• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Asyryjska lista królów



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Amoryci (sum. MAR.TU, akad. Amurru) – lud semicki, pokrewny Kananejczykom, który na przełomie III i II tysiąclecia p.n.e. opanował większość Mezopotamii i rozległe obszary Syrii. Spowodowali oni upadek sumero-akadyjskiego państwa III dynastii z Ur, tworząc na jego gruzach szereg zwalczających się państewek, z których ostatecznie zwycięzcą okazał się Babilon Hammurabiego. Amoryci przejęli kulturę sumero-akadyjską i stworzyli podstawy państw babilońskiego i asyryjskiego.Babilońska lista królów A – dzieło piśmiennictwa babilońskiego wymieniające imiona i długości panowania władców rządzących Babilonią. Tekst ten w zachowanym fragmencie zaczyna się wraz z władcami z I dynastii z Babilonu (1894-1595 p.n.e.) i ciągnie się aż do czasów założenia dynastii chaldejskiej (625 p.n.e.).

    Asyryjska lista królów, zwana też Asyryjską kroniką królewską – dzieło piśmiennictwa asyryjskiego wymieniające imiona i długość panowania królów rządzących Asyrią poczynając od władców najwcześniejszych (początek II tys. p.n.e.), a kończąc na panowaniu Salmanasara V (726-722 p.n.e.). Najważniejsze istniejące źródło do odtworzenia niemal kompletnej listy władców asyryjskich.

    Niniwa (akad. Ninua) – starożytne miasto w północnej Mezopotamii, leżące nad wschodnim, lewym brzegiem Tygrysu; jedna ze stolic Asyrii. Obecnie stanowisko archeologiczne Ninawa w Iraku, na północny wschód od Mosulu.Kolofon (stgr. κολοφών kolophōn = szczyt, czynność ostatecznie kończąca pracę) – w książkach rękopiśmiennych, a także pierwszych drukowanych była to informacja umieszczana na końcu książki, opisująca okoliczności powstania danego egzemplarza - kto i kiedy wykonał, na czyje polecenie, za czyjego panowania, wyrażająca zadowolenie z zakończonego trudu pisarskiego, często wyrażona wierszem okolicznościowym, pobożnym, poważnym bądź trywialnym itp. Z czasem z kolofonu wyodrębniła się współczesna postać informacji wydawniczo-drukarskich w postaci metryki książki i tym samym kolofon stał się zbędny.

    Spis treści

  • 1 Zachowane kopie
  • 2 Kompozycja
  • 3 Powstanie i ewolucja Listy
  • 4 Tłumaczenie
  • 4.1 kolofon (kopia B)
  • 4.2 kolofon (kopia C)
  • 5 Fragment wersji alternatywnej
  • 6 Zobacz też
  • 7 Przypisy
  • 8 Bibliografia
  • 9 Linki zewnętrzne
  • Zachowane kopie[]

    Znanych jest pięć kopii tego tekstu (tzw. kopie A, B, C, D i E), datowanych na X – VIII w. p.n.e.:

  • kopia A, tzw. „Nassouhi List” – znaleziona w Aszur; posiada liczne luki; kończy się na panowaniu Tiglat-Pilesera II (966-935 p.n.e.);
  • kopia B, tzw. „Khorsabad List” – znaleziona w Dur-Szarrukin; według zachowanego kolofonu została skopiowana z oryginału znajdującego się w Aszur; wraz z kopią C należy do najlepiej zachowanych; kończy się na panowaniu Aszur-nirari V (754-745 p.n.e.); jej tekst zapisany jest na tabliczce w kształcie amuletu;
  • kopia C, tzw. „Seventh-Day Adventist Theological Seminary (SDAS) List” – pochodzenie nieznane; według zachowanego kolofonu należała do egzorcysty (akad. ašipu) z miasta Aszur; wraz z kopią B należy do najlepiej zachowanych; stanowi kopię najpóźniejszą, kończąc się na panowaniu Salmanasara V (726-722 p.n.e.); jej tekst zapisany jest na tabliczce w kształcie amuletu;
  • kopia D – niewielki fragment pochodzący z Aszur;
  • kopia E – niewielki fragment pochodzący z Niniwy
  • Tekst wszystkich kopii napisany jest dialektem asyryjskim języka akadyjskiego

    Asyria (akad. māt Aššur) – starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii istniejące od drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. do pierwszej połowy I tysiąclecia p.n.e.Eriszum I (akad. Ērišum, tłum. "Upragniony") – jeden z wczesnych władców asyryjskich, syn i następca Ilu-szumy, wymieniony w "Asyryjskiej liście królów". Panował w 1 połowie XIX w. p.n.e. Za jego panowania kwitł handel pomiędzy miastem-państwem Aszur a Anatolią. W asyryjskiej kolonii kupców w Kanesz znaleziono kopię jego inskrypcji fundacyjnej.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Utu (akadyjski Szamasz) – w mitologii mezopotamskiej bóg słońca, syn Nanny i bogini Ningal oraz bliźniaczy brat Inanny. Jego żoną była Szerida (akadyjska Aja). Główne świątynie Utu, zwane E-babbar ("Biały Dom"), znajdowały się w Sippar i w Larsie.
    Synchronistyczna lista królów – mezopotamski tekst będący listą władców Asyrii i Babilonii. Zapisany jest on na glinianej, mocno uszkodzonej tabliczce odnalezionej w trakcie wykopalisk w mieście Aszur (sygnatura tabliczki Ass 14616c). Według umieszczonego na końcu tekstu podsumowania kompletna lista zawierać miała imiona "82 królów Asyrii, począwszy od Eriszuma, syna Ilu-szumy, aż do Aszurbanipala, syna Asarhaddona" oraz "98 królów Babilonii, począwszy od Sumu-la-Ela aż do Kandalanu". Imiona władców zapisane zostały w dwóch paralelnych kolumnach - jednej z imionami królów Asyrii i drugiej z imionami królów Babilonii. Cały tekst podzielony jest poziomymi liniami na sekcje, z których każda zawiera zazwyczaj imię władcy asyryjskiego i imię odpowiadającego (współczesnego) mu władcy babilońskiego. W sekcjach pod koniec listy obok imienia króla asyryjskiego zaczyna pojawiać się też imię jego "głównego skryby" (akad. ummânu), co może wskazywać, iż jeden z takich urzędników mógł sporządzić tą listę lub nadzorować jej powstanie. Głównym źródłem informacji dla kompilatora listy były najprawdopodobniej Asyryjska lista królów i Babilońska lista królów A. Ponieważ ostatnim asyryjskim władcą wymienionym w liście jest Aszurbanipal, przyjmuje się, iż powstać ona musiała pod koniec jego panowania.
    Aszur-dugul (akad. Aššur-dugul) – według Asyryjskiej listy królów następca Iszme-Dagana I (1781-1741? p.n.e.) na asyryjskim tronie, który panować miał przez 6 lat. Jego rządy przypadają na okres wielkiego zamieszania i chaosu w historii Asyrii, wywołanego rozpadem państwa Szamszi-Adada I (1814-1782 p.n.e.). Aszur-dugul był najprawdopodobniej uzurpatorem, gdyż nazywany jest w Liście "synem nikogo, bez praw do tronu". O władzę musiał walczyć z sześcioma innymi pretendentami do tronu, również nazywanymi "synami nikogo". Jego osoba nie pojawia się w żadnych innych asyryjskich źródłach pisanych.
    Aszur-nirari V (akad. Aššur-nērārī, tłum. "bóg Aszur jest moją pomocą") – król Asyrii, syn Adad-nirari III, brat i następca Aszur-dana III; według Asyryjskiej listy królów panować miał przez 10 lat. Jego rządy datowane są na lata 754-745 p.n.e.
    Babilońska lista królów C – tekst babiloński wymieniający imiona i długość panowania pierwszych siedmiu władców z II dynastii z Isin (1157-1069 p.n.e.).
    Szamszi-Adad I (akadyjskie Šamšī-Adad; amoryckie Šamšī-Addu - tłum. "Słońcem moim jest bóg Adad") – Amoryta, syn Ila-kabkabi z miasta Terqa, założyciel amoryckiej dynastii państwa asyryjskiego; twórca pierwszego asyryjskiego imperium. Według Asyryjskiej listy królów panować miał przez 33 lata (1814-1782 p.n.e.). Prowadził intensywną politykę podbojów, która doprowadziła Asyrię do pozycji mocarstwa w północnej Mezopotamii. Opanował terytoria od gór Zagros po Syrię i dotarł nawet do Morza Śródziemnego.
    Salmanasar V, właśc. Salmanu-aszared V (akad. Salmānu-ašarēd, biblijny Salmanasar, Salmanassar) – król Asyrii, syn i następca Tiglat-Pilesera III; według Asyryjskiej listy królów panować miał przez 5 lat. Jego rządy datowane są na lata 726 - 722 p.n.e.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.014 sek.