• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Aurangzeb

    Przeczytaj także...
    Marwar – region w południowo-zachodniej części indyjskiego stanu Radżastan, rozciągający się wokół miasta Dźodhpur.Mewar (hindi मेवाड़ ) - region historyczny w południowo-wschodniej części indyjskiego stanu Radżastan. Główne miasta to Udaipur i Chittaurgarh.
    Waranasi (hindi: वाराणसी, trl. Vārāṇasī, trb. Waranasi; ang. Varanasi; dawniej Benares, Kashi) – miasto indyjskie w stanie Uttar Pradesh, ponad 3,1 mln mieszkańców. Stanowi ono ważny ośrodek kultu wyznawców hinduizmu i buddyzmu. Miejsce znane z rytualnych kąpieli w świętej rzece Ganges i palenia zwłok zmarłych na ghatach. Na obrzeżach Waranasi (ok. 13 kilometrów na wschód) mieści się Park Jeleni – miejsce pierwszego kazania Buddy skierowanego do pięciu ascetów.

    Aurangzeb (w jęz. perskim: اورنگ‌زیب, czyli: Ozdobiony koroną), właściwie: Abu Muzaffar Muhi ad-Din Muhammad Aurangzeb Alamgir (ur. 3 listopada 1618, zm. 3 marca 1707) – szósty władca Imperium Mogołów w Indiach od 1658 do 1707. Rozszerzył granice imperium, jednak jego fanatyczne propagowanie islamu i prześladowanie innych religii przyczyniło się do osłabienia państwa.

    Mathura (czytaj: Mathura) (w jęz. hindi: मथुरा, w jęz. urdu: متھرا) – święte miasto (miejsce urodzenia boga Kryszny) w stanie Uttar Pradesh w Indiach, położone ok. 50 km na północ do Agry i 150 km na południe od Delhi. Jest siedzibą władz dystryktu Mathura. Liczy 298 827 mieszkańców (2001).Marathowie (Marathi: मराठी माणसं maraathii maanasam lub महाराष्ट्रीय mahaaraasztriy) - grupa etniczna w zachodnich Indiach, głównie w stanie Mahahasztra, posługująca się językiem marathi , a w węższym sensie (Marathi: maraathaa dźaat) - hinduiści należący do kasty wojowników i chłopów, którzy pod wodzą Śiwadźiego zrzucili jarzmo muzułmańskiego cesarza Aurangzeba z dynastii Wielkich Mogołów i stworzyli własne ogromne państwo w środkowych Indiach, tzw. Imperium Marathów. Na przełomie XVII i XVIII w. miało ono powierzchnię około 1 mln km.

    Biografia[]

    Był trzecim synem Szahdżahana (budowniczego Tadź Mahal) i Mumtaz Mahal. W 1634 ojciec mianował go gubernatorem Dekanu. W 1637 Aurangzeb poślubił Rabię Daurrani. Po 1645 popadł w niełaskę i stracił stanowisko. W 1647 ojciec wysłał go do Afganistanu, gdzie Aurangzeb wyróżnił się jako zdolny dowódca wojskowy i fanatyczny wyznawca islamu (przerywający nawet bitwę dla odmówienia modlitwy). Ponownie mianowany gubernatorem Dekanu w 1652, zaczął systematycznie burzyć świątynie hinduistyczne w tej prowincji i prześladować nie-muzułmanów.

    Meczet (arab. مسجد masdżid; l.mn. مساجد masadżid) – miejsce kultu muzułmańskiego. Słowo meczet oznacza dowolny budynek, w którym oddaje się cześć Bogu, niezależnie od jego architektury.Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.

    Choroba ojca spowodowała, że zaczął walczyć ze swoimi braćmi o władzę. Po wielu krwawych walkach, uwięzieniu ojca i zabiciu brata Dary, Aurangzeb koronował się w Delhi w 1659. Nowy władca zerwał z raczej tolerancyjną polityką Mogołów wobec w większości nie-muzułmańskiej ludności Indii. Starał się także wykorzenić nowatorskie prądy ideowe w islamie (takie jak sufizm) i narzucał ścisłe przestrzeganie skodyfikowanego prawa islamskiego (szariatu). Był pierwszym w historii władcą narzucającym szariat nie-muzułmańskiej ludności. Fanatyczne rozumienie islamu spowodowało, że zabronił nawet wykonywania muzyki, tańca i śpiewu oraz świętowania urodzin cesarza. Zakazał malowania słynnych mogolskich miniatur i nakazał zniszczenie nie tylko wizerunków żywych istot, ale nawet roślin. Nakazał burzenie świątyń innych wyznań, zamknięcie nie-islamskich szkół religijnych i zakazał praktykowania nie-islamskich religii pod karą śmierci. Te działania oraz rygorystyczne pobieranie „podatku od niewiernych” (dżizja) spowodowały wybuch wielu buntów przeciwko niemu (m.in. rebelii w Marwarze i Mewarze). Aurangzeb nakazał torturowanie i zabicie Dziewiątego Guru Sikhów - Teg Bahadura za odmowę przyjęcia islamu. Ta zbrodnia spowodowała wybuch walk z Sikhami. Faworyzował przymusowe nawrócenia na islam, często za pomocą przekupstwa.

    Dekan (ang. Deccan Plateau; hindi दक्कन का पठार, Dakkan ka Pathar; kannada ದಖ್ಖನ್ ಪೀಠಭೂಮಿ, Dakhkhan Pithabhumi; malajalam ഡെക്കാൺ പീഠഭൂമി, Dekkan Pithabhumi; marathi दख्खनचे पठार, Dakhkhanaće Pathar; tamil. தக்காணப் பீடபூமி, Dakkanap Pitabumi; telugu దక్కన్ పీఠభూమి, Dakkan Pithabhumi) – znacznych rozmiarów wyżyna w środkowej i południowej części Półwyspu Indyjskiego, na terytorium Indii. Nazwa wywodzi się od sanskryckiego słowa dakṣiṇa, oznaczającego „południe”.Guru (dewanagari गुरु) – w religiach dharmicznych przywódca wspólnoty, przewodnik duchowy i nauczyciel, szanowany, a czasem nawet czczony jako wcielenie bóstwa.

    Z drugiej strony Aurangzeb rozpoczął intensywną i kosztowną militaryzację państwa, aby rozszerzyć władzę islamu na cały Półwysep Indyjski. Jednak jego fanatyzm powodował zaciekły opór ze strony hinduistycznych władców i chociaż wielokrotnie zwyciężał (zdobył Bidźapur i Golkondę), to ogromnym kosztem. Nierozstrzygnięte walki trwały ponad 20 lat, wyczerpując skarb państwa.

    Język perski, nowoperski (per. فارسی fārsī) – język z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 50 mln mówiących, zamieszkujących głównie Iran (40 mln), Afganistan (7 mln) i Irak (200 tys.). Jest on jednocześnie lingua franca dla blisko 80 mln mieszkańców Środkowego Wschodu.Jan Kieniewicz (ur. 7 sierpnia 1938 w Warszawie) – polski historyk, profesor zwyczajny w Uniwersytecie Warszawskim, dyplomata.

    Zyskał kontrowersyjną sławę niszczyciela tysięcy świątyń (w tym wielkiej świątyni Narodzenia Kryszny w Mathurze oraz wszystkich świątyń w Waranasi); często wznosił meczety na ich ruinach. Hindusi broniący świątyń byli masakrowani. Po śmierci Aurangzeba rządy objął jego mało uzdolniony syn Bahadur Szah I, który wkrótce musiał oddać faktyczną władzę Marathom.

    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Sufizm (arab. taṣawwuf تصوف ) – zbiorcze określenia dla różnorakich nurtów mistycznych w islamie. Pochodzi ono od słowa suf صوف (wełna), co jednak nie jest w żaden sposób potwierdzone, bowiem czerpiąc wzór z chrześcijańskich mnichów sufi ubierali się we włosiennice. Wzorem dla wczesnochrześcijańskich anachoretów był Jan Chrzciciel, który nosił szatę z wielbłądziej wełny. Taka szata i przepasane biodra były "wzorcowym" strojem ascety. Sami Arabowie zwali sufich fakirami (faqīr فقير), co znaczy biedak, albo derwiszami (darwīš درويش), co pochodzi od perskich słów dar (drzwi) oraz darwaze (dźwierze, brama) i oznacza nędzarza (żebraka) stukającego do drzwi.

    Historycy oceniają rządy Aurangzeba negatywnie jako początek końca potęgi Mogołów w Indiach. Skutki nietolerancji Aurangzeba są widoczne do dzisiaj w postaci ostrego konfliktu między indyjskimi wyznawcami islamu i hinduizmu, często dotyczącymi sporów o miejsca święte, zniszczone przez Aurangzeba.

    Szahdżahan (Shahbuddin Muhammad Szahdżahan (albo Szach Dżahan, Shachdżahan) (ur. 5 stycznia 1592, zm. 22 stycznia 1666) — piąty władca muzułmańskiego imperium w Indiach z dynastii Mogołów, panujący w latach 1628-1658. W okresie jego panowania imperium Mogołów pozostało pierwszą potęgą Indii, choć sam cesarz nie był wybitnym wodzem i polegał raczej na doradcach. Pod koniec jego panowania bardzo widoczna stała się rywalizacja synów cesarza o władzę. Wygrał ją w 1659 roku trzeci z synów Szahadżahana i Mumtaz Mahal, ostatni ze znaczących mogolskich władców, wielki wojownik i fanatyczny wyznawca islamu Aurangzeb. Sam Szahdżahan ostatnie lata życia spędził w przymusowym odosobnieniu.Mogołowie lub Wielcy Mogołowie – islamscy (pochodzenia turecko-mongolskiego) władcy północnych Indii w okresie od XVI do XIX wieku, pochodzący od Timurydów, jako linia odgałęziona.

    Bibliografia[]

  • Essays on Islam and Indian History, Richard M. Eaton. Reprint. New Delhi, Oxford University Press, 2002
  • Pawi Tron: Dramat Indii Wielkich Mogołów, Waldemar Hansen, przeł. Jerzy Schwakopf, wyd. PIW, Warszawa 1980, ISBN 83-06-00034-X.
  • Jan Kieniewicz Historia Indii, Wydawnictwo Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk – Łódź, 1985, ISBN 83-04-01896-9.
  • Linki zewnętrzne[]

  • niszczenie świątyń hinduskich (w jęz. ang.)
  • niszczenie świątyń hinduskich (w jęz. ang.)

  • Afganistan, Islamska Republika Afganistanu (dari افغانستان, trl. Afghānestān, trb. Afghanestan; جمهوری اسلامی افغانستان, trl. Jomhūrī-ye Eslāmī-ye Afghānestān, trb. Dżomhuri-je Eslami-je Afghanestan; paszto افغانستان, trl. Afghānistān, trb. Afghanistan; د افغانستان اسلامي جمهوریت, trl. Də Afghānistān Islāmī Jumhūriyat, trb. Dy Afghanestan Eslami Dżumhurijat) – śródlądowe państwo położone w Azji Środkowej.Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Delhi (hindi: दिल्ली, trb.: Dilli, trl.: Dillī; pendżabski: ਦਿੱਲੀ; urdu: دہلی; ang. Delhi) – miasto i dawna stolica Indii położona w północnych Indiach nad rzeką Jamuną; zamieszkuje ją 11,2 mln mieszkańców (2006), a aglomerację miejską 17,8 mln mieszkańców (2006). Miasto położone jest na wysokości 216 m n.p.m., a jego powierzchnia to 1483 km². Zagęszczenie ludności wynosi 23 tys. os./km². To drugie co do wielkości (po Mumbaju) miasto Indii, wielki węzeł komunikacyjny, centrum przemysłu i kultury, miasto uniwersyteckie, z licznymi teatrami, galeriami, muzeami i zabytkami z okresu Wielkich Mogołów. Miasto przoduje w rozwoju technologii informacyjnej i telekomunikacyjnej (drugie w Indiach po Bangalore).
    Kryszna (dewanagari कृष्ण, trl. kṛṣṇa, ang. Krishna ) – Bóg w hinduizmie. W Bhagawadgicie opisany jest jako Najwyższa Istota i Najwyższy Bóg. Kryszna i związane z nim opowieści pojawiają się w wielu filozoficznych i teologicznych dziełach hinduizmu. Chociaż te opisy różnią się szczegółami, związanymi z daną tradycją, to zasadnicza charakterystyka jest zawsze taka sama. Opisuje ona boskie wcielenie (inkarnację), pasterskie dzieciństwo i młodość, a następnie bohaterskiego wojownika i nauczyciela. Ogromna popularność Kryszny w Indiach spowodowała, że także różne niehinduistyczne religie, pochodzące z Indii, znają to imię.
    Tadź Mahal (hindi: ताज महल urdu: تاج محل) – indyjskie mauzoleum wzniesione przez Szahdżahana z dynastii Wielkich Mogołów, na pamiątkę przedwcześnie zmarłej, ukochanej żony Mumtaz Mahal. Obiekt bywa nazywany świątynią miłości.
    Sikhizm (pendż. ਸਿੱਖੀ) – religia powstała w XV wieku w Indiach w prowincji Pendżab. Jej założycielem był Guru Nanak. Obecnie na świecie jest ok. 24 milionów wyznawców tej religii (sikhów) – żyją oni głównie w indyjskim Pendżabie, ale posiadają także liczną kilkumilionową diasporę rozsianą po krajach dawnego Imperium Brytyjskiego i w USA (tu bardzo liczni są również zachodni konwertyci na sikhizm – często w bardzo nieortodoksyjnej formie). Najważniejszym miejscem kultu jest „Złota Świątynia” w Amritsarze, w której przechowywany jest oryginał świętej księgi sikhów zwanej Sri Guru Granth Sahib.
    Półwysep Indyjski – trójkątny półwysep w Azji Południowej, wcinający się w Ocean Indyjski - od zachodu oblewa go Morze Arabskie, a od wschodu - Zatoka Bengalska. Od północy ograniczony jest nizinami Indusu i Gangesu, na południu łączy się, częściowo podwodnym, Mostem Adama z Cejlonem. Zajmuje powierzchnię blisko 2,1 mln km, czyli około 2/3 terytorium Indii.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Arjumand Banu Begum. Pełne imię: Ardźumand Banu Qudsia Begam Sahiba. Po ślubie z księciem Churramem (późniejszy cesarz Szahdźahan) zmieniła imię na Nawab Mahdi-i-Aliya Begam. Koronowana na cesarzową Indii 14 lutego 1628 przyjęła imię tronowe Malika-i-Dźahan Mumtaz-i Mahal (z perskiego ممتاز محل; wymawiane [mumtɑ ː z mɛhɛl]; znaczy "władczyni świata umiłowana ozdoba pałacu") (ur. 6 kwietnia 1593, zm. 17 lipca 1631) – indyjska cesarzowa, żona Szahdżahana.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.034 sek.