• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badanie histopatologiczne

    Przeczytaj także...
    Sekcja zwłok (gre. autopsia – zobaczyć na własne oczy, łac. sectio – rozcięcie) – badanie pośmiertne (łac. post mortem), którego celem jest najczęściej ustalenie przyczyny zgonu.Formalina – wodny nasycony (ok. 35–40%) roztwór aldehydu mrówkowego (inaczej formaldehydu lub metanalu). Ciecz bezbarwna o drażniącym ostrym zapachu i takim smaku. Jako środek wygodniejszy w użyciu zastępuje sam formaldehyd, który w warunkach normalnych jest gazem. Dobrze miesza się z etanolem, który nieraz służy do jej stabilizowania, gdyż z formaliny może wytrącać się polimer (trioksan lub polioksymetylen).
    Hematoksylina – organiczny związek chemiczny, niebieski barwnik służący do wybarwiania zasadochłonnych (bazofilnych) struktur komórkowych, np. jądra komórkowego. Uzyskiwany z drewna Haematoxylum campechianum. W wyniku utlenienia, np. z chloranem potasu (KClO3), przekształca się w hemateinę o głębokim niebieskopurpurowym kolorze. W takiej formie używa się jej do barwienia cytologicznego tkanek wysyconych solami żelazowymi lub glinowymi.

    Badanie histopatologiczne – badanie mikroskopowe materiału tkankowego pobranego od pacjenta w celu oceny charakteru procesu chorobowego. Dziedzina nauki zajmująca się charakteryzowaniem mikroskopowych zmian zachodzących w chorych tkankach to histopatologia.

    Badanie histopatologiczne ma zastosowanie w rozpoznawaniu zmian chorobowych w tkankach chorego (np. nowotworowych, zapalnych czy zwyrodnieniowych), monitorowaniu postępu leczenia, a także przy diagnostyce przyczyny zgonu i istniejących ante mortem zmian chorobowych u osób zmarłych w trakcje badania pośmiertnego. Badanie takie przeprowadza lekarz patolog i to on stawia na jego podstawie rozpoznanie histopatologiczne.

    Histologia (z gr. histos – tkanka, logos – wiedza, nauka) – nauka o budowie, rozwoju i funkcjach tkanek, w przeciwieństwie do anatomii, zajmuje się badaniem mikroskopowej budowy ciała. Nauka o mikroskopowych wykładnikach chorób nosi nazwę histopatologii.Histopatologia, histologia patologiczna (gr. ἱστός πάθος -λογία) jest działem patomorfologii (dawniej nazywanej anatomią patologiczną), która bada i rozpoznaje zjawiska mikroskopowe zachodzące w komórkach oraz tkankach organizmu przy różnego rodzaju schorzeniach. Zakres wykorzystania diagnostycznego i znaczenie histopatologii w codziennej praktyce klinicznej stale się zwiększa.

    Przedmiotem badania histopatologicznego jest poddany obróbce histologicznej (utrwalanie, formowanie, wybarwianie, cięcie) materiał biologiczny pobrany od osoby badanej metodami biopsji,wymazu lub bezpośredniego badania wydalin i wydzielin organizmu. Odmianą badania histopatologicznego jest badanie cytopatologiczne. W tym rozróżnieniu badanie histopatologiczne cechuje się pracą na masie komórkowej, gdy cytopatologiczne pracą na pojedynczych komórkach. W obu metodach materiał pobierany i obrabiany jest w specyficzny dla siebie sposób dlatego ich dokładność i użyteczność jest od siebie różna.

    Toluen (metylobenzen), C6H5CH3 – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów aromatycznych, stosowany często jako rozpuszczalnik organiczny. Odkrywcą toluenu jest polski chemik Filip Walter.Przeciwciała, immunoglobuliny – rodzaj białek wydzielanych przez komórki plazmatyczne (czyli pobudzone limfocyty B) w przebiegu odpowiedzi odpornościowej typu humoralnego. Charakteryzują się one zdolnością do swoistego rozpoznawania antygenów.

    Obróbka histologiczna[ | edytuj kod]

    Schemat procedury obróbki histologicznej:

    1. Pobranie materiału odpowiednią dla celu badania techniką
    2. Utrwalenie wstępne - umieszczenie w utrwalaczu np. formalinie w celu zabezpieczenia przed transportem
    3. Transport do laboratorium
    4. Utrwalanie właściwe - odwadnianie w stężonych roztworach np.: etanolu, toluenie, czy ksylenie
    5. Formowanie - zatapianie wypreparowanego materiału w substancjach umożliwiających utworzenie sześciennego bloczku możliwego do pocięcia, zwykle w płynnej parafinie
    6. Cięcie - przy pomocy mikrotomów uzyskuje się kilkumikrometrowe skrawki, które w sposób selektywny umieszcza się na szkiełkach podstawowych
    7. Barwienie - w zależności od badanego materiału i celu badania wykorzystuje się różne barwniki, które wybarwiają różne struktury komórkowe, najczęściej eozynę i hematoksylinę.
    8. Utrwalanie końcowe - niektóre próbki dodatkowo utrwala się do dalszego przejrzenia dla celów medycznych, naukowych czy dydaktycznych zapobiegając ich rozpadowi czy zniszczeniu.

    Czas potrzebny do przeprowadzenia pełnej procedury to, od kilkunastu godzin, do kilku dni.

    Parafina (z łac. parum affinis – "niskie powinowactwo") – mieszanina stałych alkanów (powyżej 20 atomów węgla w cząsteczce), wydzielana m.in. z ciężkich frakcji o temperaturze wrzenia ponad 350 °C ropy naftowej lub z frakcji smół wytlewnych z węgla brunatnego. Zależnie od stopnia rafinacji jasnożółta do białej, ma postać krystalicznego wosku (tłusta w dotyku), nierozpuszczalna w wodzie i etanolu, lecz rozpuszczalna w wielu innych rozpuszczalnikach organicznych (np. w terpentynie, eterze).Ksyleny - (nazwa systematyczna: dimetylobenzen wzór sumaryczny: C8H10) - organiczne związki chemiczne - węglowodory aromatyczne stosowane głównie jako wysokowrzące rozpuszczalniki organiczne.

    Dodatkowo istnieją metody badawcze modyfikujące powyższy schemat m.in.:

  • Badanie śródoperacyjne - stosowane zwykle w chirurgii onkologicznej. Metoda oparta jest na technikach mrożeniowych wykonywanych w laboratoriach szpitalnych. Modyfikacji podlegają pkty. od 2. do 6. Materiał utrwala się w substancjach zastępujących wodę w preparacie, ale nie podlegających krystalizacji uszkadzającej komórki. Formowanie polega na zamrożeniu i pocięciu próbki w kriostacie. Metoda ta cechuje się mniejszą szczegółowością i trwałośćią próbki, jednak nadrabia to skróceniem procedury (kilkanaście minut vs kilkanaście godzin) dzięki czemu znalazła zastosowanie śródoperacyjne. Metoda ta zwykle stosowana jest w celu określenia doszczętności resekcji zmiany nowotworowej.
  • Badanie pod mikroskopem elektronowym - zmianie ulegają metody utrwalania oraz formowania (stosuje się żywice epoksydowe), materiału nie barwi się, a pokrywa np. metalami (do badania pod mikroskopem skaningowym) lub tnie na nanometrowe plastry (do badania pod mikroskopem transmisyjnym)
  • Histochemia - w tej metodzie stosuje się barwniki będące jednocześnie reagentami łatwo reagującymi z substancjami zawartymi w komórkach, lub substancje dające barwę dopiero po zaistnieniu takiej reakcji. Do odmian histochemii należy immunohistochemia gdzie nośnikiem barwnika lub jego reagentu są przeciwciała przeciwko składnikom komórki.

  • Laboratorium – pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania badań naukowych lub analiz lekarskich. Wyposażone w odpowiedni do tego celu sprzęt. Laboratorium postrzegane nie jako pomieszenie, lecz jako jednostka organizacyjna jest zespołem złożonym z ludzi, pomieszczenia i sprzętu.Immunohistochemia – jest to metoda wykrywania rozmaitych substancji antygenowych w skrawkach mikroskopowych, stosowana w histopatologii i histologii. Polega na zastosowaniu przeciwciała skierowanego przeciwko poszukiwanym składnikom preparatu a następnie systemu detekcji, tworzącego barwną, nierozpuszczalną substancję, widoczną w mikroskopie. Do związków chemicznych stosowanych do lokalizacji stosowanych w tej metodzie przeciwciał należą:

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Robbins & Cotran Pathologic Basis of Disease. Saunders 2004, ​ISBN 0-7216-0187-1



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Organellum − każda oddzielona od cytozolu błoną komórkową struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji. Komórka prokariotyczna nie zawiera organelli komórkowych, co odróżnia ją od komórki eukariotycznej. Genofor, Nukleoid czy rybosomy nie są organellami, gdyż nie są oddzielone od otoczenia błoną komórkową. Komórki eukariotyczne zawierają podstawowy zestaw organelli błonowych.
    Wymaz – pobieranie próbki płynów fizjologicznych, wydzielin określonego narządu, wydalin lub śluzu w celu zbadania jej składu; w szczególności, pod kątem zawartych w niej komórek złuszczonego nabłonka, mikroorganizmów (grzybów, bakterii) lub śladów określonych substancji chemicznych. Do pobierania wymazu używa się szpatułek, wymazówek bądź też specjalnych szczoteczek (m.in. w badaniu śluzu szyjki macicy). Pobrany materiał może zostać przeniesiony wprost na szkiełko mikroskopowe w celu bezpośredniej obserwacji próbki (tzw. rozmaz), bądź przeniesiony na pożywkę w celu rozmnożenia zawartych w niej mikroorganizmów (tzw. posiew).
    Szkiełko podstawowe, zwane też przedmiotowym – prostokątna płytka szklana, która służy do umieszczenia na niej materiału obserwowanego za pomocą mikroskopu (biologiczny preparat mikroskopowy). Szkiełko podstawowe umieszcza się na stoliku przedmiotowym mikroskopu.
    Skaningowy mikroskop elektronowy (SEM, z ang. scanning electron microscope) – rodzaj mikroskopu elektronowego umożliwiający obserwację topografii badanego materiału. Służy do obserwacji i charakteryzacji materiałów organicznych i nieorganicznych w skali od nanometrycznej do mikrometrycznej. Wiązką pierwotną w tej metodzie badawczej jest wiązka elektronów.
    Cytopatologia – metoda diagnostyczna w medycynie, polegająca na badaniu pod mikroskopem świetlnym komórek pobranych przyżyciowo.
    Biopsja (stgr. βίος /bios/ - w znaczeniu: życie biologiczne, odnoszący się do życia i żywych organizmów + stgr. ό̉ψις /opsis/ - obserwowanie, patrzenie) - rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego (badanie histopatologiczne). Niekiedy materiał pobrany metodami biopsyjnymi (tzw. bioptat) jest wykorzystywany do badań innych niż morfologiczne (np. wirusologicznych, biochemicznych itp.).
    Nowotwór (łac. neoplasma, skrót npl – z greckiego neoplasia) – grupa chorób, w których komórki organizmu dzielą się w sposób niekontrolowany przez organizm, a nowo powstałe komórki nowotworowe nie różnicują się w typowe komórki tkanki. Utrata kontroli nad podziałami jest związana z mutacjami genów kodujących białka uczestniczące w cyklu komórkowym: protoonkogenów i antyonkogenów. Mutacje te powodują, że komórka wcale lub niewłaściwie reaguje na sygnały z organizmu. Powstanie nowotworu złośliwego wymaga kilku mutacji, stąd długi, ale najczęściej bezobjawowy okres rozwoju choroby. U osób z rodzinną skłonnością do nowotworów część tych mutacji jest dziedziczona.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.