• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Batalion im. Jarosława Dąbrowskiego

    Przeczytaj także...
    Franciszek Księżarczyk, ps. "Michał" (ur. 4 grudnia 1906 w Jeleniu, zm. 3 grudnia 1991 w Warszawie) – generał broni Wojska Polskiego, zastępca komendanta głównego Milicji Obywatelskiej (1948–1954), zastępca szefa Głównego Zarządu Politycznego Wojska Polskiego (1962–1969), prezes Zarządu Głównego Ligi Obrony Kraju (1962–1969), członek Komitetu Centralnego PZPR (1981–1986), wieloletni prezes Związku Inwalidów Wojennych (1971-1991)Jarosław Dąbrowski przydomek Żądło, ps. Łokietek (ur. 13 listopada 1836 w Żytomierzu, zm. 23 maja 1871 w Paryżu) – polski działacz niepodległościowy, sztabskapitan Armii Imperium Rosyjskiego, generał i naczelny dowódca wojsk Komuny Paryskiej (1871).
    Stanisław Matuszczak ps. Młot, Henri, Harry, (ur. 22 września 1897 w Fabianowie w powiecie jarocińskim, zm. 28 października 1955 we Wrocławiu) – działacz komunistyczny.
    Emblem of the International Brigades.svg
    Jarosław Dąbrowski, patron batalionu

    Batalion im. gen. Jarosława Dąbrowskiego – jeden z batalionów ochotników okresu hiszpańskiej wojny domowej 1936-1939.

    Wchodził w skład XIII Brygady Międzynarodowej im. gen. Jarosława Dąbrowskiego, a jego szeregi zasilali sympatycy ruchu lewicowego, walczący po stronie republikańskiej przeciwko oddziałom gen. Francisco Franco, wspieranym przez narodowo-socjalistyczny rząd III Rzeszy i faszystowski rząd Włoch.

    Druga Republika Hiszpańska (Segunda República Española) – państwo istniejące między 14 kwietnia 1931 a 1 kwietnia 1939 na terenie Hiszpanii. Za początek Drugiej Republiki (Pierwsza istniała w latach 1873 – 1874) uznaje się dzień jej proklamowania i wyjazdu króla Alfonsa XIII z kraju, zaś za jej koniec – ostateczne zwycięstwo wojsk nacjonalistycznych w hiszpańskiej wojnie domowej, która wybuchła po zamachu stanu dokonanym 18 lipca 1936.Hiszpańska wojna domowa – wojna domowa pomiędzy rządem Republiki Hiszpańskiej, wyłonionym przez koalicję Frontu Ludowego i wspierającymi go siłami (liberałami, republikanami, komunistami, socjalistami i anarchistami), a prawicową opozycją (nacjonalistami, monarchistami, konserwatystami i faszystami), która toczyła się w Hiszpanii w latach 1936–1939.

    Batalion został utworzony w październiku 1936 i po krótkim przeszkoleniu już w listopadzie trafił na front, na przedpola Madrytu. W walce trwającej około 4 miesięcy batalion poniósł dotkliwe straty, poległ też dowódca oddziału Antoni Kochanek. W czerwcu 1937 wycofany z frontu batalion wszedł w skład tworzonej Brygady im. Jarosława Dąbrowskiego.

    Antoni Kochanek pseud. Antek (ur. 1 grudnia 1906 w Podlipiu w powiecie Dąbrowa Tarnowska, zm. 2 stycznia 1937 pod Almadrones) – uczestnik wojny domowej w Hiszpanii, dowódca batalionu im. Jarosława Dąbrowskiego.Józef Strzelczyk (pseud. „Jan Barwiński”, ur. 11 września 1901 w Łodzi, zm. prawdopodobnie w sierpniu lub wrześniu 1941) - łódzki robotnik, członek KPP.

    Patronem batalionu był generał Jarosław Dąbrowski. Rząd polski odebrał jego żołnierzom obywatelstwo polskie. W czasie kampanii wrześniowej nie mogli przez to wstąpić do armii. Dopiero w roku 1940 generał Sikorski zezwolił im na wstępowanie w szeregi tworzonego we Francji Wojska Polskiego.

    Wacław Komar właściwie Mendel Kossoj, ps. "Kucyk", "Morski", "Herbut", "Nestor", "Cygan" (ur. 4 maja 1909 w Warszawie, zm. 26 stycznia 1972 w Warszawie) – generał brygady Wojska Polskiego, wieloletni funkcjonariusz komunistycznych służb specjalnych, szef wywiadu wojskowego (Oddziału II Sztabu Generalnego LWP) i wywiadu cywilnego Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego oraz dowódca Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Ojciec Michała Komara.Józef Mrozek (ur. 4 lipca 1908 w Brzozowie, zm. 11 lutego 1970 w Warszawie) – działacz komunistyczny, pułkownik Wojska Polskiego, funkcjonariusz MBP.

    Dowódcy[]

  • Stanisław Ulanowski (październik 1936 – 21 listopada 1936)
  • Antoni Kochanek (21 listopada 1936 – 2 stycznia 1937)
  • Józef Strzelczyk „Jan Barwiński” (16 kwietnia – 15 lipca 1937)
  • Wacław Komar właśc. Mendel Kossoj (15 lipca 1937 – 13 lutego 1938)
  • Franciszek Księżarczyk (13 – 16 lutego 1938)
  • Antoni Pietrzak (16 lutego – 17 marca 1938)
  • José Martinez (Hiszpan) (17 marca – 3 września 1938)
  • Emiliano Chamon (Hiszpan) (3 – 24 września 1938)
  • Komisarze polityczni[]

  • Stanisław Matuszczak
  • Jan Rutkowski „Szymon” (16 kwietnia – 16 września 1937)
  • Józef Ziółkowski (16 września 1937 – 2 kwietnia 1938)
  • Seweryn Kirszenbaum „Sewek” (2 kwietnia – 18 lipca 1938)
  • Marcelino Blanco Otero (Hiszpan) (18 lipca – 24 września 1938)
  • Adiutanci[]

  • Stanisław Bielecki (16 kwietnia – 26 sierpnia 1937) – poległ
  • Franciszek Księżarczyk (26 sierpnia 1937 – 13 lutego 1938)
  • Antoni Pietrzak (13 – 16 lutego 1938)
  • Józef Mrozek (16 lutego – 24 września 1938)
  • Przypisy

    1. Ten okrutny wiek 1995 ↓, s. 90.
    2. Zbowidowcy 1969 ↓, s. 112.
    3. Lech Wyszczelski Dąbrowszczacy Książka i Wiedza, 1986 str. 26.

    Bibliografia[]

  • Bogusław Wołoszański: Ten okrutny wiek. Warszawa: 1995.
  • Grzegorz Korczyński: Zbowidowcy. W obronie republikańskiej Hiszpanii. Warszawa: 1969.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Garibaldi Les Brigades Internationals – Batallons (es)
  • Piotr Gontarczyk: Dąbrowszczacy – żołnierze Stalina. rp.pl. [dostęp 2015-08-27]. s. 2012-2006-23.
  • Bartłomiej Różycki: Dąbrowszczacy i pamięć o hiszpańskiej wojnie domowej w Polsce Ludowej. Pamięć i sprawiedliwość – Pismo naukowe poświęcone historii najnowszej, 1 (21) 2013, IPN, Warszawa 2013. [dostęp 2015-11-15]. s. 167-212.
  • Stanisław Ulanowski (pseud. „Bolesław” „Bolek”) (ur. 31 marca 1904 w Porąbce k. Dąbrowy - zm. 22 sierpnia 1944 w Gross-Rosen).XIII Brygada Międzynarodowa im. Jarosława Dąbrowskiego (potocznie: Dąbrowszczacy) – grupa polskich uczestników wojny domowej w Hiszpanii w latach 1936−1939, walczących w składzie Brygad Międzynarodowych po stronie wojsk republikańskich przeciwko wojskom gen. Francisco Franco. Faktycznie, tak jak wszystkie Brygady Międzynarodowe, XIII Brygada była organizowana i nadzorowana przez Komintern i radzieckie służby bezpieczeństwa NKWD. Dostała ona najwyższe z hiszpańskich odznaczeń za męstwo.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.