• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • August Potocki - 1806-1867

    Przeczytaj także...
    Nieporęt – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie legionowskim, w gminie Nieporęt 25 kilometrów od centrum Warszawy, 11 km od granic stolicy.Aleksandra z Potockich Potocka herbu Pilawa (ur. 26 marca 1818 w Petersburgu, zm. 6 stycznia 1892 w Warszawie), właścicielka dóbr wilanowskich, działaczka charytatywna.
    Namiestnik – urząd w Królestwie Polskim (kongresowym) utworzony na mocy konstytucji z 27 listopada 1815 roku. W świetle tego aktu namiestnik był oficjalnym przedstawicielem króla polskiego (cesarza Rosji) na terenie Królestwa Polskiego. Mógł być mianowany spośród nobliwych obywateli Cesarstwa Rosyjskiego i Królestwa Polskiego, jednakże z wyjątkiem osób naturalizowanych.

    August Potocki herbu Pilawa (ur. 17 marca 1806, zm. 30 stycznia 1867) – dyrektor Stada Rządowego koni w Janowie, koniuszy Dworu Cesarskiego, Rzeczywisty Radca Stanu, urzędnik do szczególnych poruczeń przy Namiestniku Królestwa Kongresowego w 1859 roku, kamerjunkier dworu królewskiego Mikołaja I Romanowa w 1830 roku, członek Towarzystwa Rolniczego w Królestwie Polskim w 1858 roku.

    Osieck – dawne miasto, obecnie wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Osieck. Dług w pojęciu ekonomicznym oznacza niespełniony obowiązek pewnego świadczenia przez dłużnika na rzecz wierzyciela.

    Najstarszy syn Aleksandra Stanisława Potockiego z Wilanowa i Anny z Tyszkiewiczów. Wraz z młodszym bratem Maurycym Potockim (1812-1879) brał udział w powstaniu listopadowym. Po upadku powstania wyemigrował wraz z bratem do rodzinnych posiadłości w Galicji. August Potocki na emigracji pozostawał do końca lat 30. XIX w., stając się z woli ojca, jeszcze przed powrotem do Królestwa, właścicielem dóbr wilanowskich. Do łask cara wrócił po pobycie na dworze petersburskim i ożenku z frejliną cesarzowej – Aleksandrą Potocką (w 1840 r.), kiedy usunięto go z listy osób, których majątki podlegały konfiskacie. W połowie lat 40. XX w. wrócił wraz z żoną do Warszawy. Po śmierci ojca (1845 r.) stał się pełnoprawnym właścicielem dóbr Wilanów, dóbr Nieporęt, Kleszew, Osieck, Chrosna, Całowanie i Opatów z dodatkiem rozległych dóbr wniesionych przez jego żonę (np. dobra Teplik). Ogromne dobra miały swe centrum w Wilanowie, gdzie August Potocki rozwinął działalność budowlaną we współpracy z architektem Henrykiem Marconim, który, jeszcze na zlecenie jego ojca – Aleksandra, wykonał znajdujące się na przedpolu pałacu w Wilanowie mauzoleum Stanisława i Aleksandry Potockich. Efektem współpracy z Augustem Potockim jest zaś budynek szpitala pw. św. Aleksandra (ku czci ojca fundatora) (znajdujący się przy granicy terenu pałacowego i dawnej wsi Wilanów) i wreszcie wilanowski kościół parafialny pw. św. Anny (ku czci matki fundatora). Ostatnia budowla została ukończona (po gruntownej przebudowie wcześniejszej świątyni) już po śmierci Augusta Potockiego, który po długotrwałej chorobie, zmarł w 1867 r.

    Konfiskata – przymusowe wywłaszczenie na rzecz państwa całości lub części majątku osoby fizycznej, bez prawa do odszkodowania.Mikołaj I Pawłowicz (ros. Николай I Павлович) (ur. 6 lipca 1796 w Carskim Siole, zm. 2 marca 1855 w Sankt Petersburgu) – cesarz Rosji od 1 grudnia 1825 (koronowany na cesarza 3 września 1826 roku), król Polski od 1825 (koronowany na króla Polski 24 maja 1829 roku, zdetronizowany przez polski Sejm 25 stycznia 1831), brat Aleksandra I (1777-1825), trzeci syn Pawła I (1754-1801), z dynastii Romanowów.

    Nie zostawił po sobie testamentu, ani potomków, co wymagało przeprowadzenia działu pozostawionych dóbr między innych jego spadkobierców. Jego żonie Aleksandrze przypadły dobra Wilanów (i ciążące na nim długi), które w jej rękach – jako ostatniej z Potockich, pozostawały do jej śmierci w 1892 r.

    Powstanie listopadowe, wojna polsko-rosyjska 1830-1831 – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część ziem zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).Rycerski Order Świętego Grzegorza Wielkiego (łac. Ordo Equestris Sancti Gregorii Magni, wł. Ordine Equestre di San Gregorio Magno) – odznaczenie watykańskie (order), ustanowione w 1831 roku przez papieża Grzegorza XVI.

    Odznaczony francuskim Orderem Legii Honorowej i papieskim Orderem Świętego Grzegorza Wielkiego I klasy.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Obraz polityczny i statystyczny Królestwa Polskiego iaki był w roku 1830 przed dniem 29 listopada, Warszawa 1830, s. 6.
    2. Roczniki Gospodarstwa Krajowego. R. 16, 1858, T. 32, nr 1, Warszawa 1858, s. 178.
    3. Rocznik urzędowy obejmujący spis naczelnych władz Cesarstwa oraz wszystkich władz i urzędników Królestwa Polskiego na rok 1859, Warszawa, s. 121.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Andrzej Majdowski, Ze studiów nad fundacjami Potockich z Wilanowa, Warszawa (ODZ) 1993.
  • August Potocki, właściciel Wilanowa, www.wilanow-palac.pl
  • August Aleksander hr. Potocki z Podhajec h. Pilawa (Srebrna), www.sejm-wielki.pl
  • Aleksandra z Lubomirskich Potocka – (ur. 1760, zm. 19 marca 1831 w Krakowie), córka Stanisława Lubomirskiego i Izabeli Lubomirskiej, od 1776 r. żona Stanisława Kostki Potockiego, matka Aleksandra Potockiego. Założycielka parku romantycznego w Morysinie i fundatorka położonych w nim budowli (pałacyk z rotundą, oraculum). Po śmierci męża w 1821 r. kontynuowała podjęte przez niego zabiegi na dworze carskim na rzecz utworzenia z dóbr wilanowskich ordynacji, między innymi dla zabezpieczenia trwania wilanowskiej kolekcji dzieł sztuki. Wraz z mężem upamiętniona została symbolicznym nagrobkiem w Wilanowie, wystawionym przez syna.Henryk Marconi (ur. 7 stycznia 1792 w Rzymie, zm. 21 lutego 1863 w Warszawie) – polski architekt pochodzenia włoskiego, przedstawiciel klasycyzmu, jeden z najwybitniejszych polskich architektów pierwszej połowy XIX wieku.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Galicja (niem. Galizien, węg. Gácsország, cz. Halič, jid. גאַליציע – Golicje, tur. Haliç, rum. Galiţia, ros. Галиция – Galicija, ukr. Галичина – Hałyczyna) – potoczna nazwa narzucona przez zaborcę i stosowana na określenie południowo-wschodnich ziem dawnej I Rzeczypospolitej, znajdujących się obecnie w Polsce i Ukrainie, wchodzących w skład zaboru austriackiego. Z tego tytułu również nazwa austriackiego kraju koronnego (dokładniej Królestwo Galicji i Lodomerii), istniejącego w latach 1772-1918. Zalicza się do niej ziemie południowej Małopolski, ziemię Grodów Czerwieńskich oraz zachodnią część Podola do linii Zbrucza. Jest to stosunkowo nowe pojęcie o charakterze kulturowym i historyczno-administracyjnym.
    Maurycy Potocki, właśc. Maurycy Eustachy Ludwik Potocki herbu Pilawa (ur. 13 stycznia 1812 w Warszawie, zm. 13 stycznia 1879 w Krzeszowicach) – syn Aleksandra Stanisława Potockiego, brat Augusta Potockiego, ojciec Augusta Potockiego. To na jego cześć część Wilanowa położoną na wschodnim brzegu Jeziora Wilanowskiego (dawny zwierzyniec Sobieskiego) i przekształconą w park romantyczny, jego dziadkowie – Stanisław Kostka Potocki i Aleksandra – nazwali Morysinem. Był właścicielem dóbr Jabłonna oraz Zator, oficerem wojska polskiego, szambelanem rosyjskim, kawalerem orderu Virtuti Militari.
    Tyszkiewiczowie (lit. Tiškevičiai) herbu Leliwa – polska rodzina arystokratyczna pochodząca z Wielkiego Księstwa Litewskiego. Posiadają tytuł hrabiowski.
    Pałac w Wilanowie – pałac królewski w Warszawie, na Wilanowie Królewskim, barokowy, wzniesiony w latach 1681–1696 dla króla Jana III Sobieskiego i Marii Kazimiery według projektu Augustyna Locciego, skrzydła boczne dobudowano w latach 1723–1729; mieści Muzeum Pałac w Wilanowie.
    Aleksander Stanisław Potocki herbu Pilawa (ur. 15 maja 1778 w Wilanowie, zm. 26 marca 1845 w Warszawie) – hrabia, dziedzic m.in. dóbr wilanowskich, szambelan cesarza Napoleona Bonaparte. Od 1829 r. kawaler Orderu Orła Białego. W 1809 został kawalerem Orderu Świętego Stanisława.
    Janów Podlaski – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Janów Podlaski. Miejscowość jest siedzibą gminy Janów Podlaski. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.
    Mauzoleum Potockich w Wilanowie, symboliczny nagrobek wystawiony Stanisławowi Kostce Potockiemu i jego żonie Aleksandrze z Lubomirskich Potockiej przez ich syna Aleksandra. Został zaprojektowany w 1834 roku przez Henryka Marconiego, wykonany w latach 1834-1836 przez Jakuba Tatarkiewicza i Konstantego Hegla z piaskowca szydłowieckiego. Nagrobek znajdujący się na przedpolu parkowym pałacu wilanowskiego składa się z neogotyckiego baldachimu ustawionego na rozległym cokole, w którego rogach znajdują się cztery lwy trzymające tarcze z herbami Pilawa Potockich i Drużyna Lubomirskich. Na sarkofagu umieszczonym pod baldachimem przedstawiono postacie małżonków, jego boki zdobią zaś płaskorzeźby - geniusze śmierci i personifikacje zainteresowań i cnót zmarłych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.031 sek.