z Europejczykami, a także pomimo początkowego sprzeciwu, rozpoczęły sprzedaż im niewolników. W XVII wieku utworzono Królestwo Dahomeju powstało na bazie kilku grup etnicznych zamieszkujących tereny wokół miasta Abomey. Gangnihessou, założył stolicę w Abomey, jak również miasta Allada i Porto-Novo, stając się pierwszym królem niewielkiego państwa. Władca Agadża rządzący w latach 1724–1734, podporządkował swojemu państwu Alladę i Ouidah, a także inne państewka Adżów co umożliwiło mu zyskanie dostępu do wybrzeża. Agadża zmonopolizował handel z kupcami europejskimi, a w przeciągu XVIII wieku prowadził liczne wojny z sąsiadami, dzięki którym zdobywał siłę niewolniczą. Dahomej stał się centrum Wybrzeża Niewolniczego. Jak nakazywała wielowiekowa tradycja, dahomejscy chłopcy byli często oddawani na naukę starym, doświadczonym wojownikom, od których uczyli się władania bronią i poznawali zwyczaje wojenne aż do momentu, kiedy byli na tyle dojrzali, by sami mogli zostać wojownikami. Dahomej był znany z posiadania elitarnego oddziału kobiet-wojowniczek zwanych Ahosi (pol. nasze matki), a przez Europejczyków nazywanych dahomejskimi Amazonkami. Przykładanie wielkiej wagi do wyszkolenia wojskowego spowodowało, że XIX-wieczni podróżnicy, jak Richard Francis Burton, okrzyknęli Dahomej czarną Spartą. Obyczaj, nakazujący ścinanie części jeńców branych w licznych wojnach, przyczyniał się do ograniczania niewolników sprzedawanych handlarzom, wskutek czego liczba zmniejszyła się z około 20 tys. rocznie na początku XVII w. do 12 tys. dwieście lat później. Inną przyczyną zmniejszenia się obrotów w handlu niewolniczym był zakaz eksportu żywego towaru przez Atlantyk wprowadzony przez Wielką Brytanię i inne kraje europejskie. Handel ustał całkowicie w 1885, kiedy to ostatni portugalski statek z niewolnikami opuścił wybrzeże dzisiejszego Beninu. Po zakazie niewolnictwa gospodarka kraju uległa zmianom, a niewolników zatrudniono na plantacjach dahomejskich władców produkujących olej palmowy przeznaczany na eksport.

    Ouidah (Whydah) – miasto, port na terytorium Beninu, nad Zatoką Gwinejską, 40 km od Cotonou. 91 688 mieszkańców.Anglicy (ang. English people) – naród germański zamieszkujący głównie Wielką Brytanię, zwłaszcza Anglię (ok. 45 mln), posługujący się językiem angielskim z grupy języków germańskich. Poza Zjednoczonym Królestwem mieszkają głównie w Republice Południowej Afryki, Związku Australijskim, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Anglicy wyznają głównie anglikanizm. Ich kultura zaczęła się kształtować w średniowieczu pod wpływami celtyckimi, romańskimi (gł. francuskimi) oraz skandynawskimi (głównie normańskimi i nordyckimi). Od czasów nowożytnych zaczęła wpływać na kulturę reszty świata. Za pierwszego Anglika uważa się człowieka z Boxgrove, którego szczątki znaleziono w hrabstwie West Sussex.

    W 1851 roku Dahomej podpisał traktat handlowy z Francuzami. W 1857 Francja utworzyła swoją placówkę w Grand Popo. W 1890 Francuzi podpisali traktat w Ouidah z ostatnim władcą Dahomeju, Behanzinem. W wyniku traktatu, Porto Novo i Kotonou stały się francuskim protektoratem. Próby Behanzina zmierzające do ograniczenia wpływów Francji doprowadziło w 1892 do II wojny Francuzów z Dahomejem. Ekspedycja francuska pokonała armię Dahomeju, a w 1894 roku kraj wraz z podległymi mu państwami (Alladą, Porto Novo i mniejszymi władztwami) stał się kolonią francuską. W 1904 roku Dahomej Francuski wszedł w skład Francuskiej Afryki Zachodniej. W okresie kolonialnym wykształcił się system edukacji który wykształcił dość liczną dahomejską elitę. W 1915 i 1923 roku wybuchły dwa zbrojne powstania antykolonialne. Po zakończeniu II wojny światowej powstały ruchy narodowowyzwoleńczy, na skutek działalności których, w 1957 roku Francja zmuszona została zezwolić na udział w rządzie przedstawicieli Afryki. Rok później rząd Francji nadał Dahomejowi status republiki autonomicznej (w ramach Wspólnoty Francuskiej), a w 1960 roku uznał jego pełną niepodległość.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Francuzi – naród romański zamieszkujący głównie Francję (ok. 64 mln), Wielką Brytanię (ok. 100 tys.), Katalonię (ok. 4 tys.) oraz nieliczni w Belgii, Andorze, Luksemburgu, Monako i Szwajcarii. Poza tym Francuzi żyją głównie w swoich byłych koloniach w Afryce oraz w własnych terytoriach zamorskich w Oceanii i na innych kontynentach. Około 10 milionów osób francuskiego pochodzenia mieszka w Stanach Zjednoczonych, a 5 milionów w Kanadzie. Ich ojczystym językiem jest francuski. Większość Francuzów to katolicy (chrystianizacja w II – IV wieku). Dzisiaj wielu potomków byłych imigrantów uważa się za część narodu francuskiego, są to przeważnie osoby pochodzenia afrykańskiego i arabskiego. Pozostają oni obywatelami państwa francuskiego.
     Osobny artykuł: Ludowa Republika Beninu.

    Człowiekiem, który poprowadził nową republikę ku niepodległości, był Hubert Maga, po nadaniu państwu niepodległości został on prezydentem. Przez następne 12 lat krajem wstrząsały niepokoje etniczne. Doszło do kilku zamachów stanu i zmian reżimów, przy czym dominującymi politykami byli: Sourou Apithy, Hubert Maga i Justin Ahomadegbé, każdy reprezentujący inną część kraju i inne grupy etniczne. Po zamieszkach, które zakłóciły wybory w 1970, ci trzej politycy postanowili stworzyć prezydencki triumwirat i rządzić krajem kolektywnie. W 1972 doszło do wojskowego zamachu stanu pod przywództwem Mathieu Kérékou. Puczyści powołali rząd kontrolowany przez Wojskową Radę Rewolucyjną (CNR). Przez pierwsze dwa lata ideowym kierunkiem wojskowego rządu był nacjonalizm, w 1974 roku zaprowadzono formalnie ustrój socjalistyczny. W 1974 roku wojskowy rząd zradykalizował swoje stanowisko i dokonał nacjonalizacji najważniejszych przedsiębiorstw oraz banków. W 1975 przemianowano kraj na Ludową Republikę Beninu, jednocześnie utworzono Partię Ludowej Rewolucji jako jedyną legalnie funkcjonującą. W 1979 CNR została rozwiązana i rozpisano wybory. Pod koniec lat 80. Kérékou – wobec zapaści gospodarczej kraju spowodowanej kilkuletnią suszą – zdecydował się zrezygnować z dotychczasowego kursu i skierować Benin na drogę demokracji parlamentarnej i gospodarki rynkowej. W 1990 roku z nazwy kraju usunięto określenie Ludowa a rok wcześniej przyjęto system wielopartyjny. W wyborach w 1991 Kérékou przegrał z Nicéphore Soglo z koalicji Związek na rzecz Zwycięstwa Odnowy Demokracji. Tym samym Kérékou stał się pierwszym afrykańskim prezydentem, który dobrowolnie ustąpił ze stanowiska. Kérékou wrócił do władzy wygrawszy wybory w 1996. W 2001, z niewielką przewagą nad przeciwnikiem, Kérékou wygrał wybory prezydenckie. Ani Kérékou ani Soglo nie startowali w wyborach w 2006, ponieważ obu zabraniała tego konstytucja ze względu na wiek lub dopuszczalną liczbę kadencji. Prezydent Kérékou jest powszechnie chwalony za to, że – inaczej niż większość afrykańskich przywódców – nie usiłował zmienić konstytucji, by pozostać dłużej na urzędzie. Wybory 2006 zostały uznane za wolne i demokratyczne. W ich rezultacie prezydentem został liberalny ekonomista Yayi Boni. Sukces demokratycznych, wielopartyjnych wyborów w Beninie sprawił, że kraj ten uznano za model demokracji w Afryce.

    Sparta (gr. Σπάρτη Spártē, Λακεδαίμων Lakedaímōn, Lacedemon) – starożytne miasto oraz terytorium polis w południowej Grecji, na półwyspie Peloponez, główny ośrodek miejski Lakonii.Kakao (nah. cacahuatl – ziarno kakaowe) – nasiona z owoców kakaowca, z których proszek stosowany jest jako składnik wielu wyrobów cukierniczych: tabliczek czekolady, napojów, polew, wiórków czekoladowych, mas czekoladowych, cukierków.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Togo, Republika Togijska – państwo w zachodniej Afryce nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Ghaną, Beninem i Burkina Faso.
    Kandi − miasto w północnym Beninie, ośrodek administracyjny departamentu Alibori. W 2002 miasto liczyło 95,206 mieszkańców.
    Słoń afrykański leśny (Loxodonta cyclotis) – gatunek ssaka z rodziny słoniowatych, mniejszy z dwóch gatunków słoni występujących w Afryce. Wcześniej uznawany za podgatunek słonia afrykańskiego (Loxodonta africana), od którego różni się m.in. wielkością (samce rzadko mierzą powyżej 2,5 m w kłębie). Inne widoczne różnice pomiędzy oboma gatunkami to zaokrąglone uszy oraz mniejsze, prostsze i skierowane lekko ku dołowi ciosy u słonia leśnego. Gatunek ten ma po 5 palców u przednich i po 4 u tylnych nóg, podczas gdy słonie afrykańskie mają odpowiednio po 4 i 3.
    Wybrzeże Niewolnicze (ang. Slave Coast, fr. Côte des Esclaves) – wybrzeża Zatoki Beninu (część Zatoki Gwinejskiej na Oceanie Atlantyckim) w Afryce Zachodniej. Stanowiło ono główny teren wywozu niewolników w okresie od XVI do XIX wieku. Obecnie jest to wybrzeże zachodniej Nigerii, Beninu (dawniej Dahomej) i Togo. Znajdują się tu duże porty morskie: Lagos, Kotonu.
    Central Intelligence Agency, CIA (pol. Centralna Agencja Wywiadowcza) – rządowa agencja służby wywiadowczej USA, zajmująca się pozyskiwaniem i analizą informacji o zagranicznych rządach, korporacjach i osobach indywidualnych oraz opracowywaniem, na podstawie tych informacji, raportów dla instytucji rządowych USA. Agencja organizowała także operacje, których celem była interwencja w wewnętrzne sprawy wybranych państw, od propagandy po wspieranie oddziałów paramilitarnych. Jednym z wielu przykładów takich interwencji jest udział w organizacji zamachu stanu w Iranie w 1951 (Operacja AJAX).
    Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.
    Wspólnota Francuska (fr. Communauté française) – pozostałość po francuskim imperium kolonialnym. Powstała na mocy przepisów Konstytucji V Republiki z 1958 roku i zastąpiła działającą wcześniej Unię Francuską.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.113 sek.