Badanie biochemiczne krwi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Badanie biochemiczne krwi – badanie obejmujące analizę składników osocza. Dostarcza wielu cennych informacji i wskazówek ułatwiających postawienie właściwej diagnozy. Badanie osocza pokazuje poziom enzymów, hormonów, białek, elektrolitów i pierwiastków śladowych w naszym organizmie. Wyniki obrazują stan kliniczny konkretnych narządów.

Ludzka peroksydaza tarczycowa (TPO – ang. thyroid peroxidase, hTPO – ang. human thyroid peroxidase, peroksydaza jodkowa) – enzym transbłonowy o numerze EC 1.11.1.8 i masie cząsteczkowej 107 kDa, występuje w postaci dimeru na szczytach komórek w pęcherzykach tarczycy. Jego główną rolą jest udział w syntezie hormonów tarczycy przez katalizowanie utleniania jodu, jodowanie reszt tyrozyny i sprzęganie jodotyrozyny (MIT - monojodotyrozyny oraz DIT - dijodotyrozyny) w trijodotyroninę (T3) i tetrajodotyroninę (T4 - tyroksynę)..Przeciwciała, immunoglobuliny – rodzaj białek wydzielanych przez komórki plazmatyczne (czyli pobudzone limfocyty B) w przebiegu odpowiedzi odpornościowej typu humoralnego. Charakteryzują się one zdolnością do swoistego rozpoznawania antygenów.

Profile oznaczeń[ | edytuj kod]

Wyniki badania biochemicznego krwi dają obraz funkcji prawie wszystkich narządów, układów, gruczołów, stanu nawodnienia, odżywienia, postępu choroby. W celu lepszej diagnozy i leczenia schorzeń konieczna jest ocena zmian zachodzących w składnikach osocza. Dla ułatwienia korzystania z szerokiej gamy badań, zostały opracowane tzw. profile oznaczeń. Służą one dokładniejszemu przedstawieniu funkcjonowania danego narządu, dlatego każdy profil został opracowany tak, aby zawarte w nim parametry jak najlepiej oddawały jego funkcję.

Fosfataza kwaśna (ACP) (EC 3.1.3.2 – enzym z klasy hydrolaz o aktywności fosfatazy. Jej rola polega głównie na katalizowaniu defosforylacji różnych estrów fosforanowych. Wartość pH dla optymalnego działania fosfatazy kwaśnej mieści się w zakresie od 3,4 do 6,2.Swoisty antygen sterczowy (PSA, z ang. prostate-specific antigen) – najlepiej poznana ludzka proteaza serynowa z rodziny kalikrein, kodowana w regionie 19q13.4. Jest glikoproteiną wytwarzaną w gruczole krokowym (sterczu), obecną we krwi w stężeniu podwyższonym m.in. w przypadku zapalenia gruczołu krokowego, łagodnego przerostu prostaty lub raka gruczołu krokowego.

Profil ogólny (kontrolny)[ | edytuj kod]

  • morfologia krwi obwodowej ze zróżnicowaniem leukocytów
  • odczyn opadania krwinek czerwonych (OB)
  • badanie ogólne moczu
  • elektrolity w surowicy (sód, potas, chlorki)
  • profil lipidowy (cholesterol, triglicerydy (TG), cholesterol HDL, cholesterol LDL)
  • glukoza we krwi
  • Profil nerkowy[ | edytuj kod]

  • badanie ogólne moczu
  • sód w surowicy
  • potas w surowicy
  • mocznik w surowicy
  • kreatynina w surowicy
  • kwas moczowy w surowicy
  • białko całkowite w surowicy
  • Profil wątrobowy[ | edytuj kod]

  • aminotransferaza alaninową (AlAT)
  • aminotransferaza asparaginianowa (AspAT)
  • fosfataza alkaliczna (AlP)
  • bilirubina całkowita
  • GGTP
  • antygen HBs
  • przeciwciała przeciw HCV
  • Profil kostny[ | edytuj kod]

  • wapń w surowicy
  • fosforany w surowicy
  • Fosfataza alkaliczna (ALP)
  • Profil sercowy[ | edytuj kod]

  • kinaza fosfokreatynowa (CK)
  • elektrolity w surowicy (sód, potas, chlorki)
  • troponina
  • Profil lipidowy[ | edytuj kod]

  • cholesterol
  • triglicerydy
  • cholesterol HDL
  • cholesterol LDL
  • Profil tarczycowy rozszerzony[ | edytuj kod]

  • hormon tyreotropowy (TSH)
  • tyroksyna wolna (fT4)
  • trijodotyronina wolna (fT3)
  • przeciwciała przeciw peroksydazie tarczycowej (anty-TPO)
  • przeciwciała przeciw tyreoglobulinie (anty-TG)
  • Profil trzustkowy[ | edytuj kod]

  • amylaza w surowicy
  • fosforany w surowicy
  • glukoza we krwi
  • Profil alergiczny[ | edytuj kod]

  • immunoglobuliny E całkowite (IgE)
  • morfologia krwi obwodowej z różnicowaniem leukocytów
  • panele alergenów (oddechowych, pokarmowych, pediatrycznych)
  • Profil reumatyczny[ | edytuj kod]

  • morfologia krwi obwodowej z różnicowaniem leukocytów
  • białko C-reaktywne (CRP)
  • czynnik reumatoidalny (RF)
  • odczyn opadania krwinek czerwonych (OB)
  • odczyn Waalera-Rosego
  • kwas moczowy w surowicy
  • Profil kobiety w ciąży[ | edytuj kod]

  • morfologia krwi obwodowej
  • badanie ogólne moczu
  • glukoza we krwi
  • Profil przy antykoncepcji hormonalnej[ | edytuj kod]

  • aminotransferaza alaninowa (AlAT)
  • aminotransferaza asparginianowa (AspAT)
  • gamma-glutamylotranspeptydaza (GGTP)
  • fosfataza alkaliczna (AlP)
  • bilirubina całkowita
  • profil lipidowy (cholesterol, triglicerydy, cholesterol HDL, cholesterol LDL)
  • czas protrombinowy (PT)
  • Profil przedoperacyjny[ | edytuj kod]

  • aminotransferaza alaninowa (AlAT)
  • fosfataza alkaliczna (AP)
  • bilirubina
  • kreatynina
  • mocznik
  • badanie morfologiczne krwi
  • czas kaolinowo-kefalinowy (APTT)
  • czas protrombinowy (PT)
  • Profil małego dziecka[ | edytuj kod]

  • morfologia krwi obwodowej z różnicowaniem leukocytów
  • badanie ogólne moczu
  • białko C-reaktywne (CRP)
  • badanie parazytologiczne kału
  • Profil kobiety po 40. roku życia[ | edytuj kod]

  • profil ogólny
  • wapń w surowicy
  • fosforany w surowicy
  • magnez w surowicy
  • kwas moczowy w surowicy
  • estradiol
  • hormon folikulotropowy (FSH)
  • hormon tyreotropowy (TSH)
  • Profil mężczyzny po 40. roku życia[ | edytuj kod]

  • profil ogólny
  • antygen swoisty dla stercza (PSA)
  • kwas moczowy w surowicy
  • hormon tyreotropowy (TSH)
  • Wartości referencyjne składników osocza[ | edytuj kod]

    W badaniu biochemicznym krwi każdy oceniany składnik ma ustalone granice normy, tzw. wartości referencyjne, w których powinien się mieścić, mogące nieznacznie się różnić w zależności od ustaleń danego laboratorium. Odpowiednie wartości referencyjne są zawsze podawane obok wyniku. Normy badań laboratoryjnych zależą od innych elementów procesu diagnostycznego, dlatego analizą wyników powinien zawsze zajmować się lekarz prowadzący pacjenta. Ponadto należy pamiętać, że nie każde odchylenie od normy świadczy o zaburzeniach funkcji organizmu, gdyż często wynika ono ze zmian fizjologicznych, błędów w pobraniu składników do badania bądź niewłaściwego transportu materiału przeznaczonego do badania.

    Glukoza (dokładniej: D-glukoza) – organiczny związek chemiczny, monosacharyd (cukier prosty) z grupy aldoheksoz. Jest białym, drobnokrystalicznym ciałem stałym, z roztworów wodnych łatwo krystalizuje jako monohydrat. Jest bardzo dobrze rozpuszczalna w wodzie (nie zmienia pH roztworu). Ma słodki smak, nieco mniej intensywny od sacharozy.Laboratorium – pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania badań naukowych lub analiz lekarskich. Wyposażone w odpowiedni do tego celu sprzęt. Laboratorium postrzegane nie jako pomieszenie, lecz jako jednostka organizacyjna jest zespołem złożonym z ludzi, pomieszczenia i sprzętu.

    Normy badania krwi dla poszczególnych składników osocza[ | edytuj kod]

  • glukoza: 70–100 mg/dl (3,9-5,6 mmol/l)
  • cholesterol całkowity: 140–200 mg/dl (3,6–5,2 mmol/l)
  • trójglicerydy (TG): 60–165 mg/dl (0,55-2,0 mmol/l)
  • mocznik: 2,5-6,4 mmol/l (15–39 mg/dl)
  • kwas moczowy: 0,15-0,45 mmol/l (2,5-8,0 mg/dl)
  • białko całkowite: 60–80 g/l
  • albuminy: 3,5-5,0 g/dl
  • kinaza kreatynowa (CK)
  • mężczyźni: 18–100 U/l
  • kobiety: 10–66 U/l
  • bilirubina całkowita: 0,3-1,2 mg/dl
  • bilirubina bezpośrednia: 0,0-0,3 mg/dl
  • kreatynina: 62–124 mmol/l (0,7-1,4 mg/dl)
  • dehydrogenaza mleczanowa (LDH): 120–230 U/l
  • aminotransferaza alaninowa (AlAT): 5–40 U/l (85–680 nmol/l)
  • aminotransferaza asparginianowa (AspAT): 5–40 U/l (85–680 nmol/l)
  • fosfataza alkaliczna (ALP): 20–70 U/l
  • fosfataza kwaśna (ACP): 0,1-0,63 U/l
  • gamma-glutamylotransferaza (GGT)
  • mężczyźni: 18–100 U/l
  • kobiety: 10–66 U/l
  • fibrynogen: 200–500 mg/dl
  • potas: 3,5-5,0 mmol/l
  • sód: 135–145 mmol/l
  • chlor: 95–105 mmol/l
  • fosfor: 0,81-1,62 mmol/l
  • wapń: 2,2-2,6 mmol/l
  • żelazo: 50–175 μg/dl
  • ferrytyna
  • mężczyźni: 15–200 mg/l
  • kobiety: 12–150 mg/l
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Zenon Jakubowski: Badania laboratoryjne w codziennej praktyce : wartości referencyjne i interpretacje. Gdańsk: MAKmed, 1994. ISBN 83-901348-1-0.
  • Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

    Aminotransferaza asparaginianowa, AST, AspAT, GOT (glutamic oxoloacetic transaminase) – narządowo niespecyficzny enzym (EC 2.6.1.1) indykatorowy, biorący udział w przemianach białek. Należy do transferaz przenoszących grupy aminowe z aminokwasów na α-ketokwasy. Przyczyną wzrostu aktywności AspAT jak i AlAT mogą być:Bilirubina (z łac. bilis – żółć, ruber – czerwony) – pomarańczowoczerwony barwnik żółciowy ssaków, produkt rozpadu hemu hemoglobiny i innych hemoprotein. Wzrost stężenia bilirubiny we krwi i tkankach może powodować zażółcenie skóry i białkówki oczu, czyli żółtaczkę. Barwnik ten wykryty został także u roślin z rodzaju strelicja.




    Warto wiedzieć że... beta

    APTT (ang. Activated Partial Thromboplastin Time – czas częściowej tromboplastyny po aktywacji), czas kaolinowo-kefalinowy – podczas badania jeden ze wskaźników krzepliwości krwi, ponieważ jest miarą aktywności osoczowych czynników krzepnięcia XII, XI, IX i VIII. Tworzą one układ wewnątrzpochodny aktywacji protrombiny. APTT zależy także od czynników biorących udział w powstawaniu trombiny (protrombiny, czynnika X i V) i konwersji fibrynogenu do fibryny. Czas kaolinowo-kefalinowy powinien utrzymywać się w normie od 26,0 do 36,0 s.
    Żelazo (Fe, łac. ferrum) – metal z VIII grupy pobocznej o dużym znaczeniu gospodarczym, znane od czasów starożytnych.
    Osocze krwi, plazma – zasadniczy (główny), płynny składnik krwi, w którym są zawieszone elementy morfotyczne (komórkowe). Stanowi ok. 55% objętości krwi. Uzyskuje się je przez wirowanie próbki krwi. Osocze po skrzepnięciu i rozpuszczeniu skrzepu nazywamy surowicą krwi.
    Gamma-glutamylotranspeptydaza (γ-glutamylotranspeptydaza; w skrócie GGTP, GGT lub γ-GT) – enzym wskaźnikowy o numerze EC 2.3.2.2. związany z przemianą aminokwasów. Podwyższenie jego stężenia spotykane jest w:
    Kwas moczowy (2,6,8-trioksypuryna) – organiczny związek chemiczny, pochodna puryny. Tworzy białe kryształy trudno rozpuszczalne w wodzie. Kryształy kwasu moczowego w temperaturze 400 °C rozkładają się, wydzielając cyjanowodór. Łatwo ulega tautomerii keto-enolowej.
    Enzymy – wielkocząsteczkowe, w większości białkowe, katalizatory przyspieszające specyficzne reakcje chemiczne poprzez obniżenie ich energii aktywacji.
    Mocznik (karbamid, E927b), CO(NH2)2 – organiczny związek chemiczny, diamid kwasu węglowego. W wyniku kondensacji podczas ogrzewania tworzy biuret.

    Reklama