• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Benedykt XIII - antypapież

    Przeczytaj także...
    Ekskomunika (z łac. excommunicatio – poza wspólnotą, wyłączenie ze wspólnoty, pot. klątwa, wyklęcie i anatema) – w chrześcijaństwie najwyższa kara kościelna polegająca na wykluczeniu z życia Kościoła.Prawo kanoniczne – w Kościołach chrześcijańskich różnych tradycji system norm prawnych określających funkcjonowanie poszczególnych Kościołów, prawa i obowiązki poszczególnych członków (duchownych i świeckich), sposób zarządzania Kościołem, jego strukturę, przestępstwa i kary za nie oraz elementarne przepisy liturgiczne.
    Klemens VIII, właśc. Gil Sanchez Muñoz y Carbón (ur. ok. 1380 w Teruel, zm. 28 grudnia 1446 prawdopodobnie na Majorce) – antypapież obediencji awiniońskiej, w okresie od 10 czerwca 1423 do 26 lipca 1429.

    Benedykt XIII, właśc. Pedro de Luna (ur. w 1342 w Illueca, zm. 29 listopada 1422 w Peníscola) – antypapież obediencji awiniońskiej w okresie od 28 września 1394 do 26 lipca 1417.

    Życiorys[]

    Pedro de Luna urodził się pod koniec 1342 roku w Illueca w Aragonii. Wywodził się z jednego z najbardziej znaczących rodów aragońskich, spokrewnionego także z dynastią królewską. W 1352, w wieku zaledwie 10 lat, został subdiakonem. W 1361 roku 19-letni wówczas Pedro de Luna otrzymał papieską dyspensą upoważniającą go do otrzymania beneficjów kościelnych w Hiszpanii pomimo nie osiągnięcia jeszcze wieku kanonicznego. W następnych latach studiował i wykładał prawo kanoniczne na uniwersytecie w Montpellier.

    Zygmunt Luksemburski (Luksemburczyk), (ur. 14 lub 15 lutego 1368 w Norymberdze, zm. 9 grudnia 1437 w Znojmie) – elektor (margrabia) brandenburski od 1378, król węgierski od 1387, niemiecki od 1411, książę Luksemburga od 1419, król włoski od 1431, Święty Cesarz Rzymski od 1433, król czeski od 1419 (objął władzę w 1436).Sobór w Pizie – sobór powszechny biskupów chrześcijańskich zwołany przez 23 kardynałów obu obediencji w 1409 r. w celu przywrócenia jedności chrześcijaństwa i zakończenia ponad 30-letniego okresu wielkiej schizmy. Nie został zwołany przez papieża i dlatego nie jest uznawany przez Kościół katolicki.

    20 grudnia 1375 papież Grzegorz XI mianował go kardynałem diakonem Santa Maria in Cosmedin. W 1378 początkowo wziął udział w wyborze Urbana VI (kwiecień 1378), później jednak, wraz z innymi kardynałami doszedł do wniosku, że elekcja ta była nieważna i wypowiedział mu posłuszeństwo (9 sierpnia 1378). 20 września 1378 z udziałem Pedro de Luna doszło do wyboru Klemensa VII, pierwszego antypapieża obediencji awiniońskiej. Od grudnia 1378 Pedro de Luna był legatem antypapieża w Hiszpanii, gdzie przeciągnął na jego stronę większość tamtejszych królestw. W 1393 został legatem we Francji, gdzie rezydował w Paryżu. Deklarował wówczas poparcie dla, wypracowanej przez tamtejszy uniwersytet, koncepcji rozwiązania schizmy w kościele poprzez cesję, tj. jednoczesną abdykację obu pretendentów do tiary.

    Grzegorz XI (łac. Gregorius XI, właśc. Pierre Roger de Beaufort; ur. w 1329 w Maumont koło Limoges, zm. 27 marca 1378 w Rzymie) – papież w okresie od 30 grudnia 1370 do 27 marca 1378. Ostatni z papieży "niewoli awiniońskiej.Montpellier (oksyt. Montpelhièr) - miasto i gmina na południu Francji w odległości 10 km od wybrzeża Morza Śródziemnego, nad rzeką Lez, w regionie Langwedocja-Roussillon, w departamencie Hérault.

    Podczas konklawe po śmierci Klemensa VII we wrześniu Pedro podpisał kapitulację wyborczą, w której zobowiązał się, w razie wyboru, dążyć do zakończenia schizmy, w razie potrzeby poprzez cesję. 28 września 1394 wybór awiniońskich kardynałów padł właśnie na niego; przybrał imię Benedykt XIII. 3 października 1394 przyjął święcenia kapłańskie, a 11 października sakrę biskupią.

    Bazylika Santa Maria in Cosmedin (wł. Basilica di Santa Maria in Cosmedin) – rzymskokatolicki kościół tytularny w Rzymie.Bonifacy IX (łac. Bonifacuis IX, właśc. Pietro Tomacelli; ur. ok. 1350 w Neapolu, zm. 1 października 1404 r. w Rzymie) – papież w okresie od 2 listopada 1389 do 1 października 1404.

    Wbrew oczekiwaniom Benedykt XIII po wyborze nie wykazywał chęci abdykacji, lecz z całą mocą bronił legalności swego pontyfikatu i odrzucał naciski ze strony europejskich dworów i wielu duchownych. Jego upór doprowadził w 1398 do generalnego kryzysu – królestwa Francji i Kastylii wypowiedziały mu posłuszeństwo i odcięły od dochodów z tych krajów, a większość jego kardynałów także zbuntowała się przeciw niemu. Benedykt XIII zamknął się wówczas w Awinionie, gdzie oblężony przez blisko cztery lata bronił swych praw. Ostatecznie wiosną 1403 kryzys został zażegnany: w marcu podporządkowało mu się jego kolegium kardynalskie, a niedługo potem Francja i Kastylia ponownie uznały jego władzę. W 1404 nawiązał kontakty z rzymskim papieżem Bonifacym IX, jednak negocjacje przerwała śmierć Bonifacego i wybór na jego następcą Innocentego VII, który od razu odrzucił propozycje Benedykta. Negocjacje wznowiono dopiero z następcą Innocentego, Grzegorzem XII. W kwietniu 1407 Grzegorz XII i Benedykt XIII za pośrednictwem swych pełnomocników zawarli układ przewidujący ich bezpośrednie spotkanie w Savonie koło Genui. Do spotkania tego jednak nie doszło, a w maju 1408 Francja ponownie wypowiedziała posłuszeństwo Benedyktowi i skazała go na banicję – Benedykt XIII uciekł wtedy do Perpignan. W tym samym czasie kardynałowie z obydwu obediencji, zniecierpliwieni przedłużającą się schizmą, zbuntowali się przeciw swoim papieżom i z poparciem większości państw europejskich zwołali sobór do Pizy. Z tego powodu Benedykt XIII w listopadzie 1408 ekskomunikował prawie wszystkich swoich kardynałów, jednocześnie zwołując własny sobór do Perpignan.

    Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.Pontyfikat – w Kościele katolickim okres sprawowania władzy przez papieża lub biskupa. Pochodzi od łac. słowa pontifex (pol. budowniczy mostów), a oznaczającego pontyfika – kapłana należącego do kapłańskiego kolegium w starożytnym Rzymie. Termin pontificatus oznaczający początkowo władzę pontyfika przeniesiono później na władzę papieża i biskupa.

    Sobór w Pizie 5 czerwca 1409 ogłosił depozycję zarówno Benedykta XIII, jak i Grzegorza XII. Trzy tygodnie później na soborze obrano antypapieża Aleksandra V, którego rok później zastąpił Jan XXIII. Benedykt XIII nie uznał jednak tych decyzji, a poparcia nadal udzielały mu Szkocja, Hiszpania, Portugalia i hrabstwo Armagnac w południowej Francji.

    Sakrament święceń, święcenia kapłańskie, kapłaństwo, święcenia – sakrament w Kościele katolickim, także Kościołach prawosławnych, anglikańskich i starokatolickich, który nadaje władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów.Jan XXIII, właśc. Baldassare Cossa (ur. ok. 1360/1370 w Neapolu, zm. 22 grudnia 1419 we Florencji) – antypapież obediencji pizańskiej podczas wielkiej schizmy zachodniej w okresie od 17 maja 1410 do 29 maja 1415.

    Ponieważ sobór pizański nie doprowadził do końca schizmy, w 1414 zwołano kolejny Sobór, tym razem w Konstancji. Król niemiecki Zygmunt Luksemburski próbował nakłonić Benedykta XIII do abdykacji, na co ten jednak nie chciał przystać. W tej sytuacji 26 lipca 1417 Sobór ogłosił jego depozycję, a kilka miesięcy później wybrał nowego papieża Marcina V. Tym razem decyzje te zyskały powszechne uznanie w Europie. Benedykt XIII, opuszczony przez prawie wszystkich zwolenników, nie oddał jednak tiary. Rezydował wówczas w Peñiscoli, w królestwie Aragonii, gdzie pozostał w quasi-areszcie aż do śmierci. Król Aragonii Alfons odmówił bowiem siłowego rozwiązania wobec niego, wciąż traktując go jako swoją kartę przetargową w rozgrywkach o panowanie na południu Włoch.

    Konklawe 26-28 września 1394 – konklawe okresu wielkiej schizmy zachodniej, które wybrało Benedykta XIII na drugiego po Klemensie VII antypapieża obediencji awiniońskiej.Awinion (fr. Avignon, prowans. Avinhon) — miasto na południu Francji (w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Vaucluse), u podnóża wapiennego wzgórza, na lewym brzegu Rodanu, przy ujściu do niego rzeki Durance. Nad miastem góruje zamek papieży (Palais des Papes).

    Benedykt XIII do końca uważał się za prawowitego papieża – jeszcze 27 listopada 1422 mianował czterech nowych kardynałów, którym polecił wybór następcy po swojej śmierci. Zmarł dwa dni później, w wieku 80 lat. Jego śmierć była przez pewien czas ukrywana przez towarzyszących mu kardynałów.

    Benedykt XIII (łac. Benedictus XIII, właśc. Vincenzo Maria Orsini de Gravina OP; ur. 2 lutego 1649 w Gravina in Puglia, zm. 21 lutego 1730 w Rzymie) – włoski duchowny katolicki, papież w okresie od 29 maja 1724 do 21 lutego 1730.Illueca – gmina w Hiszpanii, w prowincji Saragossa, w Aragonii, o powierzchni 24,86 km². W 2011 roku gmina liczyła 3290 mieszkańców.

    Po jego śmierci wśród jego nielicznych zwolenników doszło do rozłamu – część obrała antypapieża Klemensa VIII, a część antypapieża Benedykta XIV. Żaden z nich nie odegrał już większej roli.

    Imię Benedykta XIII przybrał także kardynał Vincenzo Maria Orsini, wybrany na papieża w 1724. Początkowo chciał nosić imię Benedykta XIV, ale zmienił je dla podkreślenia faktu, iż XV-wieczny Benedykt XIII był antypapieżem.

    Przypisy[]

    1. Choć dokładna data dzienna nie jest znana, dokumenty z 1352 i 1361, zawierające papieskie dyspensy dla nieletniego Pedro de Luny, wskazują, że musiał on się urodzić w roku 1342, zob. Langen-Monheim, s. 23. Tradycyjnie podawana data urodzenia 1328 opiera się wyłącznie na pojedynczej wzmiance w zeznaniach jednego duchownego podczas Soboru pizańskiego w 1409, który zeznał, jakoby Pedro de Luna został wybrany w wieku 66 lat.
    2. John N. D. Kelly: Encyklopedia papieży. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 324-326. ISBN 83-06-02633-0.
    3. Data ta jest wprost wskazana w liście Jeana Carriera, jednego ze zwolenników Benedykta XIII, ze stycznia 1429. Ponieważ jednak zgon antypapieża był przez pewien czas ukrywany przez towarzyszących mu zwolenników, wiele opracowań podaje jako datę jego śmierci 23 maja 1423 lub 1424. Zob. Barbara von Langen-Monheim, s. 33; oraz La prolongation du Grand Schisme d’Occident au XVe siècle dans le midi de la France, s. 165-167.
    4. Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 115-116. ISBN 83-7006-437-X.

    Bibliografia[]

  • Barbara von Langen-Monheim: Die Informatio seriosa Papst Benedikts XIII. von 1399. Stufen einer kirchenpolitischen Denkschrift von 1399 bis zum Konzil von Perpignan 1408, Dysertacja doktorska, Akwizgran 2004
  • Kazimierz Dopierała: Księga papieży, Poznań 1996, s. 260-262
  • Martinez de Luna Y Perez de Gotor, Pedro (ang.). The Cardinals of the Holy Roman Church. [dostęp 2013-03-26].
  • La prolongation du Grand Schisme d’Occident au XVe siècle dans le midi de la France (fr.). Annuaire-bulletin de la Societe de l’historie de France. [dostęp 2013-03-26].
  • Urban VI (łac. Urbanus VI, właśc. Bartolomeo Prignano; ur. ok. 1318 w Neapolu, zm. 15 października 1389 w Rzymie) – papież w okresie od 8 kwietnia 1378 do 15 października 1389.Paryż (fr. Paris) – stolica i największa aglomeracja Francji, położona w centrum Basenu Paryskiego, nad Sekwaną (La Seine). Miasto stanowi centrum polityczne, ekonomiczne i kulturalne kraju. Znajdują się tu liczne zabytki i atrakcje turystyczne, co powoduje, że Paryż jest co roku odwiedzany przez ok. 30 milionów turystów.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Aleksander V (właśc. Pietro Philarges di Candia OFM; ur. ok. 1339 w Heraklionie, zm. 3 maja 1410 w Bolonii) − franciszkanin, antypapież obediencji pizańskiej w okresie od 26 czerwca 1409 do 3 maja 1410.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Sobór w Konstancji – sobór powszechny Kościoła katolickiego zwołany przez pizańskiego antypapieża Jana (XXIII) (później potwierdzony przez papieża Grzegorza XII) na wezwanie Zygmunta Luksemburskiego (wówczas elektora brandenburskiego, króla węgierskiego i niemieckiego, późniejszego Świętego Cesarza Rzymskiego), trwający od 16 listopada 1414 do 22 kwietnia 1418 w Konstancji. Jego głównym celem było zakończenie wielkiej schizmy zachodniej. Kościół katolicki uznaje formalnie tylko te posiedzenia soborowe, które odbyły się po zatwierdzeniu soboru przez Grzegorza XII. Poprzednie posiedzenia pod przewodnictwem Zygmunta Luksemburskiego i antypapieża Jana XXIII nie są uznawane przez Kościół.
    Grzegorz XII (łac. Gregorius XII, właśc. Angelo Correr; ur. ok. 1330 w Wenecji, zm. 18 października 1417 w Recanati) – papież w okresie od 30 listopada 1406 do 4 lipca 1415.
    Marcin V (łac. Martinus V, właśc. Oddone Colonna; ur. między 26 stycznia a 20 lutego 1369 w Genazzano, zm. 20 lutego 1431 w Rzymie) – papież w okresie od 11 listopada 1417 do 20 lutego 1431.
    Bernard Garnier (zm. prawdopodobnie po 1450) – francuski duchowny katolicki. W okresie wielkiej schizmy zachodniej popierał antypapieża Benedykta XIII i pozostał mu wierny nawet po Soborze w Konstancji. W zamian otrzymał od niego kilka beneficjów w południowej Francji. Został wymieniony w bulli papieża Marcina V z lipca 1420 jako jeden ze zwolenników schizmy. Wraz z nim wymieniony został jego przyjaciel Jean Carrier, który w 1422 został mianowany kardynałem przez Benedykta XIII. Jednocześnie pozostawał w służbie hrabiego Armagnac Jana IV, również stronnika antypapieża. W 1425 sprawował funkcję zakrystiana w Rodez.
    Konklawe 7-8 kwietnia 1378 – pierwsze konklawe, jakie odbyło się w Rzymie po zakończeniu tzw. niewoli awiniońskiej papieży. Zakończyło się wyborem Urbana VI. Warunki, w jakich do tego wyboru doszło, nasuwały poważne wątpliwości co do jego prawomocności, co w konsekwencji doprowadziło do zapoczątkowania wielkiej schizmy zachodniej. Było to zarazem ostatnie konklawe, w którym wybór padł na kandydata spoza Kolegium Kardynałów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.039 sek.