• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Autobusy miejskie w Szczecinie



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Tanowo (niem. Falkenwalde) – wieś w Polsce w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Police. Jest położona na Równinie Polickiej w Puszczy Wkrzańskiej przy rozwidleniu dróg wojewódzkich nr 114 do Polic (8 km) i dalej przez Trzebież do Nowego Warpna oraz nr 115 do Dobieszczyna (13 km) i Szczecina.Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe „Klonowica" (w skrócie SPAK lub SPA Klonowica) – samodzielna spółka prawa handlowego będąca w całości własnością gminy Miasto Szczecin. Jest jedną z trzech zajezdni autobusowych obsługujących komunikację miejską. Siedziba spółki mieści się w dzielnicy Zachód na osiedlu Zawadzkiego-Klonowica przy ulicy Klonowica 5 i choć adres ten dzieli razem z Zarządem Dróg i Transportu Miejskiego i spółką Tramwaje Szczecińske - swoją siedzibę ma w osobnym budynku.
    .mw-parser-output table.transport-autobus td.naglowek{color:white!important;background:#007c06!important}.mw-parser-output table.transport-trolejbus td.naglowek{color:white!important;background:#0432c8!important}.mw-parser-output table.transport-tramwaj td.naglowek{color:white!important;background:#c80404!important}.mw-parser-output table.transport-metro td.naglowek{color:black!important;background:#7d7d7d!important}.mw-parser-output table.transport-kolej td.naglowek{color:white!important;background:green!important}.mw-parser-output table.transport-wodny td.naglowek{color:white!important;background:blue!important}

    Autobusy miejskie w Szczecinie – część systemu komunikacyjnego obejmującego miasta Szczecin i Police oraz gminy Dobra, Kołbaskowo, Police, Kobylanka i Goleniów. Organizatorem przewozów jest Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w Szczecinie, a obsługą linii zajmują się 4 spółki.

    Gaz drzewny, holzgas jest gazem generatorowym produkowanym w procesie zgazowania z drewna w urządzeniu zwanym gazogeneratorem.Jelcz 272 MEX – autobus miejski, produkowany w latach 1963-1977 przez polską firmę Jelcz, w Jelczu (obecnie Jelczu-Laskowicach) koło Oławy. Model ten stanowi licencyjną odmianę czechosłowackich autobusów Škoda 706 RTO MTZ i Škoda 706 RTO MEX. Z powodu swojego wyglądu zwany był potocznie ogórkiem.

    Przewoźnicy[ | edytuj kod]

  • Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe „Dąbie” – ulica Andrzeja Struga 10, Szczecin
  • Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe „Klonowica” – ulica Sebastiana Klonowica 5, Szczecin
  • Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne – ulica Fabryczna 21, Police
  • Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Szczecinie – ulica Leona Heyki 4, Szczecin
  • Historia[ | edytuj kod]

    Autobusy w niemieckim Szczecinie[ | edytuj kod]

    Przez prawie 50 lat jedyną komunikację w Szczecinie stanowiły tramwaje. Zmieniło się to w 1928 r., kiedy to spółka Stettiner Straßen-Eisenbahn Gesellschaft, która zarządzała tramwajami uruchomiła pierwszą linię autobusową kursującą na trasie Lotnisko (pętla tramwajowa) – Dąbie, oznaczono ją jako „A” (od Altdamm, niemieckiej nazwy Dąbia). Linie autobusowe uruchamiane były zwykle na trasy podmiejskie, czyli tam, gdzie nie opłacalna była budowa torowisk. W 1936 r. uruchomiono pierwszą linię miejską, oznaczoną jako „S”.

    Słowieńsko (do 1945 niem. Wendorf, prawdopodobnie od Wenden - Słowianie) – część miasta Szczecina w północno-wschodniej części osiedla Gumieńce, u zbiegu ulic Ku Słońcu (DK10) i Dworskiej. Graniczy z Cmentarzem Centralnym i osiedlem Świerczewo. Do lat 20. XX wieku oddzielna wieś. Obecnie większość dawnej wsi Wendorf zajmują zabudowania Zespołu Szkół Salezjańskich oraz stacja paliw koncernu BP. Słowieńsko włączone jest w system komunikacji miejskiej Szczecina za pośrednictwem linii tramwajowej nr 8 i autobusowych nr 53 i 60.Dąbie (niem. Vadam, Altdamm) – część Szczecina, do 1948 r. stanowiąca osobne miasto. Obecnie stanowi osiedle administracyjne, będące jednostką pomocniczą miasta.

    Trasy linii autobusowych w 1938 r.:

  • podmiejskie:
  • A: Flughafen (Lotnisko) – Altdamm (Dąbie)
  • F: Chausseehaus (Tor Kolarski) – Falkenwalde (Tanowo), przez Polchow (Pilchowo)
  • H: Flughafen (Lotnisko) – Hökendorf (Klęskowo), przez Finkenwalde (Zdroje)
  • N: Berliner Tor (Brama Portowa) – Neuenkirchen (Dołuje) (w latach 1929–1933 r. kursowała jako U do Ueckermünde), przez Möhringen (Mierzyn)
  • P: Gotzlow (Gocław) – Pölitz (Police)
  • Pd: Flughafen (Lotnisko) – Podejuch (Podjuchy), przez Finkenwalde (Zdroje)
  • R: Flughafen (Lotnisko) – Rosengarten (Kijewo), przez Altdamm (Dąbie)
  • miejskie:
  • S: Adolf-Hitler Schule, Brunner Str. (ul. Witkiewicza) – Friedeborn Str. (ul. Kołłątaja), obecnymi ulicami: Poniatowskiego, Traugutta, Wyspiańskiego i Skargi.
  • SW: Scheune (Gumieńce) – Wendorf (Słowieńsko), obecnymi ulicami: Wierzbową, Wrocławską i Okulickiego.
  • Długość linii wynosiła w 1930 r. 101 km, z czego 61,5 km stanowiła najdłuższa w historii linia autobusowa z Bramy Portowej do Ueckermünde (Wkryujścia). W 1935 r. po jej skróceniu do Dołuj i uruchomieniu nowych linii, długość sieci wynosiła 46,5 km, a w 1939 r. 64 km. Tabor w 1929 r. składał się z 9 autobusów (w tym 8 40-osobowych i jednego 20-osobowego), w 1937 r. było 21 autobusów, a tuż przed wybuchem wojny tylko 7.

    Gumieńce (do 1945 niem. Scheune) – część miasta i osiedle administracyjne Szczecina, będące jednostką pomocniczą miasta, położone w dzielnicy Zachód.Büssing - niemieckie przedsiębiorstwo specjalizujące się w produkcji samochodów ciężarowych i autobusów założone 17 kwietnia 1903 roku przez Heinricha Büssinga w Brunszwiku. W dniu 31 grudnia 1930 roku przedsiębiorstwo połączyło się z berlińskim Nationale Automobil-Gesellschaft AG tworząc spółkę Büssing-NAG. Powstała firma była jednym z najbardziej liczących się w Niemczech producentów samochodów ciężarowych oraz autobusów. Firma została przejęta w 1971 roku przez koncern MAN.

    W czasie II wojny światowej kursowały tylko dwie linie: do Tanowa i do Dołuj, prawdopodobnie istniała także linia do Polic. W związku z kryzysem paliwowym w 1942 r. zaczęto używać gazu drzewnego. Autobusy zastępowały tramwaje na odcinkach ulic zniszczonych podczas nalotów w 1943 i 1944 r. Era autobusów w niemieckim Szczecinie zakończyła się przed końcem 1944 r.

    MAN SE (Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg) – spółka akcyjna z siedzibą w Monachium. Jedno z wiodących przedsiębiorstw produkujących samochody ciężarowe, autobusy, silniki oraz urządzenia przemysłowe pod marką MAN. Spółka notowana na Deutsche Börse wśród trzydziestu największych niemieckich spółek akcyjnych. Koncern zatrudnia na całym świecie ponad 33.400 pracowników (w 2007 r. grupa zatrudniała 55 tys. osób w 120 krajach), a jego roczne obroty wyniosły w roku 2005 ponad 7,4 miliardów Euro (w 2007 - 15,5 miliardów Euro).Prawobrzeże – dzielnica obejmująca południowo-wschodnią część miasta Szczecina, która grupuje 11 jednostek pomocniczych miasta – osiedli. Według danych z 4 maja 2010 w dzielnicy zameldowanych na pobyt stały było 84 200 osób. Jako jedyna leży na prawym, wschodnim brzegu rzeki Regalicy.

    Lata PRL[ | edytuj kod]

    Jelcz PR110M w Muzeum Techniki
    Ikarus 280 w Szczecinie

    Wojnę przetrwały dwa przedwojenne autobusy. Pozostałe zostały zniszczone lub użyte do ewakuacji do Niemiec. Pierwszą po zakończeniu wojny linię autobusową uruchomiono w oparciu o ocalały przedwojenny autobus Bussing 4 kwietnia 1947 r. na trasie Plac Kościuszki – Gumieńce. Komunikacją miejską w tamtych latach zarządzała firma pn. Tramwaje i Autobusy Miasta Szczecina. W 1948 r. istniało już 5 linii, które kursowały do Dąbia, Polic, Żydowiec, Stołczyna i Gumieniec, obsługiwane były przez autobusy: Büssing, GMC, Leyland (od 1948 r.). W latach późniejszych pojawiał się bardzo różnorodny tabor takich marek jak m.in.: Mavag, Star, San, Chausson, Škoda-Karosa, Renault, Nysa, Jelcz-Berliet i Jelcz 272. W 1955 r. zmieniono oznaczenie linii autobusowych z literowych (od A do H) na liczbowe obowiązujące do dziś, od 51 wzwyż. W połowie lat 60. wybudowano pierwszą zajezdnię autobusową przy ul. Klonowica. Wcześniej pojazdy stacjonowały w zajezdni tramwajowej przy ul. Kolumba. Z roku na rok zwiększano liczbę linii: w 1960 r. było ich 10, w 1964 r. 16 linii (w tym 1 skrócona, tzw. „bis”), w 1968 r. 22 linie (w tym 3 bisy i jedna mikrobusowa na Wyspę Pucką). W latach 1965–1973 z powodu remontu ul. Gdańskiej wydłużono linie autobusowe do ul. Wyszyńskiego, a po przywróceniu tramwajów na tym odcinku, skrócono je do pętli przy Basenie Górniczym. W tym samym okresie wprowadzono podział miasta na strefy biletowe. W 1976 r. zarządzający od lat 50. Miejski Zakład Komunikacyjny przekształcono w Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej (WPKM), które obsługiwało także komunikację w innych miastach regionu. W tym czasie zmieniono numerację linii podmiejskich od nr 100 – linia 52 została przekształcona w 102, 53 w 103 itp., uruchomiono także kilka nowych. W marcu 1978 r. została oddana do użytku druga zajezdnia autobusowa „Dąbie” – przy ul. Struga w Dąbiu, a 7 lat później w Policach przy ul. Fabrycznej. 12 listopada 1981 r. na ulicach pojawiły się pierwsze autobusy Ikarus 280 – w sumie do 1990 r. zakupiono prawie 300 sztuk. W 1985 r. nocną komunikację tramwajową zaczęły wspomagać także autobusy oznaczone od 201 wzwyż. W tym samym roku na liniach pojawiły się Jelcze M11, rok później na trasę wyjechał ostatni liniowy Jelcz 272, tzw. „ogórek”.

    Jelcz M11 – polski wysokopodłogowy autobus miejski produkowany przez Jelczańskie Zakłady Samochodowe w Jelczu (obecnie w Jelczu-Laskowicach) koło Oławy w latach 1985–1990. Od strony konstrukcyjnej był połączeniem zmodyfikowanego nadwozia Jelcza PR110 z podwoziem Ikarusa 260. Przez cały okres produkcji w konstrukcji nie zachodziły istotne zmiany. Model powstał z powodu kryzysu i szukania oszczędności dewiz potrzebnych na zakup autobusów za granicą przez co był traktowany jako rozwiązanie pośrednie.Komunikacja miejska w Policach - jest obsługiwana przez Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne (SPPK) w siedzibą w Policach przy ulicy Fabrycznej 21.

    Trasy linii w 1988 r. (nocne w 1985 r.):

  • 51: Kołłątaja Pętla – Osiedle Arkonia
  • 52: Police Szkoła – Wyspa Pucka
  • 53: Ludowa – Pomorzany
  • 54: Żydowce – Osiedle Arkonskie
  • 55: Zdunowo – Basen Górniczy
  • 56: Osiedle Kasztanowe – Heyki
  • 57: Kołłątaja – Warszewo
  • 58: Stocznia Warskiego – Gocław
  • 59: Golęcino – Elektrownia Pomorzany
  • 60: Stocznia Warskiego – Autostrada Poznańska
  • 61: Dworzec Główny PKP – Klucz
  • 62: Basen Górniczy – Wielgowo
  • 63: Kołłątaja – Skolwin
  • 64: Kniewska – Klucz-Autostrada
  • 65: Studzienna – Osiedle Słoneczne
  • 66: Osiedle Słoneczne – Klucz
  • 67: Ludowa – Karola Miarki
  • 68: Stocznia Warskiego – Pomorzany-Dobrzyńska
  • 69: Basen Górniczy – Zakłady Mięsne
  • 70: Zakłady Mleczarskie – Heyki
  • 71: Osiedle Arkońskie – Osiedle Słoneczne
  • 72: Basen Górniczy – Śmierdnica
  • 73: Basen Górniczy – Zdunowo Dworzec
  • 74: Basen Górniczy – Osiedle Bukowe
  • 75: Krzekowo – Dworzec Główny PKP
  • 76: Osiedle Kaliny – Nabrzeże „Ewa”
  • 77: Osiedle Słoneczne – Osiedle Kasztanowe
  • 79: Basen Górniczy – Jezierzyce
  • 101: Jasienica – Plac Rodła
  • 102: Gocław – Police Szkoła
  • 103: Głębokie – Zakłady Chemiczne
  • 104: Podjuchy – Elektrownia Dolna Odra
  • 105: Dobra Szczecińska – Łukasińskiego Ogrody
  • 106: Jasienica – Police Rynek
  • 107: Osiedle Chemik – Plac Rodła
  • 108: Mierzyn – Przecław
  • 109: Police Szkoła – Police Rynek
  • 110: Gryfino (Piastów) – Elektrownia Dolna Odra
  • 111: Zajezdnia Police – Police Rynek
  • 201: Zajezdnia Klonowica – Osiedle Słoneczne
  • 202: Gocław – Police (ul. Grzybowa)
  • 204: Osiedle Chemik – Zajezdnia Dąbie.
  • Po 1989 r.[ | edytuj kod]

    Jelcz 120M na placu Grunwaldzkim
    Volvo B10MA w obsłudze linii nr 67
    Autobus MAN NG 272 sprowadzony z Oslo, linia nr 107

    30 kwietnia 1991 r. WPKM podzielone zostało na 3 odrębne przedsiębiorstwa w Szczecinie, Stargardzie Szczecińskim i Świnoujściu. Tym samym zostały zlikwidowane linie podmiejskie 104, 105, 108 i 110, które zgodnie z nowymi zasadami zaczęły być organizowane ościenne gminy. Ich obsługę przejął PKS Szczecin. W tym samym roku utworzono linie pospieszne: A kursującą na trasie linii 65 (wydłużoną do Osiedla Bukowego), B na trasie linii 71 oraz C na trasie Plac Rodła – Osiedle Kasztanowe i jednocześnie skrócono trasy 65 i 71 z Basenu Górniczego na Prawobrzeże. W kolejnych latach uruchomiono linie D i E jako wspomagające dla A i B oraz linię F kursującą na trasie linii 107. W listopadzie 1993 r. wprowadzono reformę biletową – zlikwidowaną taryfę liniową, którą zastąpiono taryfą czasową. W 1995 i 1998 r. zakupiono w sumie 80 autobusów Volvo B10MA, które zaczęły zastępować Ikarusy. W tym samym czasie do obsługi linii wprowadzono także Jelcze 120M i Autosany H6. 1 grudnia 1996 r. zlikwidowano nocną komunikację tramwajową zastąpioną przez nową sieć obsługiwaną wyłącznie autobusami (oznaczenie od 1 lipca 1997 od 501 do 516, później wprowadzono także linię 517). W tym samym roku z MZK Szczecin wydzielono Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne (Zaj. Police, obsługujące głównie linie w Policach oraz łączące miasto ze Szczecinem), a 2 lata później kolejne dwie spółki: SPA „Klonowica” (linie na Lewobrzeżu) i SPA „Dąbie” (linie na Prawobrzeżu). W 1998 r. SPPK zakupiło 11 nowych autobusów marki MAN – były to pierwsze w Szczecinie i Policach autobusy niskopodłogowe. W kolejnych latach na ulicach miasta pojawiły się także MAN-y różnych typów – nowe i używane z Oslo oraz różnych niemieckich miast, w 2005 r. SPAD zakupiło także 2 nowe autobusy Solaris Urbino, zaś 4 kolejne autobusy tego producenta, wyjechały na ulice prawobrzeża na początku 2008 roku. W 1999 r. po otwarciu centrum handlowego King Cross (ob. Ster) na Gumieńcach uruchomiono pierwszą bezpłatną linię autobusową. Ta i wszystkie później uruchomione linie bezpłatne mają oznaczenie od 701 wzwyż i są obsługiwane przez SPAK, PKS Szczecin i PKS Gryfice. 1 stycznia 2002 r. utworzono Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego, który pełni nadzór m.in. nad komunikacją miejską. W 2003 r. uruchomiono pospieszną linię G na trasie Plac Rodła – Zdunowo Szpital oraz zreformowano linie nocne nadając im nową numerację od 521 do 534. W grudniu 2006 r. na ulicach pojawił się ostatni Ikarus 280 należący do SPPK.

    Dołuje (niem. Neuenkirchen) – wieś w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Dobra (Szczecińska), położona na planie dobrze zachowanej owalnicy.Volvo B10MA – wysokopodłogowy, przegubowy autobus miejski, produkowany w latach 1978-2001 przez szwedzką firmę Volvo.

    Komunikacja autobusowa w Szczecinie nadal w większości spełnia pierwotne założenia uzupełniając sieć tramwajową tam, gdzie ona nie dociera.

    Sytuacja obecna[ | edytuj kod]

    Postój autobusów Solaris Urbino 12 na pętli „Kołłątaja”

    Od 2005 roku z powodzeniem spółki kupują tabor używany z Europy Zachodniej (głównie z Niemiec i Szwecji). W 2009 roku wycofano ostatnie autobusy Ikarus 280. Oprócz tego w latach 2009–2012 zakupionych zostało 109 nowych autobusów marki Solaris. 12 lipca 2013 roku na liniach zadebiutował pierwszy w historii szczecińskiej komunikacji autobus hybrydowy. Pojazd ten należy do zajezdni Dąbie. 1 czerwca 2016 roku zlikwidowano ostatnią linię bezpłatną, kończąc tym 17-letnią karierę linii bezpłatnych w Szczecinie. W 2017 roku na szczecińskie ulice wyjechały pierwsze Solarisy Urbino IV generacji zakupione przez SPA Dąbie. 10 grudnia 2018 roku na linii zadebiutował pierwszy hybrydowy autobus przegubowy zakupiony przez SPA Klonowica. 4 stycznia 2019 roku odbył się ostatni kurs Volvo B10MA, kończąc tym 24-letnią karierę tych autobusów w Szczecinie, oraz pożegnanie autobusów wysokopodłogowych w Szczecinie.

    Iveco Czech Republic, a. s. (dawniej KAROSA a.s.) - czeskie przedsiębiorstwo z siedzibą w miejscowości Vysoké Mýto, produkujące autobusy; obecnie zakład należy do koncernu IVECO, 1 stycznia 2007 zakończył się proces całkowitej integracji zakładu z macierzystym koncernem, firmę przedsiębiorstwa zmieniono z Karosa na Iveco Czech Republic.Brama Portowa (niem. Berliner Tor) – brama miejska Szczecina, zbudowana w stylu barokowym w latach 1725-1727 według projektu holenderskiego projektanta fortyfikacji Gerharda Corneliusa van Wallrawe (autora m.in. przebudowy twierdzy kłodzkiej i magdeburskiej).


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Zdroje (do 1945 niem. Finkenwalde) – część miasta i osiedle administracyjne Szczecina, będące jednostką pomocniczą miasta. Położone na Prawobrzeżu, przy drodze krajowej nr 10 (w kier. Stargard Szczeciński). Zdroje graniczą z osiedlami: Dąbie na północy, Słoneczne i Bukowe-Klęskowo na wschodzie, Podjuchy na południowym zachodzie i poprzez rzekę Regalicę z Międzyodrzem. Południową granicę z gminą Stare Czarnowo wyznacza autostrada A6.
    Mierzyn (do 1945 niem. Möringen, 1945 Mierzęcino) – wieś sołecka w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Dobra (Szczecińska). Od wschodu Mierzyn przylega do szczecińskiego osiedla Gumieńce. Położony jest wzdłuż drogi krajowej nr 10 ze Szczecina w kierunku granicy z Niemcami, będącej osią centralną starej zabudowy.
    Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Sp.z o.o. (skrót SPPK) - przedsiębiorstwo zajmujące się prowadzeniem przewozów autobusowych (głównie w komunikacji miejskiej) w gminie Police oraz Szczecinie z siedzibą w Policach przy ul. Fabrycznej 21.
    Police (do 1945 niem. Pölitz) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, siedziba powiatu polickiego i gminy miejsko-wiejskiej Police, miasto satelickie Szczecina, położone nad Łarpią i Odrą-Domiążą na Równinie Wkrzańskiej. Port morski na lewym brzegu ujściowego odcinka Odry. Police otacza Puszcza Wkrzańska.
    Tramwaje w Szczecinie – system komunikacji tramwajowej działający w Szczecinie. System składa się z dwunastu linii dziennych oraz sezonowej linii turystycznej „0”, obsługiwanej taborem historycznym. Łączna długość torowisk wynosi ponad 110 km, a prześwit toru 1435 mm. W ich przebiegu znajdują się dwie zajezdnie oraz trzynaście pętli (w tym sześć ulicznych). Linie zwykłe, dzienne (nocne zostały zlikwidowane w 1996) obsługuje spółka Tramwaje Szczecińskie, na zlecenie Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego, a linię turystyczną STMKM z inicjatywy własnej.
    Leyland Motors Limited – brytyjska wytwórnia samochodów założona w 1920 roku. Po trzech latach produkcji ośmiocylindrowych samochodów osobowych skoncentrowała się na wytwarzaniu ciężarówek i autobusów, które produkuje do dziś. W latach 60. przejęła fabryki samochodów osobowych Standard-Triumph i Rover, a po połączeniu z Jaguarem i grupą BMC (Austin, Morris, Riley, Wolseley) utworzono koncern British Leyland Motor Corporation, znacjonalizowany w 1975 roku. Po reprywatyzacji produkcję samochodów osobowych uniezależniono od Leylanda w ramach Rover Group.
    Chausson (czytaj: szosą) - marka autobusów wytwarzanych w latach 1942-1970 przez francuską firmę Société Anonyme des Usines Chausson. Autobusy te były eksportowane do wielu krajów, w tym do Polski.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.048 sek.