• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Błyskawica - radiostacja

    Przeczytaj także...
    Antoni Kazimierz Zębik (przed II wojną światową SP1ZA, po wojnie SP7LA, pseudonim Biegły), (ur. 13 stycznia 1914 w Częstochowie , zm. 1 lipca 2009), polski krótkofalowiec, konstruktor nadajnika Radiostacji Błyskawica. Od 1938 członek Polskiego Związku Krótkofalowców.Jan Nowak-Jeziorański, właśc. Zdzisław Antoni Jeziorański pseud. „Janek”, „Jan Zych” (ur. 2 października 1914 w Berlinie, zm. 20 stycznia 2005 w Warszawie) – polski polityk, politolog, działacz społeczny, dziennikarz i żołnierz AK, kurier i emisariusz Komendy AK i Rządu RP w Londynie. Kawaler Orderu Orła Białego.
    Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.
    Replika radiostacji "Błyskawica" wykonana przez zespół pod kierunkiem współtwórcy oryginału Antoniego Zębika "Biegłego" w Muzeum Powstania Warszawskiego
    Żołnierze Kompanii Lotniczej Grupy Kampinos słuchają audycji Błyskawicy, we wsi Wiersze, około 15 września 1944
    Studio radiostacji powstańczej "Błyskawica"

    Błyskawica, właściwie Stacja Nadawcza Armii Krajowej "Błyskawica" – polska radiostacja, nadająca podczas powstania warszawskiego, od 8 sierpnia 1944 do końca walk. Nadajnik zbudowany został w 1943 w Częstochowie przez krótkofalowca Antoniego Zębika (ps. "Biegły") oraz Bolesława Drożdża. Jej sygnałem była melodia "Warszawianki".

    Zbigniew Jasiński, ps. "Rudy", "Zbigniew Rudy" (ur. 12 listopada 1908 w Łodzi, zm. 5 lutego 1984 w Bermagui w Australii) – polski dziennikarz, poeta-marynista, uczestnik wojny obronnej Polski w 1939 r., podporucznik, pracownik radiostacji AK "Błyskawica", mąż Wandy Karczewskiej.Częstochowa – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba powiatu częstochowskiego. W latach 1975-1999 była stolicą województwa częstochowskiego. Po reformie administracyjnej w 1999 została włączona do województwa śląskiego.

    Historia[]

    Początkowo siedziba powstańczej radiostacji "Błyskawica" mieściła się w budynku PKO (Pocztowa Kasa Oszczędności) przy ul. Jasnej 9. 25 sierpnia została przeniesiona do kawiarni „Adria” (ul. Moniuszki 10). 4 września trafiła do byłej ambasady ZSRR (ul. Poznańska 15) i następnie do Biblioteki Publicznej (ul. Koszykowa 26).

    Ciężkie walki w rejonie ul. Okopowej i cmentarzy. Obrona szkoły przy Okopowej 55 i fabryki Pfeiffra. Batalion Czata 49 skierowany na ul. Stawki. Ciężko ranny dow. Parasola kpt. Adam Borys. Na Stare Miasto spadają bomby zapalające. Krytyczna sytuacja na Ochocie.Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.

    Kierownikiem zespołu był Stanisław Zadrożny (ps. "Pawlic"), zastępcą – Zofia Rutkowska (ps. "Ewa"), która objęła kierownictwo nad wykonaniem programu. Audycje w języku angielskim prowadzili Jan Nowak-Jeziorański (ps. "Jan Nowak") i pilot RAF-u John Ward. Pracę spikerów podjęli także: Zbigniew Świętochowski (ps. "Krzysztof"), Stefan Sojecki, Zbigniew Jasiński, Jeremi Przybora i Mieczysław Ubysz. Dzienniki i reportaże prowadził Jacek Wołowski.

    Zbigniew Świętochowski ps. „Krzysztof” (ur. 2 maja 1905 w Warszawie, zm. 17 sierpnia 1970 tamże) – polski spiker i lektor radiowy.Jeremi Stanisław Przybora (ur. 12 grudnia 1915 w Warszawie, zm. 4 marca 2004 tamże) – polski poeta, pisarz, satyryk, aktor, współtwórca (wraz z Jerzym Wasowskim) telewizyjnego „Kabaretu Starszych Panów” i „Kabaretu Jeszcze Starszych Panów” oraz radiowego teatrzyku „Eterek”, cyklu audycji telewizyjnych „Divertimento”, autor libretta do musicalu „Piotruś Pan".

    Pierwsze słowa nadane na falach tej radiostacji, wypowiedziane przez Zbigniewa Świętochowskiego, brzmiały następująco:

    Radio nadawało także, na falach średnich, kontynuując założenia Akcji N program dywersyjny skierowany do żołnierzy Wehrmachtu.

    4 października gdy powstanie dobiegło końca, nadany został ostatni, tym razem 10-minutowy komunikat, tej radiostacji. Po jego nadaniu radiostacja została zniszczona przez ówczesnego kierownika zespołu – Jana Georgicę (ps. "Grzegorzewicz").

    Wehrmacht – całość sił zbrojnych III Rzeszy Niemieckiej z wyłączeniem Waffen-SS, utworzona 16 marca 1935 ustawą o powszechnym obowiązku służby wojskowej, która stanowiła jednostronne zerwanie klauzul militarnych traktatu wersalskiego (1919).Warszawianka 1831 roku (fr. La Varsovienne) – polska pieśń patriotyczna, hymniczna, zaczynająca się od słów Il est levé voici le jour sanglant....

    Replika "Błyskawicy" znajduje się w Muzeum Powstania Warszawskiego. W "Jednodniówce" – gazetce wydanej w dniu 1 sierpnia 2004 przez to Muzeum, napisano:

    Podczas powstania nadawała także inna radiostacja foniczna – "Burza" skonstruowana przez Włodzimierza Markowskiego. Nadawała ona od 3 sierpnia z gmachu Poczty Głównej (plac Napoleona, dziś Powstańców Warszawy).

    Bibliografia[]

    Przypisy

    1. Kazimierz Malinowski: Żołnierze łączności walczącej Warszawy. Warszawa: PAX, 1983, s. 70,. ISBN 83-211-0378-2.
    2. pod red. Marcina Kamlera: Wojsko, wojna, broń. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001. ISBN 83-01-13506-9.

    Linki zewnętrzne[]

  • Fragmenty oryginalnych komunikatów nadawanych przez radiostację "Błyskawica" (ang.). [dostęp 2010-02-21].
  • Powstańcze reportaże Krystyny Melion, Błyskawica (pol.). Polskie Radio, 2011-07-30. [dostęp 2012-01-04].
  • Dwa listy z 1967 roku napisane przez żyjącego konstruktora i operatora "Błyskawicy"
  • Niemcy wprowadzili do walki przeciwko powstańcom lotnictwo bombowe, głównie bombowce nurkujące Junkers Ju 87 (tzw. stukasy), które od tego dnia systematycznie bombardowały Warszawę.Mieczysław Ubysz (z Ubyszów herbu Cholewa), syn Adama i Heleny z domu Niteckiej, ps. powstańczy Wik, ur. 28 stycznia 1915 w Ozorkowie koło Łodzi, zm. 6 lutego 1970, podchorąży, spiker powstańczej radiostacji "Błyskawica", poeta.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Royal Air Force (w skrócie RAF) – siły lotnicze Wielkiej Brytanii powstałe w 1918 roku. Obecnym dowódcą Królewskich Sił Lotniczych jest Air Chief Marshal Stephen Dalton. RAF podporządkowany jest Brytyjskim Siłom Zbrojnym podlegającym królowej Elżbiecie II.
    John Ward (ur. 1921, zm. 1995) – porucznik, brytyjski pilot RAF-u, oficer Armii Krajowej, uczestnik powstania warszawskiego.
    Radiostacja (łac.) – zestaw urządzeń do nadawania lub odbierania sygnałów radiowych. Składa się z nadajnika lub odbiornika radiowego, anteny, linii kablowych itp. Czasami zalicza się do niej także budynki, w których się znajduje. Uproszczoną wersją radiostacji są radiotelefony.
    Dywersja – niszczące działanie wojenne na zapleczu, element z arsenału walki mający na celu odwrócenie uwagi przeciwnika. Działanie z ukrycia w celu osłabienia obronności lub gospodarki nieprzyjaciela w czasie wojny czy też wrogiego państwa w czasie pokoju. Dezorganizacja sił przeciwnika, polegająca na niszczeniu lub uszkadzaniu zasobów zbrojnych wroga.
    Muzeum Powstania Warszawskiego – muzeum historyczne w Warszawie, samorządowa instytucja kultury m.st. Warszawy, założone w 1983 jako Muzeum i Archiwum Powstania Warszawskiego. Zostało otwarte w 2004 i wpisane do Państwowego Rejestru Muzeów (nr 81) w 2005. Placówka dokumentuje historię powstania warszawskiego.
    Grupa Kampinos – jednostki wojskowe podległe dowództwu Armii Krajowej i walczące w powstaniu warszawskim od sierpnia do września 1944, na obszarze Puszczy Kampinoskiej. Powstała na bazie oddziałów Rejonu VIII Obwodu „Obroża” i żołnierzy oddziałów z Puszczy Nalibockiej, którzy przedostali się z Wileńszczyzny do Warszawy przed wybuchem walk powstańczych, oraz oddziałów z innych rejonów i obwodów warszawskich.
    Akcja N – była szeregiem działań dywersyjno-propagandowych prowadzonych wśród Niemców od kwietnia 1941 do kwietnia 1944. Organizował je referat N (powołany w grudniu 1940 przez gen. Stefana Roweckiego), który w październiku 1941 przekształcono w Samodzielny Podwydział N Biura Informacji i Propagandy Związku Walki Zbrojnej AK. Kierował nim Tadeusz Żenczykowski ps. Kania.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.