• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Baliwat - Ancien Régime

    Przeczytaj także...
    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Baliwat – w organizacji zakonnej jednostka administracyjno-terytorialno-wojskowa, prowincja zakonna, dzielona zwykle na komturie. Zarządzana jest przez urzędnika zakonnego zwanego baliwem.
    Henryk II (ur. 31 marca 1519 w Saint-Germain-en-Laye, zm. 10 lipca 1559 w Paryżu) – król Francji od 1547 r., syn króla Franciszka I (1494–1547), z dynastii Walezjuszów i Klaudii Walezjuszki.

    Baliwat, seneszalia (fr. bailliage, sénéchaussée) – pojęcia synonimiczne, w przedrewolucyjnej Francji oznaczały jednostkę terytorialną, okręg administracyjny, skarbowy i sądowniczy oraz przypisany mu urząd. Określenie baliwat było bardziej rozpowszechnione na północy Francji, podczas gdy terminu seneszalia używano częściej na południu, zwłaszcza w Langwedocji, oraz w Bretanii. Nie istniała w tym względzie reguła, czego przykładem mogą być "północne" seneszalie Poitou, Artois, Boulonnais czy Ponthieu.

    Domena (łac. dominium, posiadłość, prawo własności) – w systemie feudalnym były to posiadłości ziemskie należące w całości do pana feudalnego (np. rycerza, możnowładcy, monarchy).Jersey (Baliwat Jersey) – dependencja Korony brytyjskiej obejmująca administracyjnie wyspę Jersey, jedną z Wysp Normandzkich oraz kilkadziesiąt sąsiednich, niezamieszkałych wysepek, de facto terytorium zależne. Oficjalną władzę sprawuje gubernator, który w Jersey nosi tytuł "Książę Normandii", działający w imieniu królowej brytyjskiej, przez nią powoływany i odwoływany. Praktyczną władzę sprawuje rząd wybierany w wyborach.

    Na początku XIII w., za panowania Filipa II Augusta, upowszechniła się działalność baliwów, urzędników o charakterze wędrownym, którym król powierzał kontrolę sprawowania urzędu przez prewotów. Wiązało się to z odbywaniem uroczystych roków i rozpatrywaniem zażaleń od miejscowej ludności. Wraz z dużym powodzeniem tej instytucji baliwom przypisano stałe okręgi - baliwaty - w obrębie całej domeny królewskiej.

    Poitou – kraina historyczna w zachodniej Francji, na terenie współczesnych regionów Poitou-Charentes (departamenty Vienne i Deux-Sèvres) oraz Kraj Loary (departament Wandea), położona nad Oceanem Atlantyckim.Filip II August (franc. Philippe Auguste; ur. 21 sierpnia 1165 w Gonesse, zm. 14 lipca 1223 w Mantes-la-Jolie) – król Francji w latach 1180 – 1223. Syn Ludwika VII, z dynastii Kapetyngów i jego trzeciej żony, Adeli z Szampanii.

    Baliwaty czy seneszalie dzieliły się na mniejsze okręgi prewotalne, na których czele stał prewot. W Normandii okręgom prewotalnym odpowiadały wicehrabstwa zarządzane przez wicehrabiów, który to tytuł oznaczał w tym wypadku urząd, książęcego funkcjonariusza i nie był powiązany ze szlachectwem. W Burgundii rolę okręgów prewotalnych pełniły kasztelanie z kasztelanami na czele.

    Normandia (fr. Normandie) – kraina historyczna i geograficzna w północnej Francji, nad kanałem La Manche. 1 stycznia 2016 roku kontynentalna Normandia liczyła 3 328 364 mieszkańców, a średnia gęstość zaludnienia wynosiła 111 mieszkańców na km².Guernsey (Baliwat Guernsey, fr. Guernesey) – terytorium przy francuskim wybrzeżu na Kanale La Manche, na wyspie Guernsey i pozostałych Wyspach Normandzkich z wyłączeniem wyspy Jersey.

    Właściwemu dla danego baliwatu sądowi przewodniczył zastępca baliwa - lieutenant général. Podlegały mu w pierwszej instancji sprawy o poważniejsze przestępstwa i sprawy szlachty. W drugiej instancji rozpatrywano apelacje od sądów prewotalnych. Od wyroków sądów baliwalnych przysługiwała apelacja do właściwego terytorialnie parlamentu.

    Rewolucja francuska (nazywana też Wielką Rewolucją Francuską lub Wielką Rewolucją) – okres w historii Francji w latach 1789–1799, w którym doszło do głębokich zmian polityczno-społecznych i obalenia monarchii Burbonów.Baliw (ang. Bailiff, z łacińskiego baiulus - goniec, wychowawca, nauczyciel) – w średniowiecznej Anglii i Francji urzędnik, zajmujący się utrzymaniem porządku w toku postępowania sądowego oraz egzekucją wyroków sądowych. Współcześnie termin używany w krajach anglosaskich dla określenia pomocnika szeryfa lub urzędnika sądowego zajmującego się utrzymaniem porządku na sali sądowej.

    W XVI w. edyktem króla Henryka II utworzono sześćdziesiąt dodatkowych sądów prezydialnych w niektórych spośród setek baliwatów i seneszalii. W 1764 r. liczba sądów prezydialnych wynosiła już 100.

    Do połowy XVIII w. rozwój administracji pozbawił baliwaty pozasądowej części kompetencji, głównie na rzecz guberni (gouvernements) i okręgów generalnych (généralités).

    U progu rewolucji francuskiej na bazie dotychczasowego podziału monarchii na baliwaty ustanowiono okręgi dla wyboru reprezentantów do Stanów Generalnych. Edykt królewski z 24 stycznia 1789 r. dzielił Francję na ponad 400 baliwatów wyborczych. W skomplikowanym systemie powiązań między okręgami baliwatom wyborczym pierwszego rzędu przysługiwało prawo bezpośredniego wyboru deputowanego, pozostałe zaś, baliwaty wyborcze drugiego rzędu, wyboru dokonywały za pośrednictwem tych pierwszych.

    Langwedocja (oksyt. Lengadòc, franc. Languedoc) – kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji, między Pirenejami, Masywem Centralnym, Rodanem i Morzem Śródziemnym. Obecnie wraz z Roussillon tworzy region administracyjny Langwedocja-Roussillon, a część obszarów zaliczanych tradycyjnie do Langwedocji należy do regionu Midi-Pyrénées. Słynie z produkcji wina.Stany Generalne (fr. États-Généraux) – zgromadzenie reprezentujące przedstawicieli 3 stanów: szlachty, duchowieństwa i stanu trzeciego, czyli reszty społeczeństwa we Francji, zwoływane jako doradczy organ króla, zwłaszcza w sprawach ustalania podatków.

    Do współczesności status baliwatu utrzymały w ramach monarchii brytyjskiej wyspy Jersey i Guernsey - wyspiarska część dawnego władztwa Normandii.

    Zobacz też[]

  • Baliw
  • Baliwat (zakony)



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.008 sek.