• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Baksztag

    Przeczytaj także...
    Olinowanie ruchome – rodzaj olinowania na jachcie lub innej jednostce pływającej. Liny olinowania ruchomego mają przynajmniej jeden koniec wolny. Służą do obsługi takielunku, czy innych elementów osprzętu np. miecza, płetwy sterowej. Są to między innymi: fały i kontrafały, szoty, brasy, topenanty, dirki, gai, obciągaczy bomów, halsów, szkentli itp.Luzowanie – w żeglarstwie działanie mające na celu wydłużenie pracującej części szota, cumy, czy innej liny, bądź łańcucha.
    Żagiel – rodzaj pędnika wiatrowego stosowanego do napędów żaglowców, jachtów, bojerów, żaglowozów itd. Jest to odpowiednio ukształtowany płat tkaniny (ew. innego tworzywa) rozpięty na omasztowaniu jednostek żaglowych, stawiany fałami, a kierowany szotami lub brasami (wszystko najczęściej przy użyciu wielu lin pomocniczych). Zespół żagli tworzy ożaglowanie jednostki i służy do napędzania jej. Pierwotnie żagle były szyte z brytów tkaniny (bawełna, dacron, nylon, kevlar), obecnie stosuje się też inne metody wytwarzania żagli (laminowanie, klejenie). Żagle podzielić można według kształtu, abstrahując od rodzaju ożaglowania, na trójkątne i czworokątne.
    Baksztag jako kurs względem wiatru oznaczony jako D

    Baksztag – lina olinowania stałego stabilizująca maszt, biegnąca od jego topu do okucia na burcie umieszczonego na odcinku między masztem a rufą bądź nazwa kursu względem wiatru.

    Baksztag jako element olinowania[]

    Baksztagi są linami stosowanymi symetrycznie po obu burtach, w jednej lub dwu parach i należą do olinowania stałego (dawniej półstałego) – w każdej parze wybierana jest lina od strony nawietrznej, a przeciwległa jest luzowana aby nie przeszkadzała żaglowi.

    Bajdewind, też bejdewind, ćwierćwiatr – nazwa jednego z wiatrów pozornych. Bajdewind wieje z kierunków: pomiędzy wiatrem wiejącym prosto z boku jednostki (półwiatr), a wiatrem wiejącym od strony kąta martwego, czyli od strony dziobu jednostki.Kąt martwy, żartobliwie nazywany mordewindem – w żeglarstwie jest to taki kąt kursowy względem wiatru, w którym nie może poruszać się jednostka o napędzie żaglowym. Na rysunku zaznaczony kolorem czerwonym.

    Baksztag jako kurs względem wiatru[]

    Od nazwy liny pochodzi również nazwa kursu względem wiatru. Baksztag to kurs gdzie wiatr wieje z ukosa, w sektorze pomiędzy trawersem i rufą. Można wyróżnić baksztag ostry tj. bliższy półwiatrowi bądź pełny - bliższy fordewindowi.

    Zobacz też[]

  • olinowanie, olinowanie stałe, olinowanie ruchome, takielunek
  • bajdewind, fordewind, mordewind, półwiatr, róża wiatrów
  • omasztowanie, ożaglowanie
  • achtersztag
  • Bibliografia[]

  • Lesław Furmaga, Józef Wójcicki: Mały słownik morski. Gdynia: Mitel International Ltd, 1993. ISBN 83-85413-73-1.
  • Jerzy W. Dziewulski: Wiadomości o jachtach żaglowych. Warszawa: Alma-Press, 2008, s. 371. ISBN 978-83-7020-358-0.
  • Olinowanie – system lin na jachcie lub innym statku żaglowym. Stanowi obok omasztowania i ożaglowania część takielunku.Burta – strona na statku wodnym, każda z połówek jednostki pływającej, rozdzielonych płaszczyzną symetrii kadłuba. Termin ten ma wiele pokrewnych znaczeń począwszy od całości jednej z połówek kadłuba, poprzez poszycie jednej z połówek (lub część poszycia nad obłem), aż do litej bariery na dużej jednostce, otaczającej odkryty pokład, będącej de facto nadburciem, a nie burtą. Jednak o tym, że coś znajduje się na jednej z burt, mówi się także wtedy, gdy to coś znajduje się nawet znacznie powyżej najwyższego pokładu (np. światła na masztach mogą być w osi jednostki, lub na jednej z burt).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Trawers jest to kierunek prostopadły do diametralnej (umownej linii łączącej dziób z rufą) jednostki pływającej liczony w poziomie od miejsca obserwatora (lub od innego umownego miejsca na jednostce). Wyróżnia się dwa trawersy względem dziobu jednostki: prawy (90°) oraz lewy (270°).
    Omasztowanie – część osprzętu żaglowego służąca do podnoszenia, rozpinania i ustawiania żagli. Przez całe wieki drzewca były wykonywane z drewna. Obecnie produkowane są ze stopów metali lekkich (głównie glinu), oraz (rzadziej) materiałów kompozytowych, takich jak laminaty i włókna węglowe, oferujące dużą wytrzymałość przy jednoczesnej redukcji masy. Początkowo przekrój masztu był okrągły, obecnie stosuje się przekroje obłe, przypominające symetryczne profile lotnicze, które zapewniają większą sprawność układu maszt-żagiel. Z tego powodu w żeglarstwie regatowym używa się także masztów obrotowych.
    Takielunek – termin żeglarski oznaczający tę część osprzętu żaglowego na statku wodnym o napędzie żaglowym, która jest aktualnie rozmieszczona na jednostce w celu użytkowania.
    Olinowanie półstałe – istniejąca dawniej kategoria olinowania pośrednia pomiędzy olinowaniem stałym, a ruchomym, obejmująca dawniej następujące liny: topenantę, dirk i baksztag. Obecnie baksztag zalicza się do olinowania stałego, zaś topenantę do ruchomego.
    Fordewind, pełny wiatr – wiatr wiejący na żaglowcu prosto od strony rufy. Wbrew pozorom, nie jest to najkorzystniejszy kierunek dla żaglowca, gdyż przy tej samej prędkości wiatru, jednostka może rozwinąć większą prędkość płynąc pod kątem do wiatru (najlepiej baksztagiem), co wynika z iloczynu wektorów ruchu wiatru i ruchu jednostki. Ponadto przy wietrze prosto od rufy tylne żagle w osi jednostki zasłaniają żagle bliższe dziobowi, zabierając im wiatr, co jest szczególnie niekorzystne przy ożaglowaniu rejowym. Przy ożaglowaniu skośnym można wtedy ustawić żagle na dwóch kolejnych masztach w odwróconej pozycji (czyli na halsie prawym i lewym), a na jednostkach jednomasztowych ustawić w odwróconych pozycjach foka i grota (stąd żeglarskie "płynąć motylkiem"). Podczas płynięcia fordewindem korzysta się zwykle ze spinakera na jednostkach wyposażonych w ten typ żagla.
    Achtersztag – inaczej aftersztag, lina olinowania stałego, biegnąca od topu lub górnej części masztu w kierunku rufy, a tam zamocowana na pokładzie. Stabilizuje maszt przeciwdziałając siłom pochylającym go do przodu. Achtersztag biegnie w płaszczyźnie symetrii jednostki pływającej. Niekiedy spotyka się achtersztag podwójny wtedy każdy z nich mocowany jest na rufie na jednej z burt. W przypadku ożaglowania gaflowego zamiast achtersztagu stosowana jest jedna lub więcej par baksztagów, aby można było manewrować gaflem. Na dawnych żaglowcach achtersztagiem nazywano linę łączącą topy masztów.
    Rufa – tylna część jednostki pływającej, zarówno w jej części nawodnej, jak i podwodnej. Istnieje wiele rodzai form konstrukcyjnych ruf. Wraz z rozwojem żeglugi ulegały one modyfikacjom zarówno ze względu na wykorzystywany materiał, przeznaczenie statku, jak i panującą w danych czasach modę. Rufa może być zakończona pawężą zorientowaną prostopadle względem lustra wody lub pochyloną w kierunku rufy, czy dziobu jednostki. Rufa może wystawać nad powierzchnię wody, tworząc nawis rufowy.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.01 sek.