• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Atlas V

    Przeczytaj także...
    Silnik rakietowy – rodzaj silnika odrzutowego, czyli wykorzystującego zjawisko odrzutu substancji roboczej, który nie pobiera w trakcie pracy żadnej substancji z otoczenia. Substancją roboczą mogą być produkty spalania (gazy spalinowe) powstałe przy utlenianiu paliwa (chemiczny silnik rakietowy), przy czym zarówno paliwo rakietowe jak i utleniacz znajdują się w zbiornikach napędzanego urządzenia (tlen nie jest pobierany z atmosfery), dzięki czemu silnik może pracować w dowolnych warunkach, np. w przestrzeni kosmicznej i pod wodą. Mogą nią być też jony rozpędzane elektromagnetycznie (silnik jonowy), plazma, także rozpędzana elektromagnetycznie (silnik plazmowy) lub strumień fotonów gamma (silnik fotonowy). Stosowany najczęściej w rakietach i promach kosmicznych oraz pociskach rakietowych.New Horizons (ang. Nowe Horyzonty) – sonda kosmiczna zbudowana przez amerykańską agencję kosmiczną NASA w ramach programu New Frontiers (Nowe Granice). Celem jej jest zbadanie Plutona (planety karłowatej na krańcach Układu Słonecznego), jego księżyca Charona oraz co najmniej jednego innego obiektu pasa Kuipera. Sonda nie zostanie wprowadzona na orbitę planety karłowatej, lecz przeleci obok niej w bezpiecznej odległości. Misja będzie miała za zadanie sporządzić dokładne mapy Plutona i jego księżyca Charona, określić skład ich powierzchni oraz zbadać atmosferę Plutona. W związku z odkryciem czterech małych księżyców zewnętrznych (Nixa, Hydry, Kerberos i Styx), do celów misji zostaną dodane zadania związane z badaniem tych obiektów.
    Joint venture (ang. [ˌdʒɔɪnt ˈvɛntʃə], dosł. wspólne przedsięwzięcie) – podmiot utworzony wspólnie przez dwa lub więcej niezależne przedsiębiorstwa w celu realizacji określonego projektu lub wspólnego celu.

    Atlas Vrakieta nośna z rodziny Atlas. Konstrukcyjnie zbliżona do rakiet Titan, wykorzystuje jednak technologie zapożyczone z rakiet Atlas II i Atlas III. Dawniej obsługiwana przez firmę International Launch Services, obecnie jest eksploatowana przez United Launch Alliance (ULA) – przedsiębiorstwo joint venture firm Lockheed Martin i Boeing.

    United Launch Alliance (ULA) – amerykańska spółka zajmująca się wynoszeniem ładunków w przestrzeń kosmiczną. Jest przedsięwzięciem joint venture firm Boeing (z rodziną rakiet Delta) i Lockheed Martin (z rodziną rakiet Atlas). ULA oficjalnie rozpoczęła działalność 1 grudnia 2006. Głównym klientem przedsiębiorstwa ma być rząd i armia USA.Boeing Company – amerykański koncern lotniczy, zbrojeniowy i kosmiczny z siedzibą w Chicago. Dwa najważniejsze działy stanowią:

    Rakiety typu Atlas III i Atlas V w członie napędowym pierwszego stopnia wykorzystują skonstruowany przez NPO Energomasz silnik rakietowy RD-180. Silniki są sprowadzane do USA przez spółkę joint venture ich producenta oraz amerykańskiego przedsiębiorstwa Pratt & Whitney Rocketdyne. Wraz z pogorszeniem wzajemnych stosunków, spowodowanym rozwojem sytuacji na Ukrainie, wprowadzaniem przez USA i kraje UE sankcji przeciw Rosji i groźbą wprowadzenia przez Rosję sankcji odwetowych, zapisano w budżecie USA środki na prace projektowe nad amerykańskimi zespołami napędowymi do rakiet Atlas V. Przedsiębiorstwo Aerojet Rocketdyne zapowiedziało, że gotowy silnik planują wprowadzić na rynek w 2019 roku.

    Atlas II – seria rakiet nośnych Atlas, wykorzystywana w latach 1991–2004 na potrzeby zarówno wojska USA, jak i do startów komercyjnych. Uważana była za jedną z najbardziej niezawodnych rakiet nośnych.Mars Reconnaissance Orbiter – amerykańska naukowo-telekomunikacyjna sonda kosmiczna, wystrzelona przez NASA w kierunku Marsa przy pomocy rakiety Atlas V 12 sierpnia 2005 roku. Na orbitę planety sonda weszła 10 marca 2006 roku. Początkowo była to wydłużona orbita eliptyczna, którą zacieśniła korzystając z tzw. hamowania atmosferycznego. Celem misji MRO jest poszukiwanie podziemnych złóż wody, badanie obecnego klimatu oraz odnajdywanie wskazówek, które pomogłyby w rekonstrukcji modelu klimatycznego planety sprzed milionów lat. Ponadto sonda ma wytypować miejsca do lądowania przyszłych misji automatycznych oraz planowanych wypraw załogowych na Czerwoną Planetę. Sonda MRO jest najnowocześniejszym pojazdem kosmicznym, jaki kiedykolwiek został wysłany z Ziemi na orbitę Czerwonej Planety. Naukowcy oczekują, że sonda zbierze więcej informacji niż wszystkie poprzednie misje marsjańskie razem wzięte. Zakończenie misji nastąpi w latach 2016–2026. Całkowity koszt misji szacowano na ok. 720 milionów USD.

    Lista wersji[ | edytuj kod]

    Chronologia startów i planowane loty[ | edytuj kod]


    Galeria[ | edytuj kod]

  • Rakieta Atlas V 551 z sondą New Horizons na pokładzie startuje z Przylądka Canaveral

  • Pierwszy człon rakiety Atlas V podczas podnoszenia do pozycji pionowej

    Mars – czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego. Nazwa planety pochodzi od imienia rzymskiego boga wojny – Marsa. Zawdzięcza ją swej barwie, która przy obserwacji z Ziemi wydaje się być rdzawo-czerwona i kojarzyła się starożytnym z pożogą wojenną. Postrzegany odcień wynika stąd, że powierzchnia planety zawiera tlenki żelaza. Mars jest planetą wewnętrzną z cienką atmosferą, o powierzchni usianej kraterami uderzeniowymi, podobnie jak powierzchnia Księżyca. Występują tu także inne rodzaje terenu, podobne do ziemskich: wulkany, doliny, pustynie i polarne czapy lodowe. Okres obrotu wokół własnej osi jest niewiele dłuższy niż Ziemi i wynosi 24,6229 godziny (24h37min22s). Na Marsie znajduje się najwyższa góra w Układzie Słonecznym – Olympus Mons i największy kanion – Valles Marineris. Gładki obszar równinny Vastitas Borealis na półkuli północnej obejmuje 40% powierzchni planety i może być pozostałością ogromnego uderzenia. W przeciwieństwie do Ziemi, Mars jest geologicznie i tektonicznie nieaktywny.Boeing X-37 – amerykański bezzałogowy wahadłowiec kosmiczny, służący do testowania technologii kosmicznych. Został wykonany w dwóch egzemplarzach: OTV-1 (Orbital Test Vehicle 1) i OTV-2. X-37B wynoszony jest na orbitę rakietą nośną Atlas V. Wykorzystywany przez siły powietrzne USA. Pierwszy lot orbitalny przeprowadzono w 2010 roku (OTV-1).
  • Start sondy MRO w kierunku planety Mars na pokładzie rakiety nośnej Atlas V 401, 12 sierpnia 2005 r.

  • X-37B OTV-1 (bezzałogowy wahadłowiec kosmiczny), 22 kwietnia 2010 r.

  • Ewolucja rakiet Atlas

  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. USA rezygnuje z rosyjskich silników rakietowych (pol.). Grupa Onet.pl SA, 2014-12-15. [dostęp 2014-12-15].
    2. Launch Schedule – Spaceflight Now [dostęp 2021-02-27] (ang.).

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Atlas V na stronach operatora, firmy ULA (ang.)
  • Mark Wade: Atlas V (ang.). W: Encyclopedia Astronautica [on-line].
  • NASASpaceFlight.com (ang.)
  • Jonathan McDowell: Launchlog (ang.). W: Jonathan's Space Home Page [on-line].
  • Canaveral (ang. Cape Canaveral, w latach 1963-1973 Przylądek Kennedy’ego, ang. Cape Kennedy) – przylądek znajdujący się na południowo-wschodnim wybrzeżu USA, we wschodniej części półwyspu Floryda. Znajduje się tu ośrodek lotów kosmicznych im. J. F. Kennedy’ego oraz Stacja Sił Powietrznych Cape Canaveral.Atlas to seria rakiet kosmicznych o średnicy 10 stóp (305 cm) skonstruowanych przez firmę Lockheed Martin. Początkowo zaprojektowane jako międzykontynentalne pociski balistyczne, rodzina rakiet Atlas służy do dziś jako rakieta nośna dla ładunków cywilnych i wojskowych. Rakiety z tej serii służyły także do wynoszenia załogowych statków kosmicznych typu Mercury, oraz sond programów Pioneer, Mariner, Ranger, Surveyor i Lunar Orbiter, a także nowoczesnych sond takich jak MRO, LRO/LCROSS, Juno, New Horizons i Curiosity.




    Warto wiedzieć że... beta

    RD-180 – (ros. РД-180): dwukomorowy silnik rakietowy zaprojektowany i produkowany przez rosyjskie przedsiębiorstwo NPO Energomasz, stanowiący pochodną czterokomorowych silników RD-170 i RD-171, używanych w rosyjskich rakietach nośnych Energia i Zenit. Silnik ten oferowany jest na rynku przez amerykańską spółkę RD AMROSS, stanowiącą joint venture Pratt & Whitney Rocketdyne (50%) i NPO Energomasz (50%). Silnik ten wykorzystuje technologię cyklu zamkniętego wzbogaconego LOx (ciekły tlen), po raz pierwszy opracowaną w Związku Radzieckim w latach 70-tych na potrzeby rakiety N1. Technologię tę próbowano następnie udoskonalić w USA, Europie, Japonii oraz w Chinach, jednakże pierwszy sukces w tej mierze osiągnięty został w Rosji, co zaowocowało 25-procentowym wzrostem wydajności silnika, względem dotychczas stosowanych technologii na paliwo ciekłe. Silnik ten jest dostarczany m.in. do United Launch Alliance (ULA), gdzie został dostosowany do wymagań amerykańskich rakiet nośnych Atlas III i Atlas V.
    OAO NPO "Energomasz" (ros. ОАО «НПО Энергомаш имени академика В. П. Глушко») – rosyjskie przedsiębiorstwo będące czołowym producentem silników rakietowych na paliwo ciekłe. Założone w 1929 roku, wiodąca produkcja: silniki rakietowe do dolnych stopni rakiet nośnych. Zatrudnia około 5500 pracowników. Przedsiębiorstwo znajduje się w mieście Chimki w obwodzie moskiewskim.
    Atlas III - amerykańska rakieta nośna serii Atlas, pierwsza nie wykorzystująca technologii 1,5 stopniowej od czasu rakiety Atlas A. Jako napęd pierwszego członu po raz pierwszy wykorzystała rosyjski silnik RD-180, drugim członem był zmodyfikowany człon Centaur, w wersji z jednym bądź dwoma silnikami RL-10.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.199 sek.