• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Aso - wulkan

    Przeczytaj także...
    Asahi Shimbun (jap. 朝日新聞, Asahi Shinbun) – japońska gazeta wydawana w Tokio, Osace, Nagoi i kilku innych głównych miastach Japonii. Założona 25 stycznia 1879 roku Asahi Shimbun, jest największym dziennikiem w Japonii po Yomiuri Shimbun. Nakład jej porannego wydania wynosi ok. 8 042 000 egzemplarzy (w roku 2008). Gazeta jest drukowana dwa razy dziennie w odrębnych wydaniach lokalnych.Prefektura Kumamoto (jap. 熊本県, Kumamoto-ken) - prefektura znajdująca się na wyspie Kiusiu w Japonii. Jej stolicą jest miasto Kumamoto.
    Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.

    Góra Aso (jap. 阿蘇山 Aso-san) – największy aktywny wulkan w Japonii i jeden z największych na świecie. Znajduje się na wyspie Kiusiu, w prefekturze Kumamoto. Ma wysokość 1 592 m n.p.m. Obwód kaldery wynosi około 128 km, choć dokładna wartość różni się w zależności od źródła.

    Kilometr (symbol: km) – powszechnie stosowana wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Dokładniej, kilometr to 1000 metrów. Stowarzyszona i dość często używana jednostka powierzchni to kilometr kwadratowy (symbol: km²), a objętości – kilometr sześcienny (symbol: km³).Język japoński (jap. 日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.

    Centralna grupa stożków Aso składa się z pięciu szczytów: Neko (jap. 根子岳 Neko-dake, 1 433 m n.p.m.), Taka (jap. 高岳 Taka-dake, 1 592 m n.p.m.), Naka (jap. 中岳 Naka-dake, 1 506 m n.p.m.), Eboshi (jap. 烏帽子岳 Eboshi-dake, 1 337 m n.p.m.) i Kishima (jap. 杵島岳 Kishima-dake, 1 326 m n.p.m.). Najwyższym punktem jest szczyt góry Taka. Krater góry Naka, do którego od strony zachodniej prowadzi droga, zawiera aktywny wulkan, który stale wydziela dym i niekiedy wybucha. Jest to jeden z najpopularniejszych punktów turystycznych Kiusiu.

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Zbocze kaldery Aso

    Obecna kaldera Aso uformowała się w wyniku czterech wielkich erupcji (Aso 1-4), które nastąpiły w okresie między 300 tys. a 90 tys. lat temu. Kaldera, jedna z największych na świecie, obejmuje kilka miejscowości. Somma zamykająca kalderę rozciąga się na 25 km w osi północ-południe i 18 km w osi wschód-zachód.

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Lawina piroklastyczna, potok piroklastyczny, spływ piroklastyczny – częste zjawisko towarzyszące erupcjom wulkanicznym, mieszanina gorących gazów wulkanicznych i materiału piroklastycznego (popiołów i okruchów skalnych), które przemieszczają się z dużą prędkością (do 150 km/h) w dół stoków wulkanu. Temperatura gazów może osiągać nawet 700-1000 °C, stąd też używane jest inne określenie chmura gorejąca (fr. nuée ardente). Objętość większości lawin piroklastycznych waha się od 1 do 10 km³, a ich zasięg do kilku kilometrów od krateru.

    Wybuch, który stworzył obecną sommę miał miejsce około 300 tys. lat temu. Podczas erupcji z komory wulkanu były wyrzucane wielkie ilości popiołu i potoków piroklastycznych. Gdy komora wulkanu zapadła się, powstała ogromna depresja (kaldera). Czwarta erupcja, około 90 tys. lat temu (Aso 4), była największa. Popiół wulkaniczny pokrył cały region Kiusiu i sięgał do prefektury Yamaguchi. Materiał wyrzucony przy tym wybuchu szacuje się na ponad 600 km³, co w przybliżeniu odpowiada wielkości góry Fudżi. Przypuszcza się, że lawina piroklastyczna pokryła połowę Kiusiu.

    Popiół wulkaniczny – stały produkt erupcji wulkanu, utworzony z rozpylonej lawy i skał wyrwanych z podłoża. Popiół wulkaniczny wyrzucany jest do atmosfery na bardzo dużą wysokość, do kilkudziesięciu kilometrów i przemieszcza się na duże odległości, nawet do kilku tysięcy kilometrów. W tym czasie może stanowić zagrożenie dla samolotów. Opadając na powierzchnię terenu tworzy pokrywę która może zasypać obiekty wielkości domów.Superwulkan – wulkan, który powstaje wskutek potężnej eksplozji magmy zalegającej w ogromnym zbiorniku kilka kilometrów pod powierzchnią ziemi. Taka komora magmowa ma z reguły objętość kilkunastu tysięcy kilometrów sześciennych. Po erupcji superwulkanu pozostaje ślad w postaci zapadłego krateru – gigantycznej kaldery o średnicy kilkudziesięciu kilometrów. W odróżnieniu od zwykłych wulkanów, superwulkany są płaskie. Na powierzchni ziemi nad nimi przebiegają zjawiska hydrotermalne: gejzery, fumarole, solfatary. Magma zalegająca pod superwulkanem nie musi eksplodować, może ulec wymrożeniu w nieszkodliwy batolit. Może także dojść do spokojnego wylewu lawy, który będzie trwał miesiącami i będzie stosunkowo nieszkodliwy.

    Góry: Taka, Naka, Eboshi i Kishima, to stożki uformowane w wyniku czwartej z wyżej wymienionych erupcji. Góra Naka pozostaje aktywna do dzisiaj. Uznaje się, że góra Neko jest starsza niż erupcja Aso 4.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Smithsonian Institution Global Volcanism Program: Mount Aso (ang.)
  • Google Maps – zdjęcie satelitarne Aso
  • New York Public Library Digital Gallery, wczesna fotografia dymu nad górą Aso (ang.)
  • Asahi Shimbun Online: JAPAN HERITAGE Mount Aso: A visit to the 'fire-spitting mountain' (ang.)
  • Kiusiu (jap. 九州, Kyūshū) – trzecia pod względem powierzchni wyspa Japonii, położona na południowy zachód od największej wyspy Honsiu.Wulkan (z łac. Vulcanus – imię rzymskiego boga ognia) – miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy wulkaniczne (solfatary, mofety, fumarole) i materiał piroklastyczny. Terminu tego również używa się jako określenie form terenu powstałych wskutek działalności wulkanu, choć bardziej poprawne są takie terminy jak: góra wulkaniczna, stożek wulkaniczny, kopuła wulkaniczna czy wulkan tarczowy.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kaldera – wielkie zagłębienie w szczytowej części wulkanu, powstałe wskutek gwałtownej eksplozji niszczącej górną część stożka wulkanicznego (np. Krakatau, Mount St. Helens), albo wskutek zapadnięcia się stropu komory pomagmowej wraz ze stożkiem wulkanicznym (np. Kīlauea i Mauna Loa na Hawajach). W wyniku dalszej działalności wulkanicznej w kalderze przeważnie tworzy się nowy stożek wulkaniczny. Jedną z największych na świecie (o średnicy 10 km) jest kaldera Santorynu w Grecji oraz krater Ngorongoro w północnej Tanzanii o powierzchni ok. 265 km². Za największe na świecie kaldery uważa się kalderę w Toba na Sumatrze oraz kalderę Yellowstone w Parku Narodowym Yellowstone w USA.
    Skrót n.p.m.nad poziomem morza – używany jest przy mierzeniu wysokości bezwzględnej danego obiektu na Ziemi. Wielkość ta wyrażona jest najczęściej w metrach (m  n.p.m.) i określa wysokość nad punktem odniesienia, którym jest średni poziom morza (p.m.).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.