• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Balet polski

    Przeczytaj także...
    Małgorzata Komorowska – muzykolog, badaczka dziejów polskiej kultury muzycznej, życia operowego i biografii artystów, publicystka "Ruchu Muzycznego", komentatorka koncertów.Maciej Pręczyński, notowany także jako: Prączyński, Prencinski, Prenciscki, Prenciski, Prenczyński, Prenzinski, Prędczyński, Princinschi, Pryńczyński, Przeczyński oraz pod imieniem Matteo, Mattia lub Mattio (ur. ok. 1750 w Białymstoku, zm. po 1799 w miejscu nieznanym) – tancerz, baletmistrz, choreograf i pedagog tańca. Pierwszy tancerz demi-caractère teatru warszawskiego w latach 1775–1777. Jeden z pierwszych polskich tancerzy zawodowych i pierwszy polski choreograf. Jedyny polski artysta baletu w XVIII wieku, który występował także na znanych scenach zagranicznych, w Wenecji i Wiedniu. Jego żoną była nie znana bliżej Katarzyna Emers.
    Burgtheater (Teatr Zamkowy, początkowo k.k. Theater nächst der Burg, później do 1920 k.u.k. Hofburgtheater) – teatr, oficjalne otwarty 14 marca 1741 r. w Wiedniu. Znajduje się przy wiedeńskim Ringu.

    Balet polski powstał dzięki królowi Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu. Z jego inicjatywy stały zespół baletowy złożony z zagranicznych tancerzy działał już od 1765 roku w warszawskim teatrze publicznym, zwanym Operalnią Saską, a w 1785 roku powstał pierwszy polski zespół, tzw. Tancerze Narodowi Jego Królewskiej Mości. Baletmistrzami i choreografami tego zespołu byli François Gabriel Le Doux i Daniel Curz, a czołowym tancerzem - Michał Rymiński. Wystawiane były wtedy divertissement taneczne i balety z akcją (Ballet d'action(ang.)) oraz modne wówczas opero-balety. Pierwszym polskim tancerzem, który zdobył uznanie za granicą był natomiast Maciej Pręczyński (Prenczyński) z dworskiego baletu hetmana Branickiego w Białymstoku - solista zespołu Gasparo Angioliniego w weneckim Teatro San Benedetto i w wiedeńskim Burgtheater, który w latach 1775-1777 występował także i realizował balety w Warszawie.

    Feliks Adam Walerian Krzesiński herbu Nieczuja (ros. Фе́ликс Кшеси́нский, ang. Felix Kschessinsky; ur. 17 lutego 1823 w Warszawie, zm. 16 lipca 1905 w Krasnowie koło Sankt Petersburga) – polski tancerz baletowy, choreograf i nauczyciel tańca. W latach 1845–1851 pierwszy tancerz charakterystyczny baletu warszawskiego w Teatrze Wielkim, od 1851 carskiego baletu w Sankt Petersburgu. Był słynnym mazurzystą, niezrównanym wykonawcą mazura zarówno na scenie warszawskiej, jak i petersburskiej. Ojciec sławnej rosyjskiej primabaleriny „assoluta” Matyldy Krzesińskiej. Teatr Wielki — Opera Narodowa w Warszawie – budynek zlokalizowany przy placu Teatralnym w Warszawie, będący siedzibą Opery Narodowej. W Salach Redutowych mieści się Muzeum Teatralne oraz dwie spośród trzech scen Teatru Narodowego.

    Po utracie przez Polskę niepodległości, przedstawienia baletowe pojawiały się w Warszawie nieregularnie, a stały zespół baletowy rozpoczął działalność w Teatrze na placu Krasińskich w 1818 roku. Jego świetność przypadła jednak dopiero na okres romantyzmu, po otwarciu nowej siedziby w Teatrze Wielkim, dzięki takim choreografom, jak: Maurice Pion, Filippo Taglioni i Roman Turczynowicz. Najwybitniejszymi tancerzami tego okresu byli: baleriny klasyczne: Konstancja Turczynowiczowa, Karolina Wendt, Kamila Stefańska i Helena Cholewicka oraz tancerze klasyczni: Mikołaj Grekowski, Roman Turczynowicz, Aleksander i Antoni Tarnowscy oraz ceniony tancerz charakterystyczny Feliks Krzesiński. Repertuar obejmował najsłynniejsze balety romantyczne, balety-divertissement i oryginalne dzieła polskie, jak Wesele w Ojcowie z muzyką Karola Kurpińskiego i Józefa Damsego (1823), Na kwaterze z muzyką Stanisława Moniuszki (1868) czy Pan Twardowski z muzyką Adolfa Sonnenfelda.

    Polski Balet Narodowy (PBN) jest najważniejszym zespołem baletowym w Polsce. Kontynuuje wieloletnie tradycje baletowe Warszawy, które sięgają korzeniami XVII wieku. Wcześniej znany był jako zespół baletowy Teatru Wielkiego – Opery Narodowej. W 2009 otrzymał w Teatrze Wielkim autonomię artystyczną i podniesiony został do rangi Polskiego Baletu Narodowego. Od tego momentu pracuje pod dyrekcją znanego polskiego choreografa Krzysztofa Pastora.Operalnia (niem. Opernhaus - opera) – nazwa budynku teatralnego używana w Polsce za panowania Sasów. Pierwszą operalnię otworzono w Warszawie.

    Kontynuatorem wielkiej tradycji baletu warszawskiego jest dzisiaj Polski Balet Narodowy w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej w Warszawie.

    Ważniejsze balety polskie[ | edytuj kod]

    Dzieła choreografów polskich lub zagranicznych związanych z Polską, z muzyką polską lub obcą, stworzone dla polskich zespołów baletowych, a w nielicznych przypadkach zrealizowane premierowo na scenach zagranicznych.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Polski Balet Narodowy : Teatr Wielki Opera Narodowa, teatrwielki.pl [dostęp 2017-11-22] (pol.).

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Irena Turska, Przewodnik baletowy, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 2011, ​ISBN 978-83-224-0926-8
  • Bożena Mamontowicz-Łojek, Tancerze króla Stanisława Augusta, 1774-1798, Oficyna Wydawnicza „Rytm”, Warszawa 2005, ​ISBN 83-7399-088-7
  • Janina Pudełek, Warszawski balet romantyczny, 1802-1866, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1968, ISBN brak
  • Janina Pudełek, Warszawski balet w latach 1867-1915, Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1981, ISBN 83-224-0160-4, OCLC 830211972.
  • Bożena Mamontowicz-Łojek, Terpsychora i lekkie muzy. Taniec widowiskowy w Polsce w okresie międzywojennym, 1918-1939, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1972, ISBN brak
  • Irena Turska, Almanach baletu polskiego, 1945-1974, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1983, s.108-140, ​ISBN 83-224-0220-1
  • Małgorzata Komorowska, Kronika teatrów muzycznych PRL, lipiec 1944 - czerwiec 1989, Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 2003, ISBN 83-7063-361-7, OCLC 52768296.
  • Polski Teatr Tańca - Balet Poznański w latach 1973-2013 [w:] Pod prąd do źródła. Album jubileuszowy, pod red. Jagody Ignaczak, Polski Teatr Tańca, Poznań 2013, ISBN brak
  • Krzysztof Pastor, praca zbiorowa, Teatr Wielki – Opera Narodowa, Warszawa 2017, ​​ISBN 978-83-65161-86-4
  • Paweł Chynowski, Historia Polskiego Baletu Narodowego: http://teatrwielki.pl/teatr/polski-balet-narodowy/historia-pbn/
  • Janina Pudełek (14 września 1930 w Warszawie - 27 października 2004 w Warszawie), prof. dr habilitowany, historyk i teoretyk baletu.Józef Damse, Dampse (ur. 26 stycznia 1789 w Sokołowie Małopolskim, zm. 15 grudnia 1852 w Rudnie k. Warszawy) – polski kompozytor, dyrygent, śpiewak i aktor, wolnomularz.




    Warto wiedzieć że... beta

    Pałac Branickich – zabytkowy pałac w Białymstoku, jedna z najlepiej zachowanych rezydencji magnackich epoki saskiej na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej w stylu późnobarokowym określany mianem „Wersalu Podlasia”, „Wersalem Północy”, a także „Polskim Wersalem”.
    Stanisław Moniuszko herbu Krzywda (ur. 5 maja 1819 w Ubielu, zm. 4 czerwca 1872 w Warszawie) – polski kompozytor, dyrygent, pedagog, organista; autor ok. 268 pieśni, operetek, baletów i oper. Do jego najsłynniejszych dzieł należą opery: Halka, Straszny dwór i Paria.
    Daniel Curz vel Kurz (ur. 23 grudnia 1753 w Wenecji, zm. po 1822 prawdopodobnie w Żytomierzu) – alzacki tancerz, baletmistrz, choreograf i nauczyciel tańca od 1776 związany z Polską. Jeden z "ojców polskiego baletu". W latach 1777-1782 był w Warszawie członkiem francuskiej loży wolnomularskiej Doskonałego Milczenia (Le Parfait Silence) w stopniu mistrza obrzędów.
    Paweł Chynowski (ur. 27 grudnia 1947 w Piotrkowie Trybunalskim) – polski filolog, teatrolog i baletolog, krytyk teatralny i baletowy, historyk baletu, librecista. Absolwent wydziału filologii polskiej Uniwersytetu Warszawskiego (1972) ze specjalizacją nauki o teatrze (magisterium o tematyce teatru baletowego u prof. Tadeusza Siverta). W okresie studiów uczył się także tańca klasycznego i występował w uniwersyteckim zespole baletowym „Chorea” pod kierunkiem tancerza Marka Pawlickiego z Teatru Wielkiego w Warszawie.
    Roman Turczynowicz  (ur. 14 marca 1813 w Radomiu, zm. 21 maja 1882 w Warszawie) był czołową postacią polskiego baletu romantycznego, tancerzem i pedagogiem szkoły baletowej, ale przede wszystkim baletmistrzem, choreografem i dyrektorem baletu Warszawskich Teatrów Rządowych. W połowie XIX w. odegrał w Warszawie podobną rolę, jaką ojciec duńskiego baletu romantycznego August Bournonville w Kopenhadze.
    Adolf Gustaw Sonnenfeld pseudonim Adolfson (ur. 19 września 1837 we Wrocławiu, zm. 28 maja 1914 we Wrocławiu) – polski skrzypek, dyrygent i kompozytor. Syn handlarza skór Hirszla Sonnenfelda oraz Fryderyki Aron. Około 1857 roku, po przybyciu do Warszawy zmienił wyznanie na protestantyzm (ewangelicko-augsburski). Założyciel Orkiestry Warszawskiej (1867 r).
    Filippo Taglioni (ur. 5 listopada 1778 w Mediolanie, zm. 11 lutego 1871 w Como) – włoski tancerz i choreograf, ojciec Marii i Paula Taglionich.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.865 sek.