• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • BIOS

    Przeczytaj także...
    Graficzny interfejs użytkownika, środowisko graficzne (ang. Graphical User Interface, GUI) – ogólne określenie sposobu prezentacji informacji przez komputer oraz interakcji z użytkownikiem, polegające na rysowaniu i obsługiwaniu widżetów.Stacja dyskietek (FDD; Floppy Disk Drive) – element komputera przeznaczony do obsługi jednego z rodzajów zewnętrznej pamięci komputerowej, jakim jest dyskietka. Stacje dyskietek zwane są stacjami dysków miękkich.
    Unified Extensible Firmware Interface (UEFI) – interfejs pomiędzy systemem operacyjnym a firmware, opracowywany jako następca BIOS-u w komputerach osobistych.
    Nowoczesny układ BIOS

    BIOS (akronim ang. Basic Input/Output System – podstawowy system wejścia-wyjścia) – zapisany w pamięci stałej zestaw podstawowych procedur pośredniczących pomiędzy systemem operacyjnym a sprzętem. Posiada on własną pamięć konfiguracji, w której znajdują się informacje dotyczące daty, czasu oraz danych na temat wszystkich urządzeń zainstalowanych w komputerze. Jest to program zapisany w pamięci ROM płyty głównej oraz innych kart rozszerzeń takich, jak np. karta graficzna. Oryginalny BIOS firmy IBM wyróżnia zawarcie w nim języka programowania ROM Basic.

    DVD (Digital Video Disc lub Digital Versatile Disc) – rozpowszechniony w roku 1995 standard zapisu danych na optycznym nośniku danych, podobnym do CD-ROM (te same wymiary: 12 lub 8 cm) lecz o większej pojemności uzyskanej dzięki zwiększeniu gęstości zapisu.Komputer osobisty (ang. personal computer) – mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego w domu i biurze. Służy głównie do uruchamiania oprogramowania biurowego, dostępu do zasobów Internetu, prezentacji treści multimedialnych (tekst, obrazy, dźwięki, filmy i inne), jak i gier.

    Od połowy lat 90. XX w. większości BIOS-ów umieszcza się w pamięciach typu flash, co umożliwia ich późniejszą aktualizację.

    Działanie[ | edytuj kod]

    W wypadku płyty głównej BIOS przeprowadza POST, zajmuje się wstępną obsługą urządzeń wejścia/wyjścia, kontroluje transfer danych pomiędzy komponentami takimi jak dysk twardy, stacja dyskietek, procesor czy napęd CD-ROM/DVD-ROM. Inicjuje program rozruchowy. BIOS potrzebny jest w komputerach osobistych ze względu na architekturę płyt głównych, gdzie dzięki ACPI kontroluje zasilanie, jak również monitoruje temperaturę itp.

    Port sprzętowy to zazwyczaj złącze w komputerze (np. port szeregowy, port równoległy, USB, FireWire) lub innym urządzeniu cyfrowym, do którego podłączane są urządzenia peryferyjne, takie jak klawiatura, mysz, drukarka, modem, skaner i inne.Phoenix BIOS - popularna wersja BIOS dla komputerów osobistych opracowana przez firmę Phoenix Technologies, i pierwsza wersja ROM BIOS, która była sprzedawana na masową skalę, umożliwiając rozwój przemysłu komputerów osobistych.

    Za pomocą wbudowanego w BIOS interfejsu, nazywanego BIOS setup, można zmieniać ustawienia BIOS-u, np. parametry podłączonych dysków twardych lub zachowanie się komputera po jego włączeniu (np. szybkość testowania pamięci RAM), a także włączać/wyłączać niektóre elementy płyty głównej, np. porty komunikacyjne. Za pomocą niektórych BIOS-ów można też przetaktowywać procesor i pamięci RAM, jednak nie jest to zalecane, ponieważ może doprowadzić do przeciążenia urządzenia, a nawet jego uszkodzenia.

    Coreboot (dawniej LinuxBIOS) jest projektem mającym zastąpić tradycyjny BIOS lżejszym, otwartym oprogramowaniem. Coreboot jest w stanie ładować 32-bitowe i 64-bitowe systemy operacyjne, jednakże nie obsługuje bezpośrednio funkcji BIOS i dlatego nie może ładować bezpośrednio systemów, które z nich korzystają (może je jednak załadować poprzez SeaBIOS).Karta graficzna – karta rozszerzeń komputera odpowiedzialna za renderowanie grafiki i jej konwersję na sygnał zrozumiały dla wyświetlacza.

    Niektóre płyty główne zawierają dodatkowy moduł pamięci flash, która stanowi zabezpieczenie dla podstawowego BIOS-u, gdy ten zostanie np. uszkodzony/zniszczony przez wirus komputerowy lub w niewłaściwy sposób zaktualizowany. W takim przypadku zawartość zapasowego układu przepisywana jest do pierwszego, podstawowego modułu pamięci flash. Mechanizm ten firma Gigabyte Technology nazywa Dual BIOS.

    3GL (ang. Third-generation language - język trzeciej generacji) - język programowania zaprojektowany, by być łatwiejszym do zrozumienia przez użytkownika, między innymi dzięki nazwaniu zmiennych. Przykładowa instrukcja programu może wyglądać następująco:Jądro hybrydowe – jądro systemu operacyjnego oparte na zmodyfikowanych architekturach jądra monolitycznego oraz mikrojądra używanych w systemach operacyjnych. Niektórzy specjaliści nie są skłonni akceptować jądra hybrydowego jako odrębnego rodzaju jądra. Najczęściej uznawanymi rodzajami jąder są: jądro monolityczne oraz mikrojądro (włącznie z nanojądrem i pikojądrem które są jego mniejszymi wersjami).

    Producenci[ | edytuj kod]

    W komputerach osobistych klasy PC najczęściej stosowane są BIOS-y następujących producentów:

  • American Megatrends Incorporated (AMI)
  • Award Software International / Phoenix Technologies (Phoenix BIOS) (firmy połączyły się w 1998 roku)
  • General Software (General Software)
  • Insyde Software (Insyde)
  • MicroID Research (MRBIOS)
  • Lista przykładowych funkcji[ | edytuj kod]

    Lista przykładowych funkcji dla przykładowego systemu BIOS, dostępnych dla programistów w językach programowania drugiej i trzeciej generacji, operujących w systemach operacyjnych z rodziny DOS oraz innych systemach z jądrem hybrydowym.

    Płyta główna (ang. motherboard, mainboard) – obwód drukowany urządzenia elektronicznego, na którym montuje się najważniejsze elementy, umożliwiając komunikację wszystkim pozostałym komponentom i modułom.Wirus komputerowy – program komputerowy, posiadający zdolność replikacji, tak jak prawdziwy wirus, stąd jego nazwa. Wirus do swojego działania potrzebuje i wykorzystuje system operacyjny, aplikacje oraz zachowanie użytkownika komputera.

    Lista zawiera wybrane instrukcje systemów BIOS powszechnie stosowanych pod koniec XX wieku w komputerach klasy XT/AT. Późniejsze systemy BIOS mogą zawierać zupełnie inną listę funkcji, mogą one też być niedostępne dla programistów pracujących w innych, niż wymienione wyżej, systemach operacyjnych.

    Program rozruchowy (ang. boot loader) – działający na zasadzie bootstrapu (z ang. „pull oneself up by one’s bootstraps” – ruszać ciągnąc własne sznurowadła) program uruchamiany jako pierwszy po wykonaniu BIOS-u (lub EFI), służący do załadowania systemu operacyjnego do pamięci operacyjnej komputera.System operacyjny (ang. Operating System, skrót OS) – oprogramowanie zarządzające systemem komputerowym, tworzące środowisko do uruchamiania i kontroli zadań użytkownika.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Coreboot
  • oprogramowanie sprzętowe
  • OpenBIOS
  • UEFI – Unified Extensible Firmware Interface
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Mateusz Ryndak: Jak wejść do BIOS’u – laptop, komputer pc (pol.). W: Sprzęt [on-line]. pclive.pl, 2011-04-11. [dostęp 2013-08-19].
    2. Dual BIOS (pol.). W: Cechy BIOSu GIGABYTE X58 [on-line]. Gigabyte.pl. [dostęp 2013-08-19].

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Anatomia PC Wydawnictwa Helion, wydanie 4.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • BiosCentral.com (ang.)
  • BIOS Optimization Guide (ang.)
  • American Megatrends Incorporated (AMI) to przedsiębiorstwo informatyczne produkujące sprzęt i firmware dla komputerów PC. Przedsiębiorstwo zostało założone w stanie Georgia w USA w roku 1985 przez aktualnego prezesa i dyrektora S. Shankara.Procesor (ang. processor), także CPU (ang. Central Processing Unit) – urządzenie cyfrowe sekwencyjne, które pobiera dane z pamięci, interpretuje je i wykonuje jako rozkazy. Wykonuje on ciąg prostych operacji (rozkazów) wybranych ze zbioru operacji podstawowych określonych zazwyczaj przez producenta procesora jako lista rozkazów procesora.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    OpenBIOS – wolna, przenośna wersja BIOS, zgodna z IEEE 1275-1994 (Open Firmware), czyli zawierająca zestaw instrukcji niezależnych od urządzenia (co pozwoli uruchamiać system z kart rozszerzeń), mająca pracować na wszystkich popularnych platformach, jak x86, Alpha, AMD64, IPF, a także w systemach zagnieżdżonych, gdzie zunifikowany firmware znacznie ułatwi przenośność.
    Pamięć flash (ang. flash memory) – rodzaj pamięci EEPROM, pozwalającej na zapisywanie lub kasowanie wielu komórek pamięci podczas jednej operacji programowania. Jest to pamięć trwała (nieulotna) – po odłączeniu zasilania nie traci zapisanych w niej danych.
    ACPI (ang. Advanced Configuration and Power Interface, zaawansowany interfejs zarządzania konfiguracją i energią) – otwarty standard opracowany przez firmy Intel, Microsoft i Toshiba, do których później dołączyły HP oraz Phoenix, po raz pierwszy ogłoszony w grudniu 1996.
    Płyta kompaktowa (ang. Compact Disc, CD-ROM – Compact Disc – Read Only Memory) — poliwęglanowy krążek z zakodowaną cyfrowo informacją do bezkontaktowego odczytu światłem lasera optycznego. Zaprojektowany w celu nagrywania i przechowywania dźwięku, przy użyciu kodowania PCM, który dzisiaj jest tylko jednym ze standardów cyfrowego zapisu dźwięku. Taką płytę nazywa się CD-Audio. Dzięki dużej jak na swoje czasy pojemności, niezawodności i niskiej cenie, dysk kompaktowy stał się popularnym medium do zapisywania danych.
    POST (ang. Power-On Self Test) – rodzaj testu poprawności działania podstawowych podzespołów komputera, routera czy drukarki wykonywanego przy każdym uruchomieniu lub restarcie.
    DOS (ang. Disk Operating System) – pierwszy przenośny (Disk) system operacyjny OS komputerów PC i mikrokomputerów lat 80. rezydujący nad BIOS-em, zawierający m.in. rozszerzenia programowe procedur sprzętowych BIOSu i interpreter komend. DOS zawiera niektóre doświadczenia systemu klasy CP/M.
    Skrótowiec lub akronim (z gr. ákros = skrajny) – słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów. Istnieje także niewielka grupa skrótowców powstałych ze skrócenia jednego słowa. W ujęciu słowotwórczym, skrótowce to specyficzna klasa derywatów. Derywaty te funkcjonują w polszczyźnie pisanej i mówionej. Skrótowiec często bywa mylony ze skrótem.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.