• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Attyka - kraina historyczna

    Przeczytaj także...
    Demokracja – ustrój polityczny i forma sprawowania władzy, w których źródło władzy stanowi wola większości obywateli (sprawują oni rządy bezpośrednio lub za pośrednictwem przedstawicieli).Sztuka – dziedzina działalności ludzkiej uprawiana przez artystów. Nie istnieje jedna spójna, ogólnie przyjęta definicja sztuki, gdyż jej granice są redefiniowane w sposób ciągły, w każdej chwili może pojawić się dzieło, które w arbitralnie przyjętej, domkniętej definicji się nie mieści. Sztuka spełnia rozmaite funkcje, m.in. estetyczne, społeczne, dydaktyczne, terapeutyczne, jednak nie stanowią one o jej istocie.
    Salamina (nowogr. Σαλαμίνα, gr. Salamis, Σαλαμίς) – grecka wyspa, największa w archipelagu Wysp Sarońskich. Znajduje się w Zatoce Sarońskiej, na Morzu Egejskim. Administracyjnie jest częścią nomarchii Pireus.

    Attyka (starogr. Ἀττική Attikḗ, nowogr. Αττική Attikí, łac. Attica) – kraina historyczna we wschodniej starożytnej Grecji, granicząca z Beocją oraz Megarą. Aktualnie Megarę zalicza się do Attyki. Obecnie Attyka to region administracyjny (nowogr. περιφέρεια periféria) w Republice Greckiej, graniczący z regionem Grecja Środkowa i regionem Peloponez.

    Akropol (gr. ἀκρόπολις akrópolis, od ἄκρος akros ‘najwyższy’ i πόλις pólis ‘miasto’) – w starożytnej Grecji osiedle, miasto lub jego część znajdująca się na wysokim wzgórzu, cytadela z pałacami i świątyniami.Agora (gr. ἀγορά, dosł. miejsce zgromadzeń) – główny plac, rynek w miastach starożytnej Grecji. Centrum wokół którego toczyło się życie polityczne, religijne, a czasami także handlowe.

    Attyka w starożytności[]

    Starożytna kraina Attyka zajmowała Półwysep Attycki – przypominający trójkąt, którego jednym z wierzchołków jest przylądek Sunion (ze słynną Świątynią Posejdona) – oraz kilka przybrzeżnych wysp, m.in. Salaminę i Eginę. Przez Attykę przepływają dwa strumienie – Kifissos i Ilissos. W okresie sprzed powstania nowożytnych Aten, naturalnych cieków wodnych było znacznie więcej, jednak właśnie te dwa wyznaczały przebieg murów miejskich, okresu klasycznego.

    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Akropol ateński (nw.gr. Ακρόπολη Αθηνών, od akropolis = górne miasto) to położone w Atenach wapienne wzgórze o wysokości względnej 90 m (157 m n.p.m.). Był ufortyfikowanym wzgórzem, na którym już w czasach mykeńskich zbudowano cytadelę. W okresie późniejszym Akropol stał się miejscem kultu. Świątynie zbudowane w okresie archaicznym zostały zniszczone podczas wojen perskich. Podczas odbudowy zainicjowanej przez Peryklesa powstał tu kompleks świątyń: Partenon, Erechtejon, Apteros, sanktuarium Artemidy Brauronia i Propyleje. Zniszczone rzeźby, elementy starszych budowli zostały użyte przy poszerzaniu tarasu w kierunku południowym (odnaleziono je podczas prac archeologicznych rozpoczętych w latach siedemdziesiątych XVIII wieku, w tzw. "gruzowisku perskim"). Perykles odbudowę Akropolu powierzył Fidiaszowi. W pracach uczestniczyli także inni wielcy architekci greccy: Iktinos, Mnesikles i Kallikrates.

    Najstarsze z odkrytych i dostępne dla zwiedzających ślady osadnictwa, pochodzą z neolitu, gęsto pokrywając wzgórze Pnyks, wzgórze Muz i północną oraz zachodnią część wzgórza Filopapposa. Pierwsza, znana polis ateńska powstała na obwarowanym Akropolu rozszerzając się stopniowo u podnóża skały. Obce wojska, tak greckie, jak barbarzyńskie, burzyły ją wielokrotnie, ale zawsze, w ciągu stuleci, Ateny odbudowywały się wokół swych dwóch ośrodków: sakralnego na Akropolu i publicznego wokół agory. Wokół tych ośrodków życia publicznego, rzemiosła i handlu, wokół świątyń i pałaców rozciągała się bezładna, nie planowana zabudowa rozrastającego się miasta.

    Region Peloponez (nwgr. Πελοπόννησος, trl. Pelopónnīsos) – jeden z 13 regionów administracyjnych Grecji położony na południowym krańcu lądowej części kraju. Obejmuje swoim obszarem zasadniczą część Peloponezu z wyjątkiem jego części północno zachodniej i fragmentu Półwyspu Argolickiego. Region graniczy od zachodu z regionem Grecja Zachodnia, od północy przez wody zatok Morza Jońskiego z regionem Grecja Środkowa od wschodu zaś z regionem Attyka. Od południa region ograniczony jest Morzem Jońskim i Morzem Egejskim.Solon (gr. Σόλων Sólōn; ok. 635 – ok. 560 p.n.e.) – ateński mąż stanu, poeta i prawodawca. W 594 p.n.e. wybrany został na pierwszego archonta. Odegrał ważną rolę w wojnie toczonej pomiędzy Atenami a Megarą o wyspę Salaminę, która miała dla Aten znaczenie strategiczne, ponieważ nieprzyjaciel mógł atakować z niej statki handlowe płynące z Faleronu, portu ateńskiego. Ateny początkowo przegrywały, ale zwyciężyły dzięki płomiennej elegii Solona Na Salaminę, która wzbudziła w żołnierzach chęć walki i doprowadziła do pokonania Megary. Prawdopodobnie ten sukces wpłynął zasadniczo na wybór na urząd archonta Solona w roku 594 p.n.e.

    Aż do drugiej połowy XIII wieku p.n.e. Ateńczycy wzmacniali obronność Akropolu. Dookoła szczytu wzniesiono mury, tzw. cyklopowe. Grubość ich wynosiła na niektórych odcinkach 5 m. Wejście założono od strony zachodniej, czyli w miejscu najbardziej dostępnym. Tam później – w czasach Peryklesa – jego architekt Mnesikles wzniósł Propyleje. Dla obrony tego głównego wejścia wzniesiono drugi ciąg murów, które zapewniały większe bezpieczeństwo obejmując swym zasięgiem trzy ważne dla miasta źródła.

    Pizystrat – tyran Aten w latach 561-527 p.n.e. Dynastia Pizystratydów (on oraz jego synowie, Hipparchos i Hippiasz) panowała w Atenach do 510 p.n.e.Eleusis (gr. Ελευσίνα = Elefsina; staroż. Eleusis albo Eleuzis) – miejscowość w Grecji w Attyce, na przedmieściach Aten nad Zatoką Sarońską, stolica nomarchii Attyka Zachodnia, około 25,8 tys. mieszkańców (stan z 2001 roku). Miejscowość znana przede wszystkim ze stanowiska archeologicznego.

    W czasach legendarnego Tezeusza głównym miastem była Akropolis. Poniżej i na sąsiednich wzgórzach rozciągało się asty, istniejące tu od okresu neolitu, by w VI wieku (za Solona i Pizystrata) przybrać formę eleganckiego organizmu miejskiego otaczającego Akropol. Wtedy też doszło do integracji attyckich demów w jednolite państwo ateńskie.

    Posejdon (gr. Ποσειδῶν Poseidōn, łac. Neptunus) – w mitologii greckiej bóg mórz, trzęsień ziemi, żeglarzy, rybaków.Brauron (starogr. Βραυρών) – starożytne miasto greckie i sanktuarium ku czci Artemidy, położone na terenie dzisiejszej miejscowości Wrawrona we wschodniej części Attyki. Według Homera Brauron było miejscem zbiórki okrętów przed wyruszeniem na wojnę trojańską.

    W największym mieście, Atenach, budowano najwięcej, tu też toczyło się życie państwowe i gospodarcze kształtowały się myśli polityczne i prądy filozoficzne, które legły u podstaw demokracji. W starożytności, okres świetności Attyki rozpoczął się w V w. p.n.e., przede wszystkim za Peryklesademokracja, sztuka i filozofia przeżywały wtedy swój rozkwit, a wpływy miasta rozciągały się na cały basen Morza Śródziemnego. Najwyższy poziom zamożności i rozwoju urbanistycznego Ateny osiągnęły w czasach rzymskich, za cesarza Hadriana, wtedy jednak nie było już najważniejszym miastem śródziemnomorza. Całkowity upadek funkcji miejskich, niemal do poziomu wiejskiego, przeżyły Ateny pod panowaniem tureckim.

    Region Attyka – jeden z 13 regionów administracyjnych Grecji położony na Półwyspie Attyckim i w dużej części na terenie historycznej krainy Attyka. Oprócz tradycyjnych obszarów do współczesnego regionu administracyjnego Attyka włączona jest też północna część Półwyspu Argolidzkiego oraz wyspa Kythira. Region zajmuje obszar około 3800 km² i graniczy z regionem Grecja Środkowa i regionem Peloponez.Propyleje (gr. propylajon - przedsionek, łac. propylaeum) – w architekturze starożytnej Grecji, monumentalna budowla, budynek bramy na planie prostokąta z kolumnami, prowadzący zwykle do wielkich świątyń, np. do temenosu – świętego miejsca.

    Attyka – poza Atenami – była krajem rolniczym. Ale tuż obok rozciągało się morze z jego nieprzebranymi bogactwami. W zachodniej części Attyki leżało bogate w kopaliny i przemysłowe Lawrio oraz ważne kultowo i strategiczne, morskie Sunion. Już w starożytności, większa część ludności Attyki żyła z morza, przemysłu i handlu.

    Język grecki klasyczny, greka klasyczna – stadium rozwojowe języka greckiego, używanego w okresie klasycznym (500 r. p.n.e. - 350 r. p.n.e.) starożytnej Grecji. Był to jeden z ważniejszych języków starożytności, rozpowszechniony na znacznych obszarach Półwyspu Bałkańskiego i Azji Mniejszej oraz na Cyprze. Dzisiaj ten język można studiować na filologii klasycznej. Był to język bogatej literatury, w okresie klasycznym działali Tukidydes, Arystofanes, Platon, mówcy ateńscy.Perykles (gr. Περικλῆς Perikles – otoczony chwałą, ur. ok. 495 p.n.e., zm. 429 p.n.e.) – ateński polityk, mówca (ta umiejętność była konieczna do osiągnięcia sukcesu politycznego), reformator ateńskiej demokracji.

    Do najważniejszych miast starożytnej Attyki zaliczały się:

  • Ateny
  • Brauron
  • Eleusis
  • Maraton
  • gęsto zaludniony kompleks górniczo-produkcyjny Lawrion, pomiędzy miastem Torikos (obecnie w granicach miasta Lawrio), a przylądkiem i twierdzą Sunion
  • Dużą rolę odgrywała też świątynia Posejdona na Sunion.

    Region Attyka we współczesnej Grecji[]

    Dzisiaj Półwysep Attycki to wysoko uprzemysłowiona część kraju; jest także najbardziej zaludnionym rejonem Grecji.

    Pnyks (gr. klas. Πνύξ, nowogr. Πνύκα) – wzgórze w Atenach, położone w centrum miasta w bezpośrednim sąsiedztwie Akropolu, stanowi obecnie część parku miejskiego. W starożytności było to miejsce spotkań Eklezji – zgromadzenia obywateli w demokracji ateńskiej. Prawdopodobnie w tym miejscu przemawiali mówcy ateńscy.Megara (gr. Μέγαρα Mégara, "duże, eleganckie domy, dwory", obecnie "gmachy") – miasto na pograniczu Attyki i Koryntii w Grecji.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Dimos, Demos (gr. δήμος – dimos) – jednostka podziału administracyjnego w Grecji i odpowiadająca polskiemu pojęciu gminy lub dzielnicy miasta. W starożytności słowo to posiadało więcej znaczeń.
    Maraton (gr. Μαραθώνας) – miejscowość starożytnej i nowożytnej Grecji, ulokowana na wybrzeżu Attyki, w administracji zdecentralizowanej Attyka, w regionie Attyka, w jednostce regionalnej Attyka Wschodnia. Siedziba gminy Maraton. W 2011 roku liczyła 7170 mieszkańców. Jest ośrodkiem rolnictwa, sportu i letniskiem. Znajduje się tu duży zbiornik retencyjny.
    Region Grecja Środkowa (nwgr. Στερεά Ελλάδα, trl. Stereá Elláda) – jeden z 13 regionów administracyjnych Grecji położony w centralnej części kraju, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Obejmuje swoim obszarem krainę historyczną Grecja Środkowa z wyłączeniem jej zachodniej części. Do regionu przynależy również duża wyspa Eubea u jego wschodnich wybrzeży. Region graniczy od południowego wschodu z regionem Attyka, od północy z regionem Tesalia, od zachodu z Grecją Zachodnią. Od południa ograniczony jest Zatoką Koryncką, od wschodu Morzem Egejskim.
    Lawrio (gr. Λαύριο) – miasto i gmina (demos), ośrodek przemysłowy w Grecji, port morski, na wybrzeżu Morza Egejskiego, w Attyce. Teren bogaty w surowce geologiczne. Historyczny ośrodek górnictwa i przetwarzania rud metali, aktywny od III tysiąclecia p.n.e. Ośrodek ruchu turystycznego i żeglarstwa.
    Sunion (gr. Σούνιο - Sunio, łac. Sunium) – przylądek w Grecji u południowo-wschodnich wybrzeży Attyki. Znajdują się tu ruiny świątyni Posejdona, drugiej po Partenonie najchętniej fotografowanej w Grecji. Miejsce to znane jest też jako punkt widokowy do obserwacji Morza Egejskiego i zachodów słońca. Wzgórze z zespołem świątynnym to teren państwowego muzeum archeologicznego, czynnego właśnie "Do zachodu słońca".
    Filozofia (gr. φιλοσοφία – umiłowanie mądrości) – rozważania na temat podstawowych problemów takich jak np. istnienie, umysł, poznanie, wartości, język.
    Beocja (gr. Βοιωτία,Boiotia, łac. Beotia) – kraina historyczna w środkowej starożytnej Grecji między Zatoką Koryncką a Zatoką Eubejską Północną i Południową oraz Cieśniną Ewripos. Obecnie Beocja (Viotia) jest prefekturą w Republice Greckiej w regionie administracyjnym Grecja Środkowa, ze stolicą w Liwadii. Graniczy z nomarchiami Attyka Zachodnia i Attyka Wschodnia (region Attyka) oraz prefekturami Fokida i Ftiotyda (Grecja Centralna). Powierzchnia prefektury Beocja wynosi 2952 km², zamieszkuje ją około 130,7 tys. ludzi (stan z 2005 roku).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.