• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Aublysodon

    Przeczytaj także...
    Daspletozaur (Daspletosaurus) – rodzaj dużego teropoda z rodziny tyranozaurów (Tyrannosauridae). Żył w Ameryce Północnej w późnej kredzie (ok. 80-72 mln lat temu). Obecnie tylko jeden gatunek daspletozaura jest uważany za ważny – D. torosus, choć nadal kilka jego potencjalnych gatunków z Alberty, Montany i Nowego Meksyku pozostaje nieopisanych. Wliczając nieopisane gatunki oraz te nieważne, daspletozaur obejmuje najwięcej gatunków ze wszystkich tyranozauroidów.Tyranozaur (Tyrannosaurus) – rodzaj teropoda z rodziny tyranozaurów. Jedynym gatunkiem z tego rodzaju, którego istnienie zostało potwierdzone i który jest zarazem jednym z najbardziej znanych dinozaurów na świecie, jest Tyrannosaurus rex.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Aublysodon to niepewny rodzaj tyranozauroida, który opisał Joseph Leidy w 1868. Obecnie z powodu fragmentaryczności materiału kopalnego i braku cech charakterystycznych uważa się aublysodona za nomen dubium - rodzaj niepewny. Rodzaj ten został opisany na podstawie pojedynczego zębu, który zaginął. Przypisane do tego rodzaju skamieliny (głównie zęby) pochodzą z późnokredowych skał wielu stanów USA, północnej Kanady i Azji. Zęby uznane za należące do tego aublysodona na pewno pochodzą od tyranozauroidów, lecz bliższe ustalenie ich właścicieli jest niemożliwe.

    Joseph Leidy (ur. 9 września 1823 w Filadelfii, zm. 30 kwietnia 1891 w Filadelfii) – amerykański paleontolog, anatom, parazytolog, geolog i botanik. Nazywany „ojcem amerykańskiej paleontologii kręgowców”.Trachodon (Trachodon) – niepewny rodzaj ornitopoda, którego nazwa oznacza ,,prymitywny ząb". Opisany na podstawie zębów znalezionych w formacji Judith River (Montana, USA). Pochodzą one z mastrychtu (późna kreda). Trachodon ma zawiłą taksonomię i obecnie jest uważany za rodzaj wątpliwy. Materiał kopalny składa się z zębów, które w rzeczywistości należą do ceratopsa (zęby tych dinozaurów mają charakterystyczny podwójny korzeń) i hadrozaura. Joseph Leidy po zauważeniu tej różnicy zasugerował, że do trachodona należą tylko te zęby, które obecnie są uznawane za zęby ceratopsa. Tymczasem zęby należące do hadrozaura mogą pochodzić od przedstawiciela rodziny Lambeosauridea.

    Odkrycie[]

    Rodzaj Aublysodon został opisany w XIX wieku. W tych czasach wiele dinozaurów np. deinodona, trachodona i troodon. Obecnie z ,,zębowych dinozaurów" wtedy opisanych tylko jeden rodzaj jest uważany za ważny -Troodon. Tak więc już przed odkryciem tyranozaura w USA znajdowano fragmentaryczne szczątki dużych dinozaurów drapieżnych i innych. Leidy w 1856 opisał aublysodona na podstawie pojedynczego zęba kości przysiecznej. Szczątki wszystkich wymienionych wyżej dinozaurów włącznie z aublysodonem zostały znalezione w grupie Judith River w Montanie .

    Nomen dubium (l. mn. nomina dubia; z łac. nomen, nominis = imię, nazwanie; dubius, -a, -um = wątpliwy, wahający się, niezdecydowany) – w nazewnictwie zoologicznym określenie nazwy naukowej o nieznanym lub wątpliwym zastosowaniu. W ICBN i ICNB fraza nomen dubium nie ma statusu.Dinozaury (Dinosauria – z stgr. δεινός deinos – straszny, potężny + σαῦρος sauros – jaszczur) – grupa archozaurów (gadów naczelnych), które zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie. Pod koniec okresu kredy, około 65,5 mln lat temu, katastrofalne wymieranie skończyło ich dominację na lądzie na wszystkich kontynentach. Jedna grupa dinozaurów przeżyła do dnia dzisiejszego: większość taksonomów uważa, że współczesne ptaki są dinozaurami z grupy teropodów. Dinosauria obejmuje dwa rzędy: Saurischia (gadziomiedniczne) oraz Ornithischia (ptasiomiedniczne).

    Późniejsze znaleziska[]

    Pierwsze nie-zębowe szczątki zostały przypisane do aublysodona w 1980. Składały się one z niekompletnej czaszki znalezionej w Montanie. Otrzymała ona pieszczotliwą nazwę ,,teropod Jordana". Najpierw uznano ją za należąca do młodego tyranozaura a później do gigantycznego dromeozaura. W 2004 Thomas Carr i Tom Williamson uznali że należy ona do młodocianego przedstawiciela plemienia Tyrannosaurini. Tymczasem niekompletny szkielet znaleziony w Nowym Meksyku początkowo uznany za należący do aublysodona, jak wskazują późniejsze badania prawdopodobnie należy do daspletozaura. W 2006 prywatni kolekcjonerzy w grupie Judith River (Montana) znaleźli mierzący 5-6 m szkielet tyranozauroida. Z powodu jego podobieństw (długa niska czaszka, braku ząbkowanych krawędzi zębów kości przysiecznej) do ,,teropoda Jordana" (początkowo uznanego za aublysodona) ten okaz również przypisano do rodzaju Aublysodon. Jednak z powodu jego podobieństw do młodych tyranozaurów z Azji uznano go później za należącego do młodego daspletozaura lub jego krewnego. Obecnie z powodu fragmentaryczności materiału kopalnego i braku cech wyróżniających aublysodona od innych tyranozaurów obecnie uważa się go za rodzaj wątpliwy (nomen dubium) i nie używa się tej nazwy.

    Troodon – rodzaj ptakopodobnego dinozaura z rodziny troodontów (Troodontidae), żyjącego pod koniec okresu kredowego, około 70 mln lat temu. Jego nazwa oznacza „raniący ząb”. Odkryty w 1855 w Ameryce Północnej. Jego zęby posiadają charakterystyczne ząbkowania i pod niektórymi względami przypominają zęby dinozaurów roślinożernych, co sugeruje wszystkożerność troodona. Jest jednym z najinteligentniejszych znanych nieptasich dinozaurów. Jest on szeroko rozsławiony w wielu książkach popularnonaukowych jako „najinteligentniejszy dinozaur”. Znane są gniazda i embriony należące do tego zwierzęcia. Żył on w sąsiedztwie takich dinozaurów jak orodrom czy daspletozaur.Skamieniałości – zachowane w skałach szczątki organizmów (skamieniałości właściwe, strukturalne), a także ślady ich aktywności życiowej (skamieniałości śladowe). Skamieniałości powstają w wyniku procesu fosylizacji. Najczęściej fosylizacji ulegają tylko części szkieletowe. Proces ten zachodzi w wyniku zastąpienia pierwotnej substancji budującej części twarde organizmu innymi związkami mineralnymi (najczęściej węglanem wapnia lub krzemionką, a rzadziej np. dolomitem, syderytem, limonitem, pirytem lub fosforanami) o tym samym składzie chemicznym (np. przejście aragonitu w bardziej stabilny kalcyt) lub odmiennym składzie chemicznym. W przypadku części twardych zbudowanych ze stabilnych substancji (np. kalcytu, krzemionki) zachowują się one czasami bez żadnych przekształceń.

    Gatunki[]

    Aublysodon Leidy, 1868 nomen dubium
    Aublysodon mirandus Leidy, 1868 nomen dubium
    Aublysodon cristatus Marsh, 1892nomen dubium Aublysodon explanatus Cope, 1876 nomen dubium = Paronychodon explanatus Hatcher, 1903 nomen dubium
    Aublysodon grandis Marsh, 1890 nomen dubium = Deinodon grandis von Huene, 1932 nomen dubium
    Aublysodon horridus Leidy, 1856 = Deinodon lateralis'Cope, 1868 nomen dubium
    Aublysodon lateralis Cope, 1876 nomen dubium
    Aublysodon (Shanshanosaurus) huoyanshanensis Dong, 1977 = młodyTarbosaurus bataar
    Aublysodon lancinator Maleev, 1955 = Tarbosaurus bataar.
    ,,Teropod Jordana ", z Montany oryginalnie A. molnari (Paul, 1988) może być młodym tyranozaurem
    Aublysodon lancensis Gilmore, 1946 = Nanotyrannus lancensis
    Aublysodon novojilovi Maleev, 1955 = Tarbosarus bataar

    Szkielet, układ szkieletowy, kościec (łac. skeleton, skeletus) – twarda konstrukcja anatomiczna wchodząca w skład ciała zwierząt.

    Przypisy

    1. Aublysodon." In: Dodson, Peter & Britt, Brooks & Carpenter, Kenneth & Forster, Catherine A. & Gillette, David D. & Norell, Mark A. & Olshevsky, George & Parrish, J. Michael & Weishampel, David B. The Age of Dinosaurs. Publications International, LTD. p. 128. ISBN 0-7853-0443-6.
    2. arr, T.D.; and Williamson, T.E. (2004). "Diversity of late Maastrichtian Tyrannosauridae (Dinosauria: Theropoda) from western North America". Zoological Journal of the Linnean Society 142: 479–523.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.