• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Australia - kontynent



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Era mezozoiczna, mezozoik – era która rozpoczęła się od wielkiego wymierania pod koniec permu, a skończyła zagładą wielkich gadów, pod koniec kredy (patrz tabelka), znanego jako wymieranie kredowe. Era mezozoiczna trwała dwa razy krócej niż paleozoiczna, bo tylko 170 milionów lat. Dzieli się ją na trzy okresy: trias, jurę i kredę.Wielki Basen Artezyjski (ang. Great Artesian Basin) – największy artezyjski basen świata położony w Australii w najniższej części Niziny Środkowoaustralijskiej pomiędzy Wielkimi Górami Wododziałowymi a Wyżyną Zachodnioaustralijską.
    Położenie geograficzne[]

    Kontynent australijski leży na półkulach południowej i wschodniej, między 11° i 39° szerokości geograficznej południowej i między 113° i 153° długości geograficznej wschodniej. Otaczają go dwa oceany: Spokojny od północy i wschodu oraz Indyjski od południa i zachodu. Nie posiada lądowego połączenia z żadnym innym kontynentem.

    Strefa Klimatów zwrotnikowych – w klasyfikacji klimatów Okołowicza, jedna z 5 głównych stref klimatycznych, obejmująca obszary kuli ziemskiej w okolicach obu zwrotników. Średnie roczne temperatury w tej strefie przekraczają 20 °C, ale średnie miesięczne są bardziej zróżnicowane w ciągu roku niż w klimacie równikowym: temperatura najchłodniejszego miesiąca może wynosić od 10 do 20 °C natomiast temperatury najcieplejszego miesiąca są wyższe niż we wszystkich pozostałych strefach (często przekraczają 30 do 35 °C). Cechą charakterystyczną klimatów zwrotnikowych są duże amplitudy dobowe temperatur. Opady występują najczęściej lub wyłącznie w półroczu letnim. W klimatach suchych są one sporadyczne lub całkowicie ich brak.Lake Amadeus – płytkie, bezodpływowe, słone jezioro o powierzchni 880 km² położone w południowo-zachodniej części Terytorium Północnego w Australii. Zajmuje płytkie koryto napełnione osadami naniesionymi z Gór Macdonnella od północy i Musgrave od południa.

    Największe wyspy przybrzeżne Australii to:, Tasmania (88 300 km², z wyspami przybrzeżnymi 90 750 km²), Melville’a (5786 km²), Kangura (4405 km²), Bathurst (2600 km²), Groote Eylandt (2260 km²), Fraser (1630 km²).

    Warunki geologiczne[]

    Zagadnienia wodne Australii i Oceanii.

    Australia wchodziła kiedyś w skład superkontynentu Gondwany. Końcowy kształt (po oderwaniu od Gondwany) nadała jej orogeneza kaledońska, która połączyła dwa najstarsze elementy jej budowy geologicznej, południową i północną tarczę krystaliczną i orogeneza hercyńska, podczas której uległa wypiętrzeniu geosynklina wytworzona w paleozoiku na wschodzie kontynentu. Orogeneza alpejska spowodowała ruchy w obrębie Gór Wododziałowych. Obniżenie poziomu wód oceanu w okresie plejstocenu odsłoniło znaczną część szelfu kontynentalnego, umożliwiając migrację roślinności, zwierząt i ludzi z północy; Nowa Gwinea i Tasmania tworzyły wraz z Australią jeden ląd, określany przez naukowców nazwą Sahul (nigdy nie powstało połączenie lądowe z Azją). Późniejsze podniesienie poziomu mórz doprowadziło do oddzielenia Nowej Gwinei i Tasmanii. W okresie polodowcowym klimat uległ osuszeniu.

    Torrens (ang. Lake Torrens) – płytkie, bezodpływowe, słone jezioro o powierzchni 5776 km² położone w Australii Południowej, 345 km na północny zachód od Adelaide. Przez większą część roku stanowi błotnisty teren, który napełnia się tylko po ulewnych deszczach. W porze letniej na znacznej powierzchni wysycha. Ma ok. 240 km długości i ok. 65 km szerokości. Jest największym jeziorem Australii po jeziorze Eyre.Sahul – prehistoryczny kontynent, obejmujący współczesną Australię wraz z wyspami Nową Gwineą i Tasmanią. Geologicznie stanowi on szelf kontynentalny Australii i jest częścią płyty indoaustralijskiej.

    Kontynent australijski dzieli się na następujące jednostki strukturalne:

  • Zapadlisko Zachodnioaustralijskie zajmuje skrajnie zachodnią część kontynentu. Składa się z dwóch niecek (Niecka Carnarvon i Niecka Perth) z dużą miąższością osadów. System uskoków o kierunku północ-południe oddziela je od Platformy Australijskiej.
  • Największą (i najstarszą) jednostką strukturalną jest Platforma Australijska zajmująca prawie całą zachodnią i środkową Australię. Składa się ona z szeregu tarcz krystalicznych (największe to Tarcza Kimberley i Tarcza Yilgarn) oddzielonych od siebie nieckami (największe to Niecka Cannings i Niecka Nullarbor).
  • Struktury Gór Flindersa powstały w wyniku sfałdowania w paleozoiku starszych skał osadowych gromadzących się w istniejącej tu wcześniej geosynklinie Adelaide.
  • Niecki Środkowoaustralijskie leżą pomiędzy strukturami Wielkich Gór Wododziałowych a Platformą Australijską i Strukturami Gór Flindersa. W skład jednostki wchodzi m.in. Basen Karpentaria, Wielki Basen Artezyjski i Niecka Murray. W mezozoiku był to teren zajęty przez morze. Wklęsłe wygięcie warstw skalnych sprzyjało powstawaniu basenów wód artezyjskich.
  • Struktury Wielkich Gór Wododziałowych i Tasmanii ulegały fałdowaniom w orogenezach kaledońskiej i hercyńskiej, towarzyszyły im zjawiska wulkaniczne. Zlodowacone w karbonie i permie.
  • Rzeźba[]

    Na wschodzie kontynentu znajdują się masywy górskie wypiętrzone w orogenezie hercyńskiej, na zachodzie rozciągają się rozległe wyżyny. Pomiędzy wyżynami i górami rozciągają się niziny a pod nimi znajduje się Wielki Basen Artezyjski. Średnia wysokość kontynentu wynosi 292 m n.p.m. W budowie kontynentu wyróżnia się:

    Promil (łac. pro mille – na tysiąc) – jedna tysięczna pewnej całości albo dotychczasowej wartości. Oznaczany symbolem . Stanowi dziesiątą część procentu, a więc:Kati Thanda - jezioro Eyre – jezioro endoreiczne położone w Australii Południowej w nieczęstych przypadkach kiedy zostaje wypełnione wodą staje się największym jeziorem w Australii. Jest też najniżej położonym miejscem w Australii (w depresji piętnaście metrów poniżej poziomu morza). Przy maksymalnym wypełnieniu zajmuje powierzchnię około 9,5 tysięcy kilometrów kwadratowych.
  • Wyżyna Zachodnioaustralijska
  • Nizina Środkowoaustralijska
  • Nullarbor
  • Wielkie Góry Wododziałowe
  • Od północnego wschodu Australię otacza Wielka Rafa Koralowa (długości ponad 2000 km).

    Na obszarze Australii występuje 6 dużych obszarów pustynnych lub półpustynnych:

  • Wielka Pustynia Piaszczysta
  • Pustynia Gibsona
  • Wielka Pustynia Wiktorii
  • Pustynia Simpsona
  • Tanami
  • Mała Pustynia Piaszczysta
  • Półkula południowa – część kuli ziemskiej, półkula położona na południe od równika. Obejmuje szerokości geograficzne od 0° do 90°S.Terra Australis (dokładniej Terra Australis Incognita, łac. Nieznany Południowy Ląd) – legendarny kontynent umieszczony przez Ptolemeusza na jego mapie z II w. n.e. Ptolemeusz oparł się na przemyśleniach Arystotelesa.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wyspa Melville’a (w języku plemion Tiwi: Yelmalner) – wyspa o powierzchni 5,786 km² położona na morzu Timor, u północnych wybrzeży Australii. Odkryta przez Abla Tasmana w 1644 roku, była pierwszym miejscem w pobliżu Australii, w którym próbowali osiąść Brytyjczycy. Wyspa nizinna, z rafami koralowymi i lasami namorzynowymi. Obecnie (od 1978) jest własnością plemion Tiwi.
    Wielkie Góry Wododziałowe (ang. Great Dividing Range) – łańcuch górski ciągnący się wzdłuż wschodnich wybrzeży Australii od Cieśniny Bassa na południu po półwysep Jork na północy na przestrzeni ponad 3500 km. Zostały wypiętrzone częściowo w orogenezie kaledońskiej, a częściowo w hercyńskiej.
    Wielka Pustynia Piaszczysta (ang. Great Sandy Desert) – piaszczysta pustynia w północno-zachodniej części Australii Zachodniej na południe od wyżyny Kimberley, granicząca od południa z Pustynią Gibsona, w 2009 roku wpisana na listę rezerwatów biosfery UNESCO. Obszar jej wynosi ok. 360 000 km², a opad roczny w południowej części poniżej 250 mm, na północy nie przekracza 500 mm.
    Fauna Australii – różni się zasadniczo od fauny z innych rejonów świata. Wiele australijskich zwierząt nie występuje nigdzie indziej. 83% ssaków, 89% gadów, 90% ryb i 93% płazów żyjących w Australii jest endemitami. Tak duża liczba endemicznych gatunków jest wynikiem długiej geologicznej izolacji kontynentu. W Australii żyją dwa gatunki stekowców będących ogniwem pośrednim pomiędzy gadami i ssakami.
    Puncak Jaya (inne nazwy: Piramida Carstensza, Mount Carstensz, Nemangkawi oraz Gunung Sukarno) – szczyt w Górach Śnieżnych na Nowej Gwinei, najwyższy szczyt Indonezji, całej Australii i Oceanii, a także najwyższy szczyt świata leżący na wyspie; wysokość 4884 m n.p.m. Starsze pomiary, wciąż czasem przytaczane, podawały wysokość Jaya w granicach około 5030 m. Szczyt został nazwany od imienia holenderskiego odkrywcy Jana Carstensza, który w 1623 r. wypatrzył lodowiec na tej górze. Co ciekawe lodowce Puncak Jaya nie znajdują się na szczycie, ale niżej, pod szczytem. Badania przeprowadzone w latach 90 XX wieku wykazały, że niektóre lodowce na Puncak Jaya, jak i pobliskim Puncak Trikora, już zanikły, a pozostałe gwałtownie się cofają.
    Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.
    Wyżyna Zachodnioaustralijska – wyżyna zajmująca zachodnią i środkową część kontynentu co stanowi 2/3 powierzchni Australii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.