• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Babilon



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Amoryci (sum. MAR.TU, akad. Amurru) – lud semicki, pokrewny Kananejczykom, który na przełomie III i II tysiąclecia p.n.e. opanował większość Mezopotamii i rozległe obszary Syrii. Spowodowali oni upadek sumero-akadyjskiego państwa III dynastii z Ur, tworząc na jego gruzach szereg zwalczających się państewek, z których ostatecznie zwycięzcą okazał się Babilon Hammurabiego. Amoryci przejęli kulturę sumero-akadyjską i stworzyli podstawy państw babilońskiego i asyryjskiego.Asarhaddon, właśc. Aszur-aha-iddina (akad. Aššur-aha-iddina, biblijny Asarhaddon) – król Asyrii z dynastii Sargonidów, syn Sennacheryba; panował w latach 680-669 p.n.e.
    Mapa Babilonii w czasach Hammurabiego z zaznaczonym Babilonem
    Plan centralnej części Babilonu z widocznym położeniem Bramy Isztar, kompleksu z ziguratem E-temenanki i świątyni E-sagila.
    Fragment dioramy przedstawiającej Bramę Isztar w Babilonie; model w Muzeum Pergamońskim w Berlinie.

    Babilon (sum. ká.dingir.ra „brama boga”; akad. Bāb-ilim „brama boga” lub Bāb-ilāni „brama bogów”; gr. Βαβυλών Babylōn; bibl. בָּבֶל Bābel; arab. بابل Bābil) – starożytne miasto położone w Mezopotamii, nad Eufratem, dawna stolica Babilonii; obecnie stanowisko archeologiczne Atlal Babil w Iraku.

    Persowie – starożytny lud pochodzenia irańskiego, współcześnie zaś naród zamieszkujący głównie obszar Iranu (dawniej znanego jako Persja).<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Historia[ | edytuj kod]

    Pierwsza wzmianka o Babilonie pochodzi z czasów panowania Szar-kali-szarri, króla Akadu z XXIII w. p.n.e. W okresie monarchii III dynastii z Ur (2113–2005 p.n.e.) mieściła się tu siedziba ensich – zarządców niewielkiej prowincji. W roku 1894 p.n.e. przywódca jednego z plemion amoryckich, niejaki Sumu-abum (1894–1881 p.n.e.) obrał Babilon za swoją siedzibę, zakładając słynną I dynastię z Babilonu. Rola miasta wzrosła znacznie za panowania Hammurabiego (1792–1750 p.n.e.), szóstego władcy z tej dynastii, który stworzył duże imperium ze stolicą w Babilonie. W 1595 r. p.n.e. miasto zostało zdobyte, złupione i spalone przez Mursilisa I, króla hetyckiego, by następnie wpaść w ręce Kasytów, ludu z gór Zagros, którym w XVI w. p.n.e. udało się przejąć kontrolę nad Babilonią i utworzyć tu własne państwo o nazwie Karduniasz. Władali oni Babilonią przez następne 400 lat, a Babilon – stolica ich państwa – przeżywał w tym okresie zmienne koleje losu, m.in. padając dwukrotnie łupem agresorów z zewnątrz. W 1235 r. p.n.e. asyryjski król Tukulti-Ninurta I najechał Babilonię, pojmał jej kasyckiego władcę Kasztiliasza IV i zdobył Babilon, wywożąc z niego liczne skarby, w tym posąg boga Marduka. Ten sam los spotkał Babilon niemal sto lat później, w 1159 r. p.n.e., kiedy Babilonię najechał elamicki władca Szutruk-Nahhunte I, kładąc kres dynastii kasyckiej.

    Szar-kali-szarri (akad. Šar-kali-šarrī, tłum. "król wszystkich królów") − król z dynastii akadyjskiej, syn i następca Naram-Sina, panował w latach ok. 2217-2193 p.n.e.Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.

    Wieki XI–VIII p.n.e. to okres zamieszania w Babilonii, związany z przybyciem i osiedlaniem się na jej obszarze plemion chaldejskich. Babilonem rządzi kolejno kilka różnych dynastii, których władcy, poza problemami wewnętrznymi, muszą sobie radzić też ze stałym zagrożeniem jakim staje się rosnąca w siłę Asyria. Ok. 730 r. p.n.e. jeden z asyryjskich władców, Tiglat-Pileser III, najeżdża Babilonię, zdobywa Babilon i – jako pierwszy z władców asyryjskich – przyjmuje tytuł „króla Babilonu”, tworząc tym samym unię personalną Asyrii i Babilonii. Jeden z następców Tiglat-Pilesera III – Sennacheryb – chcąc położyć kres ciągłym buntom w Babilonii, decyduje się na radykalne rozwiązanie: na jego rozkaz w 689 r. p.n.e. wojska asyryjskie zdobywają i plądrują Babilon, mordując jego mieszkańców i wydając miasto na pastwę płomieni. Babilon odzyskuje wspaniałość w pierwszej połowie VI wieku p.n.e., odbudowany przez Asarhaddona (syna Sennacheryba) i później za panowania dynastii nowobabilońskiej (z tych czasów pochodzą Brama Isztar, zrekonstruowany i powiększony ziggurat E-temenanki czy wiszące ogrody Semiramidy).

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Ensi (sum. ensi2 zapisywane PA.TE.SI) – tytuł sumeryjski oznaczający księcia lub namiestnika prowincji. Pierwotnie oznaczał prawdopodobnie wysokiego kapłana, którego kompetencje obejmowały nadzór nad budową świątyni. W okresie starosumeryjskim termin ensi powszechnie oznaczał niezależnego władcę miasta-państwa. Posiadał on na swoim terytorium pełnię władzy ustawodawczej, wojskowej, sądowej i administracyjnej. Jeśli miejscowy książę w drodze podbojów podporządkowywał sobie inne państewka, a jego zwierzchnictwo zaczynało obejmować większe terytorium, nazywano go lugal, tłumaczone jako "wielki człowiek". Od okresu staroakadyjskiego (czasy Sargona Wielkiego) termin ten oznaczał już tylko podporządkowanego królowi namiestnika prowincji. To samo znaczenie zachował w epokach późniejszych, w tym w państwie babilońskim.

    Zdobyte w 539 roku p.n.e. przez Persów, miasto powoli traciło na znaczeniu. W roku 482 p.n.e. miasto Babilon zbuntowało się, satrapę Zopyrosa zabito. Następca Dariusza, Kserkses I, za pośrednictwem Megabyzosa zdobył zbuntowane miasto, ograbił je, obłożył wysokimi podatkami. Żołnierzy wcielono do armii asyryjskiej i określano ich Chaldejczykami, gdyż nazwa związana z Babilonią została odtąd urzędowo zakazana.

    Kserkses I (pers. خشایارشا, Chszajarsza) (ur. ok. 517 p.n.e., zm. 465 p.n.e.) – szachinszach perski z dynastii Achemenidów. Panował w latach 485-465 p.n.e. Był synem i następcą Dariusza I Wielkiego.E-sa(n)gil(a) (sum. é.saĝ.il2/ila2, tłum. "Dom, którego szczyt jest wysoko") – świątynia boga Marduka w Babilonie, wzniesiona przy Drodze Procesyjnej, naprzeciwko zigguratu Etemenanki, zwana "Pałacem nieba i ziemi, siedzibą władzy królewskiej"; najważniejsze sanktuarium Babilonii.

    W Babilonie zmarł w 323 roku p.n.e. Aleksander Wielki, który zamierzał uczynić je stolicą swojej uniwersalnej monarchii. Po jego śmierci miasto zaczęło podupadać w wyniku licznych wojen i masowych wywózek ludności (m.in. w roku 275 p.n.e.). Ostateczny upadek miasta dokonał się za czasów panowania Partów w III wieku n.e. Został ponownie odkryty przez niemieckiego archeologa Roberta Koldeweya w 1899 roku.

    Kasztiliasz IV – król Babilonii z dynastii kasyckiej, następca i być może syn Szagarakti-Szuriasza; panował w latach 1232-1225 p.n.e. Walczył równocześnie na dwóch frontach: z Asyrią oraz z Elamem. Wojna z asyryjskim królem Tukulti-Ninurtą I zakończyła się całkowitą klęską: Kasztiliasz IV został pojmany i uprowadzony w niewolę do Aszur, a Babilonia stała się asyryjskim protektoratem.Asyria (akad. māt Aššur) – starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii istniejące od drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. do pierwszej połowy I tysiąclecia p.n.e.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Zagros – góry w Iranie, od pd.-zach. obrzeżają Wyżynę Irańską. Długość ok. 1600 km, szerokość 200-300 km. Najwyższy szczyt Zard Kuh, 4548 m n.p.m. Obejmują kilkanaście grzbietów górskich (biegnących równolegle z pn.-zach. na pd.-wsch.) rozdzielonych podłużnymi obniżeniami pochodzenia tektonicznego i krasowego. Grzbiety z płaskimi wierzchołkami i stromo opadającymi stokami.
    Kasyci (Kaššu, Kaszszu, Kaszu) to jeden ze starożytnych ludów, który zamieszkiwał rejon gór Zagros, a w latach ok. 1600-1100 p.n.e. władał Mezopotamią. Jego pochodzenie nie jest do końca jasne. Niektórzy badacze wywodzą Kasytów z południowo-zachodniego Iranu, ale teza ta nie jest dostatecznie uzasadniona. Źródła babilońskie podają, że Kasyci byli federacją kilku nomadycznych plemion.
    Tiglat-Pileser III, właśc. Tukulti-apil-Eszara III (akad. Tukultī-apil-Ešarra, biblijny Tiglat-Pileser) – król Asyrii; według Asyryjskiej listy królów panować miał przez 18 lat. Jego rządy datowane są na lata 744-727 p.n.e. Władzę w państwie objął w wyniku przewrotu pałacowego, który obalił poprzedniego władcę Aszur-nirari V. Wprowadził wiele reform w dziedzinie administracji i wojskowości, które przywróciły Asyrii silną pozycję militarną i ekonomiczną na Bliskim Wschodzie.
    Tukulti-Ninurta I (akad. Tukultī-Ninurta, tłum. "W bogu Ninurcie jest moja ufność") – król Asyrii, syn i następca Salmanasara I, według Asyryjskiej listy królów panować miał przez 37 lat. Jego rządy datowane są na lata 1243-1207 p.n.e. Podczas jego panowania państwo średnioasyryjskie znajdowało się apogeum swej świetności. Jako pierwszy władca Asyrii przekroczył Eufrat i złupił hetycką część Syrii wyprawiając się do samej Anatolii.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Robert Johann Koldewey (ur. 10 sierpnia 1855, zm. 4 lutego 1925), niemiecki architekt i archeolog, sławę przyniosły mu prowadzone przez niego wykopaliska w Babilonie (w latach 1889-1917), których celem było przebadanie całości miasta.
    Brama Isztar – monumentalna brama w starożytnym Babilonie, wzniesiona za panowania Nabuchodonozora II, który panował w l. 605-562 p.n.e. i poświęcona była bogini Isztar. Była ona północną bramą miasta, otwierającą tzw. drogę procesyjną, która ciągnęła się aż do świątyni Marduka – E-sagila.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.