• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bardylis I

    Przeczytaj także...
    Eurydyka II właśc. Audata (gr: Εύρυδίκη, Eúrydίkē; Aύδάτα, Eúdáta) (IV w. p.n.e.) - księżniczka illiryjska, królowa Macedonii, córka lub wnuczka Bardylisa I, króla illiryjskich Dardanów.Amyntas III (gr. Αμύντας) – król Macedonii z rodu Argeadów. Na jego panowanie przypada czas osłabienia Macedonii nękanej przez wiele lat wojnami. W ciągu swojego panowania kilkukrotnie musiał uchodzić z opanowanego przez najeźdźcę państwa. Szukał oparcia w Sparcie a pod koniec panowania w Atenach.
    Ilirowie – starożytny lud indoeuropejski zamieszkujący u schyłku epoki brązu i we wczesnej epoce żelaza (głównie w okresie halsztackim) zachodnie Bałkany, dokładniej tereny między wschodnim wybrzeżem Morza Adriatyckiego a środkowym Dunajem oraz obszary wschodnich Alp. Od V wieku p.n.e. organizowali liczne państewka plemienne (m.in. Dardanowie, Autariaci, Dalmatowie, Liburnowie ) na czele których stali książęta.

    Bardylis I (gr.: Βάρδυλλις, Bárdyllis; łac.: Bardullis) – król iliryjskich Dardanów w latach ok. 395-358 p.n.e. Założyciel dynastii iliryjskiej.

    Na początku IV w. p.n.e. Bardylis zawiązał potężną koalicję plemion iliryjskich. Najechał ziemie Macedonii aż do północnych brzegów Zatoki Termajskiej. Ok. r. 392 p.n.e. osadził Argajosa II na tronie macedońskim. Usunięty Amyntas III Macedoński musiał czekać rok, by odzyskać tron. W r. 383 p.n.e. Bardylis zadał mu druzgocącą klęskę, dzięki czemu mógł zająć sporą część jego kraju. Po śmierci Amyntasa III nowym królem macedońskim został jego syn Aleksander II. Ten, wstępując na tron, musiał zapłacić daninę i wysłać brata Filipa jako zakładnika na dwór iliryjski. Tan miał gwarantować regularny napływ daniny. Filip obserwował tam jedną z najlepszych formacji piechoty tamtych czasów, Ilirów Bardylisa.

    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Iliria (łac. Illyria, Illyricum) – starożytna kraina nad Adriatykiem, obejmująca mniej więcej tereny obecnej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Czarnogóry, Serbii, Albanii i Macedonii. Appian ludy Ilirii umiejscawia powyżej Macedonii i Tracji, aż po Dunaj, Morze Jońskie i podnóże Alp. Kraj swoją nazwę wziął od Iliriusza, syna Polifema.

    Macedończycy za panowania Perdikkasa III doznali ogromnej klęski z rąk Ilirów. W r. 359 p.n.e. zginął król wraz z 4 tys. żołnierzy podczas bitwy, a reszta wojska straciła ducha walki. Ilirowie zajęli kilka miast w Górnej Macedonii, po czym mieli zamiar najechać na Dolną Macedonię w r. 358 p.n.e. Gdy Filip, jako regent, objął władzę nad Macedonią musiał uzupełnić siły wojskowe kraju. Pokonawszy Pajonów, postanowił uderzyć na Ilirię, zabierając ze sobą przynajmniej 10 tys. pieszych i 600 jeźdźców. Natarcie Macedończyków zaskoczyło Bardylisa, przygotowującego najazd na Dolną Macedonię. Zaproponował on pokój i utrzymanie status quo. Filip odmówił, żądając zwrotu zajętych miast macedońskich. Bardylis postanowił walczyć w sile 10 tys. pieszych i 500 jazdy. Do bitwy zapewne doszło na otwartej równinie Lynkos, która stworzyła idealne warunki dla macedońskiej falangi. Bardylis, widząc słabość jego konnicy w walce z hetajrami macedońskimi, postanowił ustawić hoplitów w pusty prostokąt. Filip wykorzystując ich słabą ruchliwość, uderzył falangą ustawioną w dziesięć szeregów. Szedł na czele z gwardią pieszą w kierunku lewego skrzydła Ilirów. Piechota przedarła się do środka prostokąta, a za nimi konnica. Po czym zaatakowali tyły armii Bardylisa, która w wyniku poniesionych strat (ok. 7 000 poległych żołnierzy) uciekła z pola bitwy. Przegrawszy bitwę, Bardylis poprosił o pokój. Otrzymał go za cenę opuszczenia wszystkich miast macedońskich. Aby przypieczętować zawarcie pokoju, wydał za Filipa II Macedońskiego swą córkę lub wnuczkę Audatę.

    Perdikkas III (gr. Περδίκκας ) - król Macedonii z rodu Argeadów, syn Amyntasa III, brat Filipa II i Aleksandra II, ojciec Amyntasa IV.Argajos II - (gr. Αργαίος) był królem Macedonii z dynastii Argeadów. Po śmierci ojca królem został kilkuletni brat Argajosa, Orestes którego opiekunem stał się wuj obu braci, Aeropos. Po kilku latach Aeropos przejął władzę królewską a o losie Orestesa wszelkie źródła milczą. Gdy niespodziewanie umarł Aeropos w państwie zapanował chaos. W ciągu niespełna dwóch lat na tronie zasiadało trzech królów z których ostatni, Amyntas III wstąpił na tron w 393. Wykorzystując osłabienie królestwa Argajos wraz ze swym bratem Pauzaniaszem poprosili króla Ilirów, Bardylisa o pomoc w zdobyciu macedońskiego tronu. Pod koniec 393 Bardylis najechał Macedonię i osadził na tronie Argajosa. Argajos zdołał utrzymać się na tronie przez kolejne dwa lata aż do powrotu Amyntasa któremu w odzyskaniu tronu pomogli Tesalowie. W 359 przyniósł Argajosowi kolejną szansę na zdobycie tronu. W tym czasie w Macedonii władzę przejął po śmierci Perdikkasa III jego maleńki synek Amyntas IV. Argajos zaciągnął najemników, zebrał też wokół siebie macedońskich wygnańców a także zadbał o poparcie Aten obiecując im w zamian oddanie Amfipolis. Przewidując taki obrót spraw sprawujący w imieniu Amyntasa władzę jego wuj Filip wycofał macedoński garnizon z Amfipolis. Filip liczył na wycofanie ateńskiego poparcia dla Argajosa, przeliczył się jednak gdyż ateńskie zgromadzenie mimo wieści o opuszczeniu Amfipolis przez Macedończyków nie zmieniło zdania i wysłało na północ 3 tys. hoplitów. Argajos wraz z Ateńczykami wylądowali w Methone na macedońskich wybrzeżu. Dowódca ateński, Mantias wysłał przodem Argajosa wraz z najemnikami i towarzyszącymi mu macedońskimi wygnańcami by wybadać na jakie poparcie może liczyć wśród Macedończyków. Argajos dotarł do starej stolicy Macedonii, Ajgaj gdzie jednak nikt się do niego nie przyłączył. Nie wiedząc co robić dalej zawrócił do Methone. Drogę przegrodził mu jednak Filip na czele macedońskiej armii. W stoczonej bitwie siły Argajosa zostały rozbite a niedobitki otoczone na wzgórzu. Filip zwrócił się do otoczonych (głównie najemników) z propozycją pokoju w zamian za wydanie Argajosa i towarzyszących mu Macedończyków. Najemnicy przystali na jego propozycję i wydali Argajosa którego skazano na śmierć za zdradę.

    Bardylis posiadał kilkoro dzieci (dwóch synów i córka):

  • Grabos, przyszły król iliryjskich Dardanów
  • Klejtos, przyszły król iliryjskich Dardanów
  • Audata (Eurydyka II), pierwsza żona Filipa II Macedońskiego
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

    1. Hammond N., Filip Macedoński, przeł. J. Lang, Wydawnictwo Axis, Poznań 2002, s. 25 i nast., ​ISBN 83-912572-5-8​.
    2. Hammond N.G.L., Starożytna Macedonia. Początki, instytucje, dzieje, przeł. A. S. Chankowski, PIW, Warszawa 1999, s. 86 i nast., ​ISBN 83-06-02691-8​.
    3. Wilkes J., The Illyrians, Blackwell, Oxford UK & Cambridge USA 1995 (repr. 2010), s. 120, 126 i 149, ​ISBN 978-0-631-19807-9​.
    Zatoka Termajska (gr. Θερμαϊκός Κόλπος, Termaikos Kolpos) – zatoka u wybrzeży północno-wschodniej Grecji, stanowi część Morza Egejskiego, wcina się w głąb lądu oblewając zachodnie wybrzeża Półwyspu Chalcydyckiego. Jej najdalej na północ wysuniętą część stanowi Zatoka Salonicka.Hoplici (stgr. ὁπλῖται hoplitai, l.poj. ὁπλίτης hoplites) – ciężkozbrojni piechurzy walczący w zwartym szyku, zwanym falangą.




    Warto wiedzieć że... beta

    Starożytna Macedonia – antyczne królestwo na Półwyspie Bałkańskim, zamieszkałe przez lud grecki z plemienia Dorów, którego historyczne centrum znajdowało się na terytorium obecnej północno-środkowej Grecji.
    Dardanowie – starożytne plemię Ilirów, zamieszkujące tereny położone nad górnym Wardarem, na półwyspie Bałkańskim.
    Aleksander II - (gr.Ἀλέξανδρος Β) król Macedonii z rodu Argeadów. Tuż po objęciu tronu Aleksander musiał opłacić haracz Ilirom by uniknąć ich najazdu na Macedonię a także oddać im jako zakładnika swojego młodszego brata Filipa. W 369 Aleksander interweniował w Tesalii na rzecz arystokratycznego rodu Aleuadów. Zajął Larissę gdzie przekazał władze Aleuadom a także sprzymierzył się z miastem Krannon. Zraził jednak do siebie Tesalów osadzając w obu miastach garnizony macedońskie (być może chciał w ten sposób sprawować kontrolę nad częścią Tesalii). W 368 oburzeni postępowaniem Aleksander Tesalowie wezwali na pomoc Pelopidasa który przybył na czele beockiej armii i wypędził macedońskie garnizony. W tym samym czasie w Macedonii rozgorzała wojna domowa między Aleksandrem a Ptolemeuszem z Aloros (był on przedstawicielem bocznej linii dynastii, skoligaconym dodatkowo z Aleksandrem małżeństwem z jego siostrą). Pelopidas przybył do Macedonii, pogodził obie strony i zawarł jakieś porozumienie, niewątpliwie korzystne dla Beocji. Jako gwarancje utrzymania pokoju zabrał ze sobą trzydziestu wybitnych macedończyków w tym młodszego brata Aleksandra Filipa który powrócił od Ilirów. Aleksander jako pierwszy władca podjął próbę wzmocnienia państwa po kilkudziesięciu latach chaosu i walk o tron. Jemu przypisuje się reorganizację armii. Wprowadził on ćwiczenia dla wojska a także stworzył na podobieństwo jazdy hetajrów (towarzyszy) jej pieszy odpowiednik - pezetairoi (pieszych towarzyszy). Piechotę podzielił na; oddziały (lachoi), dziesiątki (dekades). Nowi piesi towarzysze mieli charakter oddziałów elitarnych szkolonych do walki w szyku falangi. Zimą 368 lub wiosną 367Aleksander padł ofiarą morderstwa. O zbrodnie lub jej zainspirowanie podejrzewano Ptolemeusza z Aloros jednak ostatecznie skazano Apollofanesa z Pydny i kilku innych domniemanych spiskowców. Po śmierci Aleksandra władze w imieniu jego młodszego brata Perdikkasa przejął Ptolemeusz z Aloros.
    Grabos (IV w. p.n.e.) – król iliryjskich Dardanów w latach ok. 358-335 p.n.e. Prawdopodobnie syn Bardylisa I, króla Dardanów.
    Klejtos (gr.: Κλείτος, Kléítos) (IV w. p.n.e.) – król iliryjskich Dardanów w latach ok. 356-335 p.n.e. Syn Bardylisa I, króla Dardanów.
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.