• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Attis



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Klaudiusz, Tiberius Claudius Drusus Nero Germanicus, oficjalna tytulatura cesarska: Tiberius Claudius Caesar Augustus Germanicus (ur. 1 sierpnia 10 p.n.e. w Lugdunum w Galii, zm. 13 października 54 n.e.) – historyk, czwarty cesarz rzymski od 25 stycznia 41 roku do swojej śmierci, syn Druzusa Starszego i Antonii Młodszej; bratanek cesarza Tyberiusza, stryj cesarza Kaliguli, brat Germanika.Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.

    Attis (także Attys, Atys, gr. Ἄττις lub Ἄττης bądź Ἄτυς) – starożytne bóstwo wegetacji, mityczny towarzysz i kochanek bogini Kybele przedstawiany w postaci młodego pasterza.

    W mitologii[ | edytuj kod]

    W wierzeniach starożytnych był synem nimfy Nany, która urodziła go zjadłszy owoce migdałowca. Pauzaniasz w swym dziele przytacza opartą na podaniach frygijskich, znacznie poszerzoną wersję mitologiczną, według której faktycznym rodzicem Attisa miał być dwupłciowy demon (hermafrodyta) Agdistis; bogowie, obawiając się go, podstępem we śnie pozbawili męskich genitaliów – w miejscu, gdzie upadły, wyrósł migdałowiec, którego owoc spożyła przypadkiem Nana, córka boga rzeki Sangarios (łac. Sangarius). Urodziła dziecko, które porzuciła i którym zaopiekował się kozioł, a później zajęli się przybrani rodzice. Kiedy Attis dorósł, jego boska uroda zwróciła uwagę Agdistisa, który jako Kybele zakochał się w pięknowłosym młodzieńcu. Wówczas jego przybrani rodzice wysłali go do pobliskiego Pesynuntu, gdzie poślubić miał córkę króla (według niektórych podań był nim Midas). W momencie gdy zabrzmiała pieśń godowa, niespodzianie pojawiła się Kybele-Agdistis i zesłała na oblubieńca obłęd, wskutek czego Attis pozbawił się męskości pod drzewem sosny. Z krwi jego wyrosły kwiaty (inna wersja mówi o zamienieniu się w drzewo figowe), lecz bogini ubłagała Zeusa, by ciało Attysa nigdy nie ulegało rozkładowi i później wskrzesiła go, ażeby odtąd jako jej małżonek (lub kochanek) stał się symbolem wiecznie odradzającej się przyrody.

    Dendroforowie (łac. dendrophŏri, l. poj. dendrophorus od gr. δενδροϕορέο – nosić gałęzie; δένδρον – drzewo i ϕόρος – niosący) – uczestnicy religijnych obrzędów ku czci niektórych bóstw w starożytnym Rzymie; także członkowie zawodowych stowarzyszeń rzemieślniczych związanych z obróbką drewna.Sybilla, Sibylla (mitologia grecka) – wieszczka przepowiadająca przyszłość pod wpływem narkotyków. Początkowo istniała jedna Sybilla, później jednak ich liczba się zwiększa do około 10. Najbardziej czczoną Sybillą była wieszczka z Erytrei utożsamiana z sybillą z Cumae – Sybillą Kumańską (od niej miały pochodzić księgi sybillińskie).

    Ten prawdopodobnie pierwotny mit został w okresie rozwiniętego już kultu w świecie grecko-rzymskim zastąpiony złagodzoną i uszlachetnioną wersją, zgodnie z którą Kybele zakochała się w pięknym pasterzu, wybierając go na swego kapłana i wymuszając na nim śluby czystości. Kiedy jednak jej wybrany zakochał się w nimfie rzecznej, dotknęła go szaleństwem i wówczas dokonał samookaleczenia (kastracji). Odzyskawszy świadomość zapragnął popełnić samobójstwo, ale litościwa bogini zamieniła go w sosnę (lub jodłę).

    Fletnia Pana (także syringa, syrynga, syrinks, gr. σῦριγξ syrinks, D. σύριγγος sýringos, łac. syrinx) – instrument muzyczny zaliczany do grupy aerofonów wargowych oraz instrumentów dętych drewnianych. Nazwa instrumentu i jego powstanie wiąże się z mitem o hamadriadzie Syrinks.Kütahya – miasto w zachodniej Turcji, na Wyżynie Anatolijskiej, nad rzeką Porsuk (dopływ rzeki Sakarya). Około 170 tys. mieszkańców. Stolica prowincji. Współrzędne: 39°25′N 29°59′E. Posiada własny uniwersytet państwowy: Kütahya Dumlupınar Üniversitesi (zał. 1992), liczący obecnie ok. 25 000 studentów.

    Po opanowaniu Frygii przez Lidów na rodzimą warstwę mitologiczną nałożył się dodatkowo kontekst lidyjski, znany z przekazu Arnobiusza z Sikki. Wedle niego Attys jako syn frygijskiego króla Kalaosa, sam będąc eunuchem wprowadził kult Kybele w Lidii i nauczył jej mieszkańców orgiastycznych obrzędów, co zjednało mu szczególne łaski bogini. Wzbudziło to zazdrość i gniew Zeusa, który zesłał dzika niszczącego zasiewy – w końcu uśmiercił on wielu Lidów wraz z Attysem, z którego krwi zrodziły się fiołki. Herodot zaś przytacza już zhistoryzowaną wersję tego mitu, która czyni z Attysa syna lidyjskiego Krezusa, zabitego przypadkowo przez Adrasta podczas polowania na dzika.

    Herkulanum albo Herkulaneum, (łac. Herculaneum, gr. Heraklejon, wł. Ercolano) – miasto w Kampanii położone w sąsiedztwie Wezuwiusza i zniszczone wraz z Pompejami i Stabiami podczas jego wybuchu 24 sierpnia 79 roku.Gaius Plinius Secundus zwany Starszym (Maior) (ur. 23 r. n.e. w Comum Novum, dzisiaj Como we Włoszech, zm. 25 sierpnia 79 n.e. w Stabiach, dzisiaj Castellammare di Stabia) – historyk i pisarz rzymski.

    Pochodzenie[ | edytuj kod]

    Medalion z Attisem z rzymskiej willi w Chiragan (Francja)

    Nazwę bóstwa wywodzi się z frygijskiego attis (piękny młodzieniec, piękniś) bądź też od słowa attagus (kozioł). Podobnie jak Wielka Macierz Bogów Kybele, Attis przypuszczalnie był miejscowym bóstwem małoazjatyckim, przejętym przez najeźdźczych Frygów z nadaniem mu własnych cech mitologicznych. Za pierwotne miejsce jego kultu uznaje się górę Dindymon, skąd oddziaływał on na leżące pod jej osłoną duże frygijskie miasto handlowe Pesynunt (Pessinus, Pessinunte) – według świadectwa Strabona znane dobrze z kultu Kybele. Również samą górę, nazywaną też Agdistis i uważaną za swoiste uosobienie, w starożytności utożsamiano z istotą demoniczną kojarzoną właśnie z Wielką Macierzą.

    Gaius Iulius Caesar Germanicus, (ur. 31 sierpnia 12 n.e., zm. 24 stycznia 41 n.e.) – cesarz rzymski od 18 marca 37 r. Oficjalna tytulatura: Gaius Iulius Caesar Augustus Germanicus.Telepinu (Telipinu) był hetyckim bogiem urodzaju. Pierworodny i ulubiony syn boga burzy Teszuba i Hebat. Brat boga Sarruma.

    W szerszym kontekście religioznawczym mit o Attisie i Kybele należy do najstarszych i najbardziej rozpowszechnionych na Bliskim Wschodzie, wykazując bezsprzeczne podobieństwa z tamtejszymi mitami o Tammuzie i Isztar, Dumuzi i Inanie, Adonisie i Afrodycie, a nawet o hetyckim Telepinu. Bogowie umierający i cudownie powracający do życia związani byli w tamtejszych kulturach z wegetacją, płodnością i żniwami. Wiara w coroczny powrót sił przemagających śmierć i moce ciemności dawała ufność co do urodzajności kolejnego roku, a świeże pędy roślin kojarzono z wieczną młodością bóstwa wynurzającego się ze świata podziemnego. Okazując mu cześć wyznawcy wyrażali też potrzebę upewnienia się, iż po letniej suszy niszczącej urodzaj, zapewnią sobie plony w kolejnej porze zbiorów. Ponadto mity te łudziły wyznawców obietnicą szczęśliwego życia pozagrobowego, wymownie ukazując możliwość odniesienia zwycięstwa nad śmiercią i dając nadzieję na trwanie rodzaju ludzkiego w przyszłych pokoleniach.

    Tympanon (lub tympan) – w architekturze klasycznej (starożytna Grecja, starożytny Rzym) wewnętrzne trójkątne pole frontonu, gładkie lub wypełnione rzeźbą, stanowiące charakterystyczny element monumentalnych budowli Grecji i Rzymu oraz monumentalnych budynków nowożytnych kształtowanych pod wpływem architektury antycznej (klasycyzm i eklektyzm historyczny). W architekturze romańskiej i gotyckiej półkoliste lub ostrołukowe pole wypełniające przestrzeń między nadprożem a łukiem (archiwoltą) portalu, wypełnione najczęściej płaskorzeźbą.Adonis (gr. Ἄδωνις Adōnis, łac. Adonis) – postać mitologii greckiej, w starożytności podmiot czci boskiej i kultu religijnego, piękny młodzieniec, ulubieniec Afrodyty. Według Hezjoda (ok. 701 r. p.n.e.) był synem Fojniksa i Alfesibei. W późniejszych źródłach często pojawiała się informacja że był synem Myrry z jej kazirodczego związku z Kinyrasem, bądź Tejasem.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.
    Herodot z Halikarnasu (starogr. Ἡρόδοτος ὁ Ἁλικαρνασσεύς, Herodotos ho Halikarnasseus) (ur. ok. 484 p.n.e. w Halikarnasie, obecnie Bodrum w Turcji, zm. ok. 426 p.n.e. w Turioj lub Atenach) – historyk grecki, zwany Ojcem historii, czasem także Ojcem geografii. Jedynym zachowanym jego dziełem jest 9-księgowa relacja z wojen perskich, opisująca także geografię i historię Hellady, Persji i Egiptu oraz okolicznych krain, zatytułowana Dzieje (Ἱστορίαι Historiai, łac. Historiae). Jego relacje nie były zawsze dokładne, ale − w odróżnieniu od wielu innych historyków, aż po czasy dzisiejsze − zawsze opatrzone klauzulą "zgodnie z tym, czego się dowiedziałem" (Dzieje, I, 2) i "Ja zaś muszę podać, co się opowiada, ale bynajmniej nie jestem zobowiązany w to wierzyć i te słowa mają się odnosić do całych mych Dziejów." (VII, 152).
    Flawiusz Julian (Flavius Claudius Iulianus, ur. w 331 lub wiosną 332 w Konstantynopolu, zm. 26 czerwca 363 w dolinie Maranga koło dzisiejszej Samarry) – cesarz rzymski w latach 361-363, znany szerzej jako Julian Apostata.
    Bóstwa lunarne – typ bóstw uranicznych, będących personifikacją Księżyca, jego faz, funkcji i stanów (np. bóstwa zaćmienia Księżyca lub księżycowego halo, jak bogini Hine-korako u Maorysów z Nowej Zelandii).
    Muzeum Narodowe w Warszawie (MNW) – muzeum sztuki w Warszawie, założone w 1862 jako Muzeum Sztuk Pięknych w Warszawie, narodowa instytucja kultury; jedno z największych muzeów w Polsce i największe w Warszawie.
    Maria Danuta Jaczynowska (ur. 17 lutego 1928 w Warszawie, zm. 21 lutego 2008 w Toruniu) – polska historyczka specjalizująca się w historii starożytnego Rzymu.
    Cylicja (gr. Κιλικία, Kilikia) – historyczna kraina w południowo-wschodniej Azji Mniejszej, obecnie terytorium Turcji (prowincje: Mersin, Adana, Osmaniye i Hatay). Cylicja dzieliła się na dwie części: Cilicia Trachea i Cilicia Pedias. Cilicia Trachea (asyryjskie Khillaku, od którego pochodzi nazwa Cylicji) była surowym rejonem górskim uformowanym przez góry Taurus. Skaliste przylądki nadawały się znakomicie do budowy naturalnych portów, w których często znajdowali schronienie piraci. W starożytności pokryta gęstym lasem, który dostarczał budulca dla stoczni. Cilicia Pedias leżała we wschodniej części Cylicji i prócz terenów górskich kształtowały ją nadmorskie równiny. Przez Cylicję biegł perski szlak królewski, który łączył Anatolię z Syrią i wybrzeżem cylicyjskim.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.