• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Asyryjskie hieroglify



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Asarhaddon, właśc. Aszur-aha-iddina (akad. Aššur-aha-iddina, biblijny Asarhaddon) – król Asyrii z dynastii Sargonidów, syn Sennacheryba; panował w latach 680-669 p.n.e.Muzeum Brytyjskie (ang. British Museum) – jedno z największych na świecie muzeów historii starożytnej, mieszczące się w Londynie.
    „Hieroglify” Asarhaddona[ | edytuj kod]

    Z czasów panowania Asarhaddona znane są cztery zabytki z umieszczonymi na nich „asyryjskimi hieroglifami”. Pierwszym z nich jest tzw. „Czarny kamień lorda Aberdeen” (ang. Lord Aberdeen's Black Stone), kamienny przedmiot o kształcie graniastosłupa, przechowywany obecnie w British Museum (nr inwent. BM 91027). Boki zabytku pokrywa inskrypcja klinowa opisująca prace budowlane Asarhaddona w Babilonie. Górę zabytku zajmuje natomiast osiem symboli pogrupowanych w dwa rejestry: górny i dolny. W górnym rejestrze (z lewa do prawa) przedstawione zostały następujące symbole: (1) tiara wielorożna na ołtarzu, (2) postać króla, (3) stylizowane drzewo i (4) byk, natomiast w dolnym rejestrze (też z lewa do prawa) odpowiednio (5) góra, (6) pług, (7) palma i (8) czworoboczny przedmiot. Wśród uczonych panuje zgoda, iż właśnie tak, z lewa do prawa, należy odczytywać przedstawione tu symbole.

    Hieroglify (stgr. ἱερογλυφικά hieroglyphika, dosł. święte znaki) – najwcześniejszy rodzaj pisma starożytnego Egiptu, obok pisma hieratycznego i demotycznego. Nazwa wywodzi się (podobnie jak nazwa władcy – faraona) z greki i oznacza święte znaki. Ponieważ Hellenowie nie mogli ich zrozumieć, nie przypuszczali że służą do pisania.Enlil (sum. 𒀭𒂗𒆤 en-lil2, tłum. „Pan Wiatru/Powietrza”) – w mitologii mezopotamskiej bóg stojący (jako następca boga An) faktycznie na czele panteonu sumeryjskiego; syn Ziemi (Ki) i Nieba (An), małżonek Ninlil, ojciec Nanny, Nergala, Ningirsu, Ninurty i Nisaby; głównym ośrodkiem jego kultu była świątynia E-kur w mieście Nippur; jeden z czwórki wielkich bogów-stworzycieli (obok boga An, boga Enki i bogini Ninhursag).

    Pozostałe trzy zabytki z „asyryjskimi hieroglifami” to gliniane cylindry z inskrypcjami Asarhaddona. Dwa z nich znajdują się w British Museum (cylindry BM 78223 i BM 78247, oba z inskrypcją opisującą prace budowlane Asarhaddona w Babilonie), a trzeci w Metropolitan Museum of Art (cylinder MMA 86.11.283 również z inskrypcją opisującą prace budowlane Asarhaddona w Babilonie). Symbole umieszczone zostały na jednym lub obu końcach każdego z cylindrów. Końce te mają kolisty kształt, a symbole zostały rozmieszczone wokół ich krawędzi. Symboli zawsze jest osiem i z jednym wyjątkiem są one identyczne z tymi z „Czarnego kamienia lorda Aberdeen”. Jedyna różnica jest taka, iż tutaj zamiast byka występuje lew. Symbole ułożone są w tej samej kolejności co na „Czarnym kamieniu lorda Aberdeen”, dzięki czemu wiadomo, iż należy je odczytywać w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara.

    Nanna, Nannar – sumeryjski bóg Księżyca. Nazywany też był Suen, Zuen (akad. Sin). Inne imiona: Aszimbabar, Namrasit, Inbu. Jego imię zapisywano również liczbą trzydzieści (tyle jest dni w miesiącu księżycowym).Asyria (akad. māt Aššur) – starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii istniejące od drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. do pierwszej połowy I tysiąclecia p.n.e.

    Jednym z pierwszych, który próbował odczytać te symbole był Daniel D. Luckenbill, według którego odpowiadać one miały odpowiednio znakom klinowym (1) (2) a (3) šur4 (4) ŠEŠ (5) SUM (6) na (7) ana (8) ku. Tym samym inskrypcja miała brzmieć (1-6) a-šur4-ŠEŠ.SUM-na (7-8) anāku, czyli „(1-6) Asarhaddon (7-8) to ja”.

    Sargon II, właśc. Szarru-kin II (akad. Šarru-kīn, biblijny Sargon) – władca Asyrii, który panował w latach 722-705 p.n.e. W wyniku przewrotu wojskowego w czasie oblężenia Samarii obalił Salmanasara V. Ojciec Sennacheryba, założyciel dynastii Sargonidów. Jego żoną była królowa Atalia.Pismo starożytnego Egiptu opiera się na 3 rodzajach hieroglifów: znakach fonetycznych, ideograficznych oraz determinatywach. Odpowiedni ich układ pozwala tworzyć domyślny lub precyzyjny układ zdania mówionego. W razie potrzeby (zwłaszcza przy zapisywaniu obcojęzycznych nazw) starożytni Egipcjanie używali alfabetu - grupy znaków jednospółgłoskowych reprezentujących 24 dźwięki. Samogłoski nie były zapisywane.

    Z innym tłumaczeniem wyszli Irving L. Finkel i Julian E. Reade. Pierwszy symbol, tiarę wielorożną na ołtarzu, uznali oni za odpowiednik znaku an/dingir („niebo/bóg”), jako że tiara wielorożna była w Mezopotamii symbolem najwyższych bóstw. W tym przypadku odczytywali oni ten symbol fonetycznie jako AN. Postać króla odpowiadać miała ich zdaniem znakowi LUGAL = šarru („król”), który w tym przypadku odczytywany miał być fonetycznie jako ŠAR. Tym samym dwa pierwsze symbole (AN.ŠAR) tworzyć miały pierwszy element imienia Asarhaddona - AN.ŠAR2 (= Aššur). Stylizowane drzewo uznali oni za odpowiednik znaku URI = urigallu („święty/boski emblemat”), który ich zdaniem mógł być też nazwą świętego drzewa (znanego z przedstawień na asyryjskich reliefach). Znak URI odczytywać też można było jako ŠEŠ = aḫu („brat”) i w tym przypadku symbol drzewa znaczyć miał właśnie aḫu. Czwarty symbol, byk, odnosić się miał do znaku SI = qarnu („róg”), co miało być grą słów, jako że w rzeczywistości chodzić miało o znak SI3 = nadānu („dawać”). Tym samym pierwsze cztery symbole tworzyć miały imię Aszur-aha-iddina (czyli Asarhaddon), znaczące dosłownie „Aszur dał braci”. Piąty symbol, góra, odpowiadać miał znakowi KUR = šadû („góra”), mogącemu też znaczyć KUR = ekallu („pałac”). W tym miejscu inskrypcji, po imieniu króla, spodziewane było jednak słowo „król” - obaj badacze uznali, iż w tym przypadku słowo „król” zapożyczone zostało z języka egipskiego, gdzie słowo faraon (per'aa), znaczyło dosłownie „wielki dom”. „Wielki dom” to po sumeryjsku E2.GAL, od którego wywodzi się akadyjskie ekallu („pałac”). W ten sposób piąty symbol odczytywać by należało jako „wielki dom” (= „król”). Kolejny symbol, pług, w oparciu o te same przesłanki co przy „asyryjskich hieroglifach” Sargona II, oznaczać miałby Asyrię lub „Górną Mezopotamię”. Palma odpowiadać miała z kolei Babilonii, czyli „Dolnej Mezopotamii”. Ostatni symbol, kwadrat z kołami w rogach, uznany został za odpowiednik znaku KI, determinatywu stawianego po nazwach krain i miast. Zgodnie z opinią obu badaczy inskrypcja ta miała być kalką z egipskiej tytulatury królewskiej, dlatego też tłumaczą ją oni w następujący sposób: (1-4) Aszur-aha-iddina, (5-8) „wielki dom” (tj. król) „Górnej” i „Dolnej” Mezopotamii (tj. Asyrii i Babilonii).

    Anu (sum. An, akad. Anu, Anum) – w mitologii mezopotamskiej "Bóg-Niebo", "ojciec wszystkich bogów", "król Anunnaków", bóg stojący formalnie na czele panteonu sumeryjskiego i babilońskiego, tworzący wraz ze swym synem Enlilem "Panem Powietrza" i Enkim "Panem Ziemi" wielką trójcę bogów.Termin ten pojawił się w XVI wieku p.n.e., gdy Egipt wkroczył w okres silnej ekspansji terytorialnej pod rządami XVIII dynastii. Po zjednoczeniu kraju przez Narmera egipski władca nosił tytuł nesut-biti – Ten-który-należy-do-pszczoły-i-trzciny, bowiem w tym okresie godłem Górnego Egiptu była pszczoła, a Dolnego – trzcina. Z biegiem czasu zaczęto używać tytułu Król Górnego i Dolnego Egiptu oraz Król Południa i Król Północy.

    Pewne poprawki do powyższej interpretacji wprowadził Jo A. Scurlock, który zauważył, że obaj badacze nie wzięli pod uwagę glinianych cylindrów Asarhaddona, gdzie symbol byka zastąpiony został symbolem lwa. Tym samym odczyt symbolu byka jako nadānu („dawać”) stał się problematyczny, tym bardziej, iż zdaniem obu badaczy symbolowi byka w „hieroglifach” Sargona II odpowiadać miało słowo „król”. Jeżeli w „hieroglifach” Asarhaddona symbol byka i lwa oznaczał to samo słowo, tak jak było to w „hieroglifach” Sargona II, to słowem tym musiało być słowo „król”. Uznając czwarty symbol za słowo „król”, trzeba było założyć, iż pierwsze trzy symbole (tiara wielorożna na ołtarzu, postać króla i stylizowane drzewo) stanowić musiały imię króla. Tiara wielorożna była symbolem najwyższych bogów - Anu i Enlila, ale w późniejszym okresie również Aszura, więc bez problemów symbol ten odczytywać można jako Aššur. Drugi symbol, przedstawiający postać króla, oznaczać musiał słowo aḫu („brat”) – jeżeli założymy, że postać ta przedstawia zwykłego człowieka, a nie króla (nie nosi on królewskiej tiary), to symbolowi temu odpowiadać by mógł znak LU2 („człowiek”), który swoim kształtem bardzo przypomina znak ŠEŠ („brat”). Symbol stylizowanego drzewa oznaczać więc musiał słowo nadānu („dawać”) – odpowiednikiem tego symbolu mógł być znak SUM (nadānu), który we wczesnej, piktograficznej formie przedstawiano w formie dwóch rosnących obok siebie roślin. Piąty symbol, góra, oznaczałby determinatyw KUR, stawiany przed nazwami krain, szósty i siódmy symbol oznaczałyby odpowiednio Asyrię i Babilonię, a ostatni symbol determinatyw KI. Tym samym poprawiony odczyt inskrypcji wyglądałby następująco: (1) Aššur (2) ŠEŠ (3) SUM (4) „król” (5) KUR (6) „Asyria” (7) „Babilonia” (8) KI, czyli (1-3) „Aszur-aha-iddina, (4-8) król Asyrii i Babilonii”.

    Babilon (sum. ká.dingir.ra /"brama boga"/; akad. Bāb-ilim /"brama boga"/ lub Bāb-ilāni /"brama bogów"/; gr. Βαβυλών Babylōn; bibl. בָּבֶל Bābel; arab. بابل Bābil) – starożytne miasto położone w Mezopotamii, nad Eufratem, dawna stolica Babilonii; obecnie stanowisko archeologiczne Atlal Babil w Iraku.Asyrologia, Asyriologia – nauka badająca piśmiennictwo oraz kulturę duchową i materialną ludów Mezopotamii: Sumerów, Akadów, Babilończyków i Asyryjczyków; w praktyce obejmuje całość wiedzy o językach, historii i kulturze ludów starożytnego Bliskiego Wschodu, które posługiwały się pismem klinowym.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Leichty E., The Royal Inscriptions ..., s. 238.
    2. Finkel I.L., Reade J.E., Assyrian ..., s. 244.
    3. Finkel I.L., Reade J.E., Assyrian ..., s. 245.
    4. Leichty E., The Royal Inscriptions ..., s. 243.
    5. Finkel I.L., Reade J.E., Assyrian ..., s. 247.
    6. Finkel I.L., Reade J.E., Assyrian ..., s. 247-248.
    7. Finkel I.L., Reade J.E., Assyrian ..., s. 248.
    8. Finkel I.L., Reade J.E., Assyrian ..., s. 249.
    9. Finkel I.L., Reade J.E., Assyrian ..., s. 250.
    10. Frahm E., Observations on the Name ..., s. 50, przypis 28.
    11. Leichty E., The Royal Inscriptions ..., s. 240.
    12. Leichty E., The Royal Inscriptions ..., s. 239.
    13. Leichty E., The Royal Inscriptions ..., s. 239-240.
    14. Leichty E., The Royal Inscriptions ..., s. 238-239.
    15. Leichty E., The Royal Inscriptions ..., s. 241-242.
    16. Leichty E., The Royal Inscriptions ..., s. 242.
    17. Finkel I.L., Reade J.E., Assyrian ..., s. 258.
    18. Finkel I.L., Reade J.E., Assyrian ..., s. 259.
    19. Finkel I.L., Reade J.E., Assyrian ..., s. 260.
    20. Scurlock J.A., Assyrian Hieroglyphs ..., s. 85.
    21. Scurlock J.A., Assyrian Hieroglyphs ..., s. 86.
    Utu (akadyjski Szamasz) – w mitologii mezopotamskiej bóg słońca, syn Nanny i bogini Ningal oraz bliźniaczy brat Inanny. Jego żoną była Szerida (akadyjska Aja). Główne świątynie Utu, zwane E-babbar ("Biały Dom"), znajdowały się w Sippar i w Larsie.Dur-Szarrukin (akad. Dūr-Šarru-kīn, tłum. "Twierdza Sargona") – starożytne miasto, będące stolicą państwa asyryjskiego w czasie panowania Sargona II (722-705 p.n.e.), który je zbudował od podstaw w latach 717-707 p.n.e. Położone było ok. 20 km na północ od Niniwy. Po śmierci Sargona miasto podupadło i straciło na znaczeniu. W roku 1843 Dur-Szarrukin zostało odkryte przez P.-E.Botta, francuskiego konsula w Mosulu, który prowadził tam prace wykopaliskowe do 1852 roku, przywożąc do Paryża liczne zabytki, będące do dziś atrakcją turystyczną w Muzeum w Luwrze. Obecnie stanowisko archeologiczne Chorsabad w północnym Iraku, ok. 15 km na północny-wschód od Mosulu.


    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Język akadyjski, dawniej też: chaldejski (akad. lišānum akkadītum, Kod ISO 639: akk) – język z grupy semickiej, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e. Nazwa języka pochodzi od miasta Akad w środkowej Mezopotamii, stolicy imperium akadyjskiego, założonego około 2350 roku p.n.e. przez Sargona.
    Język sumeryjski (sum. eme-gi7/gir15, akad. Ŝumeru) – język starożytnego Sumeru, używany w południowej Mezopotamii od co najmniej IV tysiąclecia p.n.e., najstarszy zapisany język. Został wyparty przez język akadyjski około 2000 p.n.e., ale był używany w Mezopotamii jako język tekstów religijnych, ceremonialnych i naukowych do około I wieku p.n.e., a następnie został zapomniany aż do odczytania w XIX wieku. Język sumeryjski nie jest spokrewniony z innymi językami używanymi przez okoliczne ludy i jest na ogół uważany za język izolowany. Do jego zapisu używano pisma klinowego. Sumeryjski jest językiem aglutynacyjnym.
    The Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku – najstarsze i największe muzeum w Ameryce, usytuowane w nowojorskim Central Parku; założone w 1870 roku, natomiast w 1880 roku przeniesione do nowej – obecnej – siedziby. Budynek muzeum znajduje się w rejestrze National Historic Landmark i National Register of Historic Places.
    Nabu (inaczej Nebo) – w mitologii babilońskiej syn boga Marduka, mąż Nanai (lub Taszmetu w Asyrii), bóg mądrości i pisarzy.
    Morze Śródziemne – morze międzykontynentalne leżące pomiędzy Europą, Afryką i Azją, o powierzchni około 2,5 mln km². Zasolenie wód Morza Śródziemnego wynosi 33–39‰.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.02 sek.