• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bûche de Noël

    Przeczytaj także...
    Grand Marnier – likier owocowy pochodzenia francuskiego o zawartości alkoholu 38-40%. Procedura produkcji została opracowana w 1880 roku przez Aleksandra Marnier-Lapostolle’a. Należy do grupy nazywanej triple sec (potrójnie wytrawny) i jest wytwarzany z wyselekcjonowanych koniaków i esencji gorzkich pomarańczy (Citrus bigaradia) z wybranych plantacji regionu Karaibów. Proces produkcji zaczyna się od umieszczenia skórek pomarańczy w koniaku, by przesiąknął ich zapachem. Następnie dodaje się mieszankę ziół i całość poddaje się destylacji.Kominek – nakryte palenisko, zbudowane z wnęki umieszczonej w ścianie niewiele wyżej niż poziom podłogi, wystającego z lica ściany obramowania, na którym opiera się okap odprowadzający spaliny do przewodu dymowego.
    Pieprz (Piper L.) – rodzaj roślin z rodziny pieprzowatych (Piperaceae). Należą do niego liczne gatunki (według niektórych klasyfikacji ponad 700) występujące na obszarach o klimacie równikowym i zwrotnikowym. Największe znaczenie użytkowe ma pieprz czarny, z nasion którego wytwarzana jest popularna przyprawa. On też jest gatunkiem typowym.
    Grzyby kapeluszowe jako Bûche de Noël
    Współczesna Bûche de Noël

    Bûche de Noël (fr., dosł. "bożonarodzeniowe polano") – tradycyjne ciasto w kształcie polana drewna, spożywane w czasie Świąt Bożego Narodzenia po pasterce we Francji i innych krajach.

    Niedziela Palmowa ("Niedziela Męki Pańskiej", zwana też "Kwietną" lub "Wierzbną", w formie nadzwyczajnej rytu rzymskiego: "Druga Niedziela Męki Pańskiej") – święto ruchome w kalendarzu chrześcijańskim przypadające 7 dni przed Wielkanocą. Rozpoczyna Wielki Tydzień.Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.

    Historia bûche de Noël[]

    Prawdopodobnie już od XII wieku istniał we Francji (oraz we Włoszech, gdzie bûche nazywano ceppo) wigilijny zwyczaj przynoszenia do domu dużego polana, które paliło się następnie przez wiele godzin w kominku w wieczór świąteczny (25 grudnia). Sam proces podpalania go był istotny: zależnie od regionu i od panujących lokalnie zwyczajów, wszczynał go gospodarz domu, matka zebranych dzieci lub młode dziewczęta dom ten zamieszkujące. Przed podpaleniem skrapiano drewno oliwą lub słodkim winem owocowym (tzw. vin cuit), sypano nań sól i pieprz, święcono zachowanym od Niedzieli Palmowej wawrzynem oraz odmawiano odpowiednie modlitwy. Popiół, który pozostawał po spaleniu polana, miał chronić dany dom od uderzeń piorunów i od sił nieczystych.

    Ciasto – plastyczna i elastyczna masa powstała przez zagniecenie mąki, wody i innych składników np. cukru, jajek, tłuszczów. Niektóre ciasta, np. na bezy lub makaroniki nie zawierają w swoim składzie w ogóle mąki. Do wielu ciast dodaje się nie wodę, lecz mleko, maślankę, kefir, jogurt, sok owocowy, napój gazowany itp. Zdarza się też, że nie ma w nich żadnego płynu, tylko jajka, np. ciasta na biszkopty, lub też miód, np. ciasta na niektóre pierniki i miodowniki. W zależności od przeznaczenia może zostać poddane fermentacji przy pomocy drożdży lub zakwasu, co spulchnia lub czasami zakwasza ciasto. W celu spulchnienia ciasta używa się również np. sody oczyszczonej, proszku do pieczenia, lub piany z białek. Z ciasta poprzez pieczenie, gotowanie i smażenie otrzymuje się makarony, kluski, pieczywo zwykłe (chleby), półcukiernicze (chały, strucle) i cukiernicze (ciasta, ciastka, torty).Ciasto biszkoptowe (biszkopt, daw. biszkokt, z łac. bis cocktus = dwa razy pieczony) – rodzaj lekkiego ciasta przyrządzanego na bazie jaj z małym dodatkiem mąki pszennej i cukru - bez dodatku tłuszczu. W niektórych recepturach część mąki pszennej w biszkopcie jest zamieniona na mąkę ziemniaczaną. Jej dodatek obniża zawartość glutenu w cieście, co sprawia, że ma ono delikatną strukturę.

    Francuskojęzyczna prowincja Kanady, Quebec, jest także miejscem, gdzie grudniowa tradycja palenia polana charakteryzowała obchody świąt Bożego Narodzenia. Praktykowano ją tam do pierwszego ćwierćwiecza wieku dziewiętnastego.

    Tradycja palenia bûche de Noël zanikła w tym samym okresie, co wielkie piece ogrzewające domostwa. Piece te zostały zastąpione przez mniejsze piece żeliwne, więc i duże polano ustąpiło miejsca niewielkiemu, na stołach świątecznych pojawiły się zaś świeczki, które również podtrzymywały ogień. Tradycja ta nawiązuje do starszego jeszcze zwyczaju świętowania przesilenia zimowego.

    Przesilenie zimowe – na półkuli północnej, jest to moment, w którym Słońce góruje w zenicie w najdalej na południe wysuniętej szerokości geograficznej, na której może górować w zenicie – zwrotniku Koziorożca. Z powodu długości roku słonecznego (365 dni 6 godzin 9 minut 9 sekund) i stosowania lat przestępnych przesilenie zimowe na półkuli północnej przypada na dni 21-22 grudnia. Na półkuli południowej przesilenie zimowe ma miejsce w momencie, gdy na półkuli północnej występuje przesilenie letnie, czyli 20-21 czerwca.Wawrzyn (Laurus L.), nazywany także laurem, drzewem laurowym – rodzaj drzew i krzewów z rodziny wawrzynowatych (Lauraceae). Występuje głównie w basenie Morza Śródziemnego, na Maderze, Azorach i Wyspach Kanaryjskich.

    Ciasto bûche de Noël[]

    Nieznana jest dokładna data pojawienia się ciasta o nazwie bûche de Noël, które symbolicznie nawiązywać by miało do opisanej wyżej tradycji. W regionie Poitou-Charentes zanotowano jego istnienie w XIX wieku, niemniej faktycznie stało się ono powszechnie znane dopiero w wieku dwudziestym.

    Święty Mikołaj – postać starszego mężczyzny z brodą ubranego w czerwony strój, który wedle różnych legend i bajek w okresie świąt Bożego Narodzenia rozwozi dzieciom prezenty saniami ciągniętymi przez zaprzęg reniferów. Według różnych wersji zamieszkuje wraz z grupą elfów Laponię lub biegun północny.Quebec (fr. Québec) – prowincja Kanady. Quebec jest największą prowincją w Kanadzie pod względem powierzchni, a jeśli chodzi o liczbę ludności ustępuje jedynie Ontario. Na zachodzie graniczy z Ontario, na północy przez Zatokę Hudsona z terytorium Nunavut, na wschodzie z kontynentalną częścią Nowej Fundlandii i Labradoru oraz z Nowym Brunszwikiem. Od południa graniczy ze stanami USA: Nowy Jork, New Hampshire, Vermont i Maine. Największym miastem prowincji jest Montreal. Inne duże miasta: Québec (stolica prowincji), Trois-Rivières, Sherbrooke i Drummondville.

    Ciasto to robi się przy użyciu kremu maślanego i ciasta biszkoptowego, które tworzą roladę. Najbardziej znane smaki nadawane kremowi to wanilia, orzech laskowy, Grand Marnier i kawa. Bardzo popularne są także wersje lodowe tego deseru. Na cieście umieszcza się figurki z cukru lub z plastiku, nawiązujące do ikonografii świątecznej, jak Święty Mikołaj, choinka, krasnoludki, itp.

    Leszczyna pospolita (Corylus avellana L.) – gatunek krzewu należącego do rodziny brzozowatych. Występuje w stanie dzikim w całej Europie i Azji Mniejszej po Kaukaz. W Polsce pospolita zarówno na niżu jak i w górach do ok. 1300 m n.p.m.Sól kuchenna – artykuł spożywczy, będący prawie czystym chlorkiem sodu (NaCl), stosowany jako przyprawa i konserwant. W handlu dostępna zwykle w formie nieoczyszczonej soli kamiennej oraz oczyszczonej soli warzonej. Często wzbogacona jest w niewielkie ilości (rzędu kilkudziesięciu ppm) związków jodu (zwykle w postaci jodku potasu lub jodanu potasu), dla zapewnienia spożywającym odpowiedniej ilości tego pierwiastka w pożywieniu. Może zawierać przeciwzbrylacze, np. żelazocyjanek potasu (E-536) w ilości ok. 10 ppm.

    Zobacz też[]

  • sękacz – ciasto przypominające kształtem ścięty pień drzewa
  • Przypisy

    1. La bûche de Noël, culture.gouv.fr.

    Linki zewnętrzne[]

  • Origine et histoire de la bûche de Noël (fr.)
  • Bûche de Noël (fr.)




  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Rolada biszkoptowa – rodzaj ciasta deserowego, gdzie w ciasto właściwe (biszkopt) zawinięte jest nadzienie w postaci kremu, galaretki, lodów lub owoców. Przykładem jest francuskie bożonarodzeniowe ciasto Bûche de Noël.
    Boże Narodzenie, Narodzenie Pańskie – w tradycji chrześcijańskiej – święto upamiętniające narodziny Jezusa Chrystusa. Jest to stała uroczystość liturgiczna przypadająca na 25 grudnia. Boże Narodzenie poprzedzone jest okresem trzytygodniowego oczekiwania (dokładnie czterech niedziel), zwanego adwentem.
    Kanada (ang. i fr. Canada) – państwo położone w Ameryce Północnej, rozciągające się od Oceanu Atlantyckiego na wschodzie do Oceanu Spokojnego na zachodzie i Oceanu Arktycznego na północy. Na południu i północnym zachodzie graniczy ze Stanami Zjednoczonymi, granice morskie: na północy z Danią (Grenlandia) i na wschodzie z Francją (wyspy Saint-Pierre i Miquelon). Drugie państwo świata pod względem powierzchni (po Rosji) oraz 36. pod względem ludności. Kanada jest członkiem ONZ, NAFTA, Wspólnoty Narodów, Frankofonii, NATO, G8, APEC.
    Lody – zamrożony deser, który uzyskuje się poprzez zamrażanie masy uzyskanej z produktów mlecznych (lody mleczne) bądź wody (lody wodne) z dodatkami smakowymi (dodatki tradycyjne – owoce, lub nietradycyjne, mięsne czy warzywne – w Polsce niepopularne), lub zamrażanie masy złożonej z owoców, cukru i wody (sorbet). Alternatywną opcją dla lodów mlecznych są lody wykonywane na bazie napojów: sojowego, ryżowego, owsianego itp. Lody podawane są w różnej postaci, najczęściej w waflu w postaci gałek lub w postaci zakręconego stożka (lody włoskie i amerykańskie), czy na patyku (zamrożona masa lodowa utrzymuje się na patyku wbitym w jej środek). Występują w ogromnej liczbie odmian i z wieloma dodatkami, z których najpopularniejszymi są: bita śmietana, rurki waflowe, rodzynki, kruszone orzechy.
    Pasterka, msza pasterska – uroczysta msza święta odprawiana w nocy (najczęściej o północy lub w godzinach wieczornych) z 24 na 25 grudnia, pierwsza w Boże Narodzenie. Pasterka upamiętnia oczekiwanie i modlitwę pasterzy zmierzających do Betlejem. W Polsce jest jedną z najważniejszych świątecznych tradycji.
    Choinka – ustrojone drzewko świerku lub jodły (rzadziej sosny), naturalne lub sztuczne, pierwotnie wiązane z przedchrześcijańską tradycją ludową i kultem wiecznie zielonego drzewka, a obecnie będące nieodłączną ozdobą w czasie świąt Bożego Narodzenia.
    Poitou-Charentes – region administracyjny Francji, położony w zachodniej części kraju, na wybrzeżu atlantyckim. Graniczy z regionami: od strony północno-zachodniej z Krajem Loary, od strony północno-wschodniej z Regionem Centralnym, od wschodu z Limousin i od południa z Akwitanią. W jego skład wchodzą 4 departamenty. Główne miasta regionu: Poitiers (stolica), La Rochelle, Angoulême, Niort.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.044 sek.