• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Barcelona



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Estació de França (Barcelona Estació de França) – druga co do wielkości i obsługiwanego ruchu podróżnych stacja kolejowa w Barcelonie, w regionie Katalonia, w Hiszpanii. Obsługuje połączenia w kierunku Francji.

    Barcelona (katal. [bərsəˈɫonə], hiszp. [barθeˈlona]) – miasto w północno-wschodniej Hiszpanii, nad Morzem Śródziemnym, około 110 km na południe od grzbietu Pirenejów i granicy hiszpańsko-francuskiej. Stolica prowincji o tej samej nazwie oraz wspólnoty autonomicznej Katalonii. Drugie co do wielkości miasto Hiszpanii, z liczbą mieszkańców wynoszącą 1 620 809 wewnątrz centrum administracyjnego. Zespół miejski Barcelony wykracza poza centrum administracyjne, z liczbą ludności wynoszącą 4 588 000, jest piątym co do wielkości zespołem miejskim w Unii Europejskiej. Cała metropolia ma około 5 milionów mieszkańców.

    Les Corts to dystrykt Barcelony noszący numer IV. Zajmuje powierzchnię 6,08 km² (trzeci od końca w klasyfikacji według powierzchni), w 2005 roku zamieszkany był przez 82 588 osób.Morski park rozrywki (ang. marine theme park, niem. Meeres-Themenpark) – obiekt będący połączeniem akwarium publicznego oraz parku rozrywki. Szczególną formą morskich parków rozrywki są tzw. parki ssaków morskich (ang. marine mammal parks), wśród których najliczniejsze są delfinaria. Pierwszy morski park rozrywki Sea Lion Park otwarto w 1895 na wyspie Coney Island w nowojorskim Brooklynie (zamknięto go w 1903). Morski park rozrywki często jest mylony z parkiem morskim.

    Założona jako rzymskie miasto w starożytności, w średniowieczu Barcelona stała się stolicą Hrabstwa Barcelony i Marchii Hiszpańskiej. Dziś miasto jest jednym z wiodących na świecie turystycznych, gospodarczych, targowo-wystawienniczych i kulturalno-sportowych centrów, stając się metropolią o znaczeniu globalnym. Barcelona jest dużym węzłem komunikacyjnym z jednym z największych portów morskich w Europie, międzynarodowym lotniskiem, które obsłużyło w 2017 roku ponad 47 milionów pasażerów, rozbudowaną siecią autostrad i linii kolei dużych prędkości, z połączeniem do Francji i reszty Europy. Była też gospodarzem letnich igrzysk olimpijskich 1992.

    Szwa – w językoznawstwie, zwłaszcza w fonetyce i fonologii, określenie samogłoski średnio centralnej (zaokrąglonej lub niezaokrąglonej) znajdującej się w środku diagramu samogłoskowego, oznaczaną w międzynarodowym alfabecie fonetycznym symbolem ə lub inną samogłoską bliską tej pozycji. Dla przykładu w języku angielskim litera a w wyrazie about jest wymawiana przez szwę. W języku angielskim szwa występuje głównie w sylabach nieakcentowanych, ale w innych językach może pojawiać się częściej w sylabach akcentowanych. W polszczyźnie standardowej szwa nie występuje w ogóle. Można ją spotkać tylko w niektórych dialektach lokalnych. Barcelonès – comarca (powiat) w Hiszpanii, w Katalonii, w prowincji Barcelona. Jej stolicą i największym miastem jest Barcelona. Zajmuje powierzchnię 143 km², liczy 2 093 670 mieszkańców.

    Geografia[ | edytuj kod]

    Położenie[ | edytuj kod]

    Barcelona znajduje się na północno-wschodnim wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego i Hiszpanii, nad Morzem Śródziemnym, około 110 km na południe od grzbietu Pirenejów i granicy hiszpańsko-francuskiej. Od zachodu ograniczona jest górami Collserola, z najwyższym szczytem Tibidabo o wysokości 512 m n.p.m. W południowej części miasta góruje wzgórze Montjuïc o wysokości 173 m n.p.m. Na północy ograniczona jest przez rzekę Besòs, natomiast na południu przez rzekę Llobregat.

    Opactwo Matki Bożej w Montserrat – męski klasztor benedyktyński, położony w masywie górskim Montserrat w Katalonii, 40 km na północny zachód od Barcelony znany z kultu figury Matki Boskiej, tzw. "Czarnulki" (La Moreneta). Usytuowany jest na zlepieńcowych formacjach skalnych, w trzech czwartych drogi na szczyt, ok. 1000 m n.p.m. Drugi co do ważności, zaraz po Santiago de Compostela ośrodek pielgrzymkowy w Hiszpanii i ośrodek nacjonalizmu katalońskiego. Malownicza góra na której znajduje się klasztor jest najwyżej położonym miejscem na równinie katalońskiej i z tego powodu była odwiedzana przez ludzi chcących zobaczyć z jej szczytu wschód słońca. Ze szczytu widać całą Katalonię. Comarca – jednostka podziału terytorialnego w Hiszpanii, Panamie, Nikaragui, Portugalii, Brazylii oraz (historycznie) w części południowej Francji. Nazwa ta początkowo była synonimem słowa marca – granica, prowincja graniczna, marchia. Z czasem uzyskała znaczenie bliskie hrabstwu.

    Klimat[ | edytuj kod]

    Panorama miasta od strony portu w styczniu
     Główny artykuł: Klimat Barcelony.

    Barcelona znajduje się w strefie klimatu subtropikalnego na pograniczu typu subtropikalnego-wilgotnego i śródziemnomorskiego, z łagodnymi zimami i ciepłymi latami. Średnia roczna temperatura wynosi 20–21 °C w dzień i 11–15°C w nocy.

    Ferrocarriles de la Generalidad de Cataluña (FGC) - przewoźnik kolejowy świadczący usługi przewozowe na terenie hiszpańskiej Katalonii. FGC zostało powołane w 1979 r., w celu odnowy i modernizacji połączeń kolejowych w regionie. Firma prowadzi przewozy na 140 km torów wąskotorowych (1000 mm), 42 km torów rozstawu standardowego (1435 mm) i na 89 km torów rozstawu Iberyjskiego (1668 mm), łącznie z połączeniem na stacjach węzłowych z pociągami krajowego przewoźnika RENFE. Sieć ta jest w pełni zelektryfikowana o napięciu 1,5 kV. FGC rocznie przewozi ok. 32 mln pasażerów i zatrudnia ok. 1300 pracowników.Barcelona i jej aglomeracja znajduje się w strefie klimatu subtropikalnego typu śródziemnomorskiego (w klasyfikacji klimatów Köppena: Csa). Jednak charakterystyka opadów – ich dość równomierne występowanie w skali roku i mniejsze niż w typowym klimacie śródziemnomorskim opady w najchłodniejszych miesiącach – może być postrzegana jako przejściowa dla wilgotnego klimatu podzwrotnikowego (subtropikalnego wilgotnego, w klasyfikacji klimatów Köppena: Cfa). Klimat cechuje się łagodnymi zimami i długimi ciepłymi latami. Średnia roczna temperatura wynosi 20 °C w dzień i 12 °C w nocy na wybrzeżu oraz 21 °C w dzień i 15 °C w nocy w centrum miasta.

    Średnia temperatura trzech najchłodniejszych miesięcy – grudnia, stycznia i lutego wynosi około 14°C w dzień i 5°C w nocy na wybrzeżu oraz 15°C w dzień i 9°C w nocy w centrum miasta, zima pod względem temperatury i nasłonecznienia przypomina kwiecień i październik w Polsce. W najchłodniejszym miesiącu roku – styczniu, temperatury wynoszą zwykle od 10 do 18°C w ciągu dnia, od 2 do 10°C w nocy, a średnia temperatura morza wynosi 13°C. Sezon z letnimi temperaturami trwa pół roku, od maja do października. W najcieplejszym miesiącu roku – sierpniu, temperatury wynoszą zwykle od 25 do 31°C w ciągu dnia, ponad 20°C w nocy, a średnia temperatura morza wynosi 25°C. Temperatury powyżej 30°C występują w kilkunastu dniach rocznie, głównie w lipcu i sierpniu. Dwa miesiące – kwiecień i listopad mają charakter przejściowy, ze średnią temperaturą około 18°C w ciągu dnia i 10°C podczas nocy, pod względem temperatury i nasłonecznienia przypominają maj i wrzesień w Polsce. Najwyższa odnotowana temperatura to 37,4°C na wybrzeżu i 38,2°C w centrum, natomiast najniższą zanotowaną temperaturą było −8,0°C na wybrzeżu i –1,0°C w centrum miasta.

    IESE Business School - szkoła podyplomowa dla menedżerów, utworzona jako część Uniwersytetu Nawarry. Jej budynki znajdują się w Barcelonie i w Madrycie. Jest jedną z najlepszych Szkół Biznesu na świecie w prowadzeniu programów MBA, Executive MBA (EMBA), Global Executive MBA (GEMBA) oraz Advanced Management Program (AMP). Oferuje również program Master of Research in Management (MRM) oraz studia doktoranckie w zarządzaniu przedsiębiorstwem.Europejski Instytut Technologiczny (EIT) – inicjatywa Unii Europejskiej zmierzająca do stworzenia europejskiej organizacji naukowej na wzór MIT i jako przeciwwaga dla niej. Parlament Europejski na swoim posiedzeniu 26 września 2007 podjął decyzję o utworzeniu EIT, a 18 czerwca 2008 roku zadecydowano, iż siedzibą Rady Zarządzającej EIT będzie Budapeszt.

    Barcelona ma tylko nieco ponad 50 dni deszczowych rocznie przy opadach ≥1mm, 72–79 dni deszczowych rocznie przy opadach ≥0,1mm, ze średnią kilka dni deszczowych w miesiącu. Opady wahają się średnio od 2–3 dni w lipcu do 6–9 dni deszczowych w październiku. Średnia roczna wilgotność wynosi 72%, od 67% w lipcu do 73% w październiku. Miasto ma 2500–2600 godzin czystej słonecznej pogody rocznie, od 140 h (średnio 4,5 godziny dziennie, około 4 razy więcej niż w Polsce) w grudniu do około 300 h (średnio 10 godzin czystego słońca na dobę, około 1/5 więcej niż w Polsce) w lipcu.

    Giełda papierów wartościowych – rynek, na którym maklerzy dokonują na rachunek klientów transakcji kupna-sprzedaży papierów wartościowych, np. akcji, (obligacji skarbowych i korporacyjnych), warrantów, opcji lub certyfikatów inwestycyjnych.Spółgłoska półotwarta boczna dziąsłowa welaryzowana – rodzaj dźwięku spółgłoskowego, występującego w niektórych językach naturalnych. W Polsce podobna spółgłoska półotwarta boczna zębowa welaryzowana jest potocznie nazywana ł aktorskim, scenicznym, szlacheckim lub kresowym.

    Historia[ | edytuj kod]

    Barcelona została założona przez Fenicjan. Powstała w starożytności (III wiek p.n.e.) jako kolonia rzymska, rozwinęła się jako jedna z najważniejszych republik kupieckich w basenie Morza Śródziemnego. Pozostałości po zbudowanych wtedy murach obronnych przetrwały w Dzielnicy Gotyckiej. Przejściowo zajęta przez Kartagińczyków (Hamilkar Barkas), a po drugiej wojnie punickiej przeszła ponownie pod panowanie rzymskie. Po upadku Rzymu zdobyta w 406 r. przez Swebów i Wandalów, a w 416 r. przez Wizygotów, którzy utworzyli w Hiszpanii własne państwo. Przez krótki czas Barcelona była stolicą państwa Wizygotów.

    Derbi - hiszpańska marka motocykli, skuterów i rekreacyjnych quadów. Ma swoją siedzibę w Barcelonie. Wchodzi w skład Piaggio & Co. SpA. Założona została w 1922 r przez Simóna Rabasa i Singla. Początkowo Derbi było firmą znajdującą się w garażu, zajmującą się głównie rowerami. Z czasem marka rozpoczęła produkcję motocykli i zaczęła odnosić sukcesy na rynku krajowym i zagranicznym. Ważną rolę w rozwoju firmy ma sport i Mistrzostwa Świata, w których po raz pierwszy Derbi wystartowało w 1962 r. Duży wkład w sukcesy sportowe marki miał hiszpański zawodnik Angel Nieto - Wygrał dla Derbi 5 tytułów Mistrza Świata; trzy tytuły w klasie 50 cm³ oraz dwa tytuły Mistrza Świata w klasie 125 cm³. Obecnie Derbi bierze aktywny udział w zmaganiach sportowych i regularnie startuje w Mistrzostwach Świata w klasie 125 cm³.Sarrià-Sant Gervasi - to dystrykt Barcelony noszący numer V. Znajduje się on w zachodnim krańcu miasta. Zajmuje powierzchnię 20,09 km² i liczy 140.461 mieszkańców (2005). Graniczy z dzielnicami Horta-Guinardó, Gràcia, Eixample i Les Corts oraz z miastami Sant Just Desvern, Esplugues de Llobregat, Sant Feliu de Llobregat, Molins de Rei oraz z San Cugat del Vallés. Jest to obszar miasta o najwyższym dochodzie na mieszkańca. Administracyjnie dzieli się na 6 dzielnic: Sant Gervasi-Galvany, El Putget i Farró, Sant Gervasi-La Bonanova, Les Tres Torres, Sarrià oraz Vallvidrera, El Tibidabo i Les Planes.

    W roku 712 Barcelona została opanowana przez Maurów. Przez blisko 100 lat znajdowała się pod ich panowaniem. W 801 r. zdobyta przez syna Karola Wielkiego, Ludwika, została stolicą Marchii Hiszpańskiej, która była buforem między państwem Karola Wielkiego a państwami Maurów. W latach 874–1137 Barcelona była stolicą niezależnego hrabstwa. Później została stolicą Królestwa Aragonii. Po zjednoczeniu z Kastylią w 1479 r. jej znaczenie spadło. W czasie wojny o sukcesję hiszpańską w latach 1705–1714 Barcelona została ufortyfikowana przez wojska angielskie. W czasie wojen napoleońskich w Hiszpanii w latach 1808–1814 Barcelona była kilkakrotnie widownią walk. Miasto przeżyło burzliwy rozwój handlu i przemysłu w XX wieku.

    Rodalies Barcelona, Cercanías Barcelona - system szybkiej kolei podmiejskiej działający na obszarze metropolitarnym Barcelony jak i przyległych do niego prowincji w Katalonii w Hiszpanii. Cały system składa się z 14 linii, w tym 6 obsługiwanych jest przez Renfe Cercanías a 7 przez FGC. Cała sieć jak i system biletowy jest podzielona na sześć stref w zależności od odległości, z centralnym punktem na stacji Barcelona Sants. Wszystkie pociągi Rodalies Barcelona zintegrowane są z metrem barcelońskim jak i innymi środkami transportu w obrębie sieci TMB na terenie Barcelony i przyległych gmin.Wandalowie – grupa plemion wschodniogermańskich, zamieszkująca przed Wielką wędrówką ludów Europę Środkową (dzielili się na Silingów i Hasdingów, część badaczy jako wandalskie zalicza też plemiona Wiktofalów, Lakringów i Hariów). W noc sylwestrową 406 roku wraz ze Swebami i Alanami przekroczyli zamarznięty Ren w pobliżu Moguncji, po czym przez trzy lata pustoszyli Galię. W trakcie dalszej wędrówki po Cesarstwie dotarli do Północnej Afryki, gdzie po zdobyciu Kartaginy założyli swoje własne państwo (439 r.). Przetrwało ono sto lat i zostało ostatecznie podbite przez Cesarstwo Bizantyńskie w latach 533-534.

    W czasie wojny domowej w Hiszpanii miasto kilkukrotnie stało się areną działań wojennych. 19 lipca 1936 r. zrewoltowany tłum pod wodzą anarchistów z Iberyjskiej Federacji Anarchistycznej nie dopuścił do zajęcia miasta przez puczystów gen. Franco. Następnie w Barcelonie formowano milicje, które prowadziły walkę na froncie aragońskim. W maju 1937 r. doszło do starć między anarchistami a wspierającymi komunistów żołnierzami (Dni majowe w Barcelonie). Miasto zostało zdobyte przez frankistów 26 stycznia 1939. Po wojnie domowej stało się centrum oporu republikanów i świadomości narodowej Katalończyków.

    AVE, Alta Velocidad Española (hiszp. "Hiszpańska wysoka prędkość") – hiszpańska kolej dużych prędkości osiągająca prędkość do 320 km/h (na trasie z Madrytu do Barcelony).SEAT, Sociedad Española de Automóviles de Turismo (pl. Hiszpańskie Towarzystwo Samochodów Osobowych) – hiszpańskie przedsiębiorstwo produkujące samochody, obecnie należąca do grupy Volkswagena.

    Współczesna koncepcja urbanistyczna Barcelony została opracowana przez znanego teoretyka architektury Ildefonsa Cerdę (uważanego za „ojca” urbanistyki, autora Ogólnej Teorii Urbanizacji). Stworzono ją na potrzeby rozpisanego przez władze w 1858 konkursu architektonicznego. Projekt Cerdy zajął w nim drugie miejsce, przegrywając z koncepcją Roviry i Triasa. Do realizacji zwycięskiego projektu nigdy nie doszło, zaś kilka miesięcy później na mocy dekretu królewskiego zdecydowano o wdrożeniu planu Ildefonsa Cerdy, co miało duży wpływ na dzisiejszy obraz miasta. Cerdà zaprojektował sieć ulic na module kwadratu, ulice podstawowej siatki mają jednakową szerokość 20 m, a bloki miejskie – 113 × 113 m, przy czym każdy blok ma ścięte narożniki, przez co skrzyżowania tworzą atrakcyjne place wzbogacone małą architekturą w postaci fontann i pomników oraz drzew.

    Lista światowego dziedzictwa (ang. World Heritage List; fr. Liste du patrimoine mondial) – lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2013) 981 obiektów w 160 krajach, w tym 759 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 193 przyrodniczego (P) i 29 mieszanych (K, P). O wpisaniu danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 r. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje. Jeżeli wniosek o wpisanie danego miejsca na listę nie zostanie uwzględniony, może być złożony ponownie.Druga wojna punicka toczyła się w latach 218-201 p.n.e. między Kartaginą i Rzymem. Była to druga z wojen punickich.

    17 sierpnia 2017 w mieście miał miejsce zamach terrorystyczny, do którego przyznało się tzw. Państwo Islamskie. W jego wyniku zginęło 14 osób, a ok. 130 zostało rannych.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Wojna o sukcesję hiszpańską – była prowadzona w latach 1701-1714 pomiędzy Wielką Brytanią, Holandią, Austrią, Prusami a Francją, Hiszpanią, Bawarią i Kolonią o władztwo nad Hiszpanią i dominację w Europie.
    Port lotniczy Reus – port lotniczy położony pomiędzy Constantí a Reus, w prowincji Tarragona, 3 km od Reus, 11 od Tarragony i ok. 100 km. na południe od Barcelony. W 2005 obsłużył około 1,4 mln pasażerów.
    Fontanna (wodotrysk) – urządzenie wodne, najczęściej ozdobne, wyrzucające pod ciśnieniem wodę z dysz lub dyszy. Jest jednym z elementów tzw. małej architektury.
    Palau Blaugrana - sportowa hala, w której drużyna FC Barcelona rozgrywa domowe mecze koszykówki, futsalu, piłki ręcznej i hokeja na wrotkach. Zadaszony pawilon został oddany do użytku dnia 23 października 1971 roku, a konstruktorami byli Francesc Cavallé i Josep Soterans.
    Pegaso (hiszpański wymowa: [peɣaso], "Pegaz") – hiszpańska marka samochodów ciężarowych, autobusów, ciągników i samochodów pancernych, a przez krótki czas sportowych samochodów.
    Barri Gòtic (hiszp. Barrio Gótico, pl. Dzielnica Gotycka) – średniowieczna dzielnica w Barcelonie, centrum barcelońskiego Starego Miasta (Ciutat Vella). Rozciąga się pomiędzy wybrzeżem Morza Śródziemnego a rondem Sant Pere oraz między aleją La Rambla i ulicą Via Laietana.
    Besòs – rzeka w północno-wschodniej Hiszpanii, w całości znajduje się w prowincji Barcelona i w Katalonii. Długość rzeki bez dopływów wynosi 17.7 km, łączna długość wynosi 53 km. Średni przepływ wynosi 4.33 m³/s a powierzchnia zlewni wynosi 1039 km².

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.124 sek.