• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Błędnik kostny

    Przeczytaj także...
    Przewód słuchowy wewnętrzny (łac. meatus acusticus internus) – kanał wewnątrz kości skroniowej o długości 1 cm znajdujący się w tylnej części piramidy. Łączy on tylny dół czaszki z błędnikiem. Kończy się przyśrodkowo otworem słuchowym wewnętrznym (łac. porus acusticus internus). Przez przewód przechodzą z jamy czaszki do ucha nerw przedsionkowo-ślimakowy oraz nerw twarzowy. Wewnątrz przewodu znajdują się także naczynia błędnikowe (łac. vasa labyrinthi). Dno przewodu stanowi jednocześnie ścianę przyśrodkową błędnika i jest zamknięte płytką kostną z licznymi otworkami dla nerwów, które przechodzą przez przewód. W płytce dna przewodu znajduje się grzebień poprzeczny (łac. crista transversa), który biegnie poziomo, dzieląc dno przewodu na dwa wgłębione obszary: górny (mniejszy) i dolny (większy). Wgłębienie górne posiada leżące bardziej ku przodowi pole nerwu twarzowego (łac. area nervi facialis) oraz leżące ku tyłowi pole przedsionkowe górne (łac. area vestibularis superior). Jest ono perforowane licznymi otworkami, które tworzą plamkę sitkowatą górną (łac. macula cribrosa superior), która zawiera nerw łagiewkowo-bańkowy (łac. nervus utriculoampullaris), który zmierza do przedsionka. Nerw łagiewkowo-bańkowy dzieli się w przewodzie na: nerw łagiewkowy (łac. nervus utricularis), który unerwia łagiewkę, nerw bańkowy przedni (łac. nervus ampullaris anterior), który dociera do bańki przewodu półkolistego przedniego oraz nerw bańkowy boczny (łac. nervus ampullaris lateralis), który zmierza do bańki przewodu półkolistego bocznego. Wgłębienie dolne znacznie większe od zagłębienia górnego zawiera leżące ku przodowi pole ślimaka (łac. area cochleae), w którym znajduje się podstawa ślimaka. Pole ślimaka posiada liczne otworki dla przechodzących tędy włókien nerwu ślimakowego (łac. nervus cochlearis). Otworki te skupione na wąskiej przestrzeni tworzą spiralę, która zatacza półtora zakrętu. Jest to pasmo spiralne dziukowane (łac. tractus spiralis foraminosus). Jest on najbardziej zanaczony u noworodka. Ku tyłowi od pola ślimaka leży pole przedsionkowe dolne (łac. area vestibularis inferior). W polu tym znajdują się także liczne małe otworki dla przechodzącego tędy nerwu woreczkowego (łac. nervus saccularis), który unerwia woreczek. Poniżej i ku tyłowi od pola przedsionkowego dolnego znajduje się otwór pojedynczy (łac. foramen singulare), przez który przechodzi nerw bańkowy tylny (łac. nervus ampullaris posterior), który unerwia bańkę przewodu półkolistego tylnego.Wydawnictwo Lekarskie PZWL – polskie wydawnictwo istniejące od 1945 roku, wydające literaturę fachową dla pracowników systemu opieki zdrowotnej, podręczniki szkolne i akademickie i publikacje popularnonaukowe. Do 1993 roku państwowe wydawnictwo istniało pod nazwą Państwowe Zakłady Wydawnictw Lekarskich (PZWL). W 1998 roku nastąpiła prywatyzacja, aktualnie stanowi część grupy wydawniczej PWN.
    Błędnik błoniasty (łac. labyrinthus membranaceus) – worek łącznotkankowy o zawiłym kształcie znajdujący się we wnętrzu błędnika kostnego zawieszony w przychłonce i wypełniony śródchłonką. Znajdują się w nim właściwe receptory słuchu i równowagi. W błędniku wyróżnia się następujące części: błędnik przedsionkowy i ślimakowy.
    Błędnik

    Błędnik kostny (łac. labyrinthus osseus) – część ucha wewnętrznego. Jest on wypełniony płynem, zwanym przychłonką. Wewnątrz błędnika kostnego mieści się błędnik błoniasty zawieszony na licznych pasemkach łącznotkankowych. Błędnik kostny składa się z: przewodu słuchowego wewnętrznego, przedsionka, trzech kanałów półkolistych i ślimaka.

    Przychłonka (łac. perilympha) – płyn wypełniający błędnik kostny. Zawieszony jest w nim błędnik błoniasty. Zawiera trombinę, estran oraz snoRNA.Adam Wawrzyniec Bochenek (ur. 10 sierpnia 1875 w Krakowie, zm. 25 maja 1913 tamże) – polski lekarz, anatom, histolog, antropolog. Autor wielokrotnie wznawianego podręcznika anatomii.

    Błędnik kostny obejmuje błędnik błoniasty odtwarzając na ogół jego kształt, jest więc od niego znacznie pojemniejszy. W niektórych tylko miejscach przylega do jego ścian i tam się z nim zrasta. Poza tymi miejscami wszędzie między błędnikiem kostnym a błoniastym znajduje się przestrzeń przychłonkowa (spatium perilymphaticum) wypełniona płynem wodnistym, przychłonką (perilympha), czyli cieczą błędnikową zewnętrzną. Przestrzeń ta wysłana śródbłonkiem łączy się z jamą bębenkową dwoma otworami: okienkiem przedsionka, o który opiera się podstawa strzemiączka, i okienkiem ślimaka zamkniętym błoną bębenkową wtórną. Błędnik kostny składa się z części środkowej, przedsionka, oraz z dwóch części obwodowych, przedniej i tylnej. Część przednią stanowi ślimak, tylną trzy kanały półkoliste. Kanały półkoliste kostne obejmują przewody półkoliste błoniaste; podobnie do nich odróżniamy kanał półkolisty przedni, tylny i boczny oraz odpowiednie bańki kostne. Niektórzy autorzy do ucha wewnętrznego zaliczają również przewód słuchowy wewnętrzny, przez który kierują się nerwy i naczynia do ucha wewnętrznego. W ścianie przyśrodkowej przedsionka, opierającej się od dno przewodu słuchowego wewnętrznego, leżą grupy otworków, tzw. plamki sitkowate. Przez te otworki przechodzą włókna nerwowe tworzące nerw przedsionkowo-ślimakowy. Ślimak, z kształtu podobny jest do muszli ślimaka winniczka, zawiera błoniasty przewód ślimakowy. Ma on stożkowaty trzon kostny-wrzecionko biegnące na osi ślimaka. Podstawa ślimaka opiera się o dno przewodu słuchowego wewnętrznego, a wierzchołek zwrócony jest do jamy bębenkowej. Wrzecionko przebijają liczne kanaliki dla nerwów i naczyń. Dookoła wrzecionka owija się wychodzący z przedsionka kanał spiralny ślimaka. Uzupełnieniem blaszki spiralnej kostnej jest ściana bębenkowa przewodu ślimakowego, zwana także błoną podstawną lub blaszką spiralną błoniastą. Błona ta łączy brzegi blaszki spiralnej kostnej ze ścianą boczną kanału spiralnego; na niej spoczywa narząd spiralny. Do blaszki spiralnej kostnej oraz do zewnętrznej ściany kanału spiralnego ślimaka jest przymocowany przewód ślimakowy błędnika błoniastego. Ponieważ przewód ten jest znacznie mniejszy od kanału spiralnego ślimaka, między przewodem błoniastym a ścianą kanału kostnego znajdują się dwie przestrzenie przychłonkowe, wiją się spiralnie jak schody. Jedna z nich nazywa się schodami przedsionka, ponieważ wychodzi z przedsionka, druga schodami bębenka, gdyż przez okienko ślimaka sąsiaduje z jamą bębenkową. Przewód ślimakowy bywa określany nazwą schodów środkowych.

    Nerw przedsionkowo-ślimakowy, (łac. nervus vestibulocochlearis) – VIII nerw czaszkowy unerwiający ucho wewnętrzne łączący je z mózgowiem. Nerw ten przekazuje informacje słuchowe ze ślimaka i informacje dotyczące przyspieszeń liniowych i kątowych z kanałów półkolistych i łagiewki. Dawniej używana nazwa: nerw statyczno-słuchowy.Okienko owalne inaczej okienko przedsionka (łac. fenestra ovalis, fenestra vestibuli) – struktura anatomiczna w obrębie ucha, pokryta błoną stykającą się bezpośrednio ze strzemiączkiem. Prowadzi z ucha środkowego do przedsionka. Ułatwia przenoszenie drgań z ucha środkowego do wnętrza ślimaka. Drgania przenoszone są do schodów przedsionka, czyli zewnętrznej komory ślimaka.

    Bibliografia[]

  • Adam Bochenek, Michał Reicher: Anatomia człowieka – Tom V:. Warszawa: PZWL, 2009.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ucho wewnętrzne (łac. auris interna; błędnik łac. labirynthus – zwany tak z powodu skomplikowanej budowy anatomicznej) – wewnętrzna część ucha. Jest jednym z elementów (receptorem) zmysłu równowagi i zmysłu słuchu.
    Kanały półkoliste (łac. canales semicirculares) – trzy kostne kanały ucha wewnętrznego, znajdujące się w błędniku. Rozpoczynają i kończą się w przedsionku, a jeden z końców zamyka się bańką (ampulla), do której wiedzie odnoga bańkowa (crus ampullaris).
    Ślimak winniczek (Helix pomatia) – gatunek lądowego ślimaka płucodysznego z rodziny ślimakowatych (Helicidae). Występuje w południowo-wschodniej i centralnej Europie. W Polsce pospolity niemal na całym niżu oraz pogórzu, w górach rzadszy, dochodzi tylko do regla dolnego. Zamieszkuje obszary o dużej wilgotności, lasy, parki, ogrody. Żywi się świeżymi liśćmi, stąd często uważany za szkodnika ogrodów. Zimuje w ściółce, ukryty pod roślinnością.
    Jama bębenkowa (łac. cavum tympani) – przestrzeń powietrzna, część ucha środkowego ograniczona od strony zewnętrznej błoną bębenkową, a od strony wewnętrznej ścianą kostną ucha wewnętrznego. Jest wypełniona powietrzem i połączona z gardłem trąbką słuchową, zwaną też trąbką Eustachiusza.
    Przedsionek (łac. vestibulum) - środkowa część błędnika kostnego położona pomiędzy ślimakiem a kanałami półkolistymi. Od przyśrodka graniczy z dnem przewodu słuchowego wewnętrznego a od boku z przyśrodkową ścianą jamy bębenkowej. Zawiera on dwa elementy błędnika błoniastego: łagiewkę i woreczek. Z jamą bębenkową połączony jest dwoma otworami: okienkiem przedsionka (dawnej okienko owalne) (łac. fenestra vestibuli; ovalis), które od strony jamy bębenkowej zamknięte jest przez podstawę strzemiączka oraz okienkiem ślimaka (dawnej okienko okrągłe) (łac. fenestra cochleae). Zamknięte jest ono błoną bębenkową wtórną. Do przodu przedsionek łączy się ze ślimakiem, a do tyłu przechodzi w kanały półkoliste. Na ścianie przyśrodkowej przedsionka znajduje się wąska listewka kostna - grzebień przedsionka (łac. crista vestibuli), która dzieli go na dwa zagłębienia: położone ku tyłowi zachyłek eliptyczny (łac. recessus ellipticus), w którym spoczywa łagiewka oraz leżące do przodu zachyłek kulisty (łac. recessus sphericus), w którym znajduje się woreczek. Wymiar pionowy i strzałkowy przedsionka wynosi 6 milimetrów a poprzeczny 3–4 mm. Ku dołowi grzebień przedsionka rozdwaja się i obejmuje zachyłek ślimakowy (łac. recessus cochlearis). Znajduje się w nim kątnica przedsionkowa przewodu ślimaka. Przyśrodkowo przedsionek połączony jest z przewodem słuchowym wewnętrznym za pośrednictwem plamek sitkowatych (łac.maculae cribrosae). Plamki sitkowate są obszarami, w których znajdują się liczne małe otworki, przez które do przedsionka przechodzą włókna gałęzi nerwu przedsionkowo-ślimakowego. Plamka sitkowata górna (łac. macula cribrosa superior) zawiera włókna nerwu łagiewkowego i nerwów bańkowych przedniego i bocznego. Znajduje się ona w części górnej zachyłka eliptycznego, a od strony przewodu słuchowego wewnętrznego odpowiada jej pole przedsionkowe górne. W dolnej części zachyłka eliptycznego mieści się plamka sitkowata dolna (łac. macula cribrosa inferior), przez którą przechodzą włókna nerwu bańkowego tylnego, który zmierza kanałem pojedynczym od strony przewodu słuchowego wewnętrznego. Plamka sitkowata środkowa (łac. macula cribrosa media) znajduje się w zachyłku kulistym przedsionka. Przechodzą przez nią włókna nerwu woreczkowego. Po stronie przewodu słuchowego wewnętrznego odpowiada jej pole przedsionkowe dolne. W centralnej części zachyłka eliptycznego pomiędzy plamkami sitkowatymi górną i dolną znajduje się otwór wewnętrzny kanalika przedsionka (łac. apertura interna canaliculi vestibuli), który zawiera przewód śródchłonki. Otwór wewnętrzny kanalika przedsionka dalej przechodzi w wodociąg przedsionka.
    Ślimak (łac. cochlea) – anatomiczna część ucha wewnętrznego ssaków złożony z części kostnej (o kształcie muszli ślimaka) i mieszczącego się w niej przewodu ślimakowego (część błędnika błoniastego), który zawiera receptor słuchu — narząd Cortiego. Przewód ślimakowy kończy się ślepo na wierzchołku ślimaka, jest wypełniony płynem zwanym śródchłonką, czyli endolimfą. Po obu jego stronach biegną przewody zwane schodami przedsionka i schodami bębenka, łączące się na wierzchołku ślimaka, wypełnione przychłonką, czyli perylimfą.
    Narząd Cortiego, narząd spiralny – właściwy narząd słuchu znajdujący się w ślimaku w przestrzeni zwanej schodami środkowymi (przewód ślimakowy). Rozciąga się on wzdłuż przewodu ślimakowego poza jego częścią zwaną kątnicą przedsionkową. Położony jest na błonie podstawnej. Przypomina "wał", który po swojej wewnętrznej stronie zwrócony jest w kierunku bruzdy (blaszki) spiralnej wewnętrznej. Przyśrodkowo od narządu znajduje się rąbek spiralny).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.035 sek.